No More Boring Learning

Een luisteraar wees ons erop: jullie maken al zo lang deze podcast en hebben nog nooit een aflevering gemaakt over de Five Moments of Need. Een schande! Dus bij deze. En we nemen meteen zowel de fan als de scepticus mee.

Het model van Conrad Gottfredson en Bob Mosher onderscheidt vijf momenten waarop mensen iets moeten leren of oplossen: New, More, Apply, Solve en Change. De kracht? Het dwingt je om verder te kijken dan de training. Want iemand kan prima weten hoe je een goed feedbackgesprek voert, maar het in de drukte van alledag tóch n...

Hoeveel tijd verspil jij aan het oplossen van problemen die iemand anders allang heeft opgelost?

Hoe krijg je leidinggevenden mee? Hoe organiseer je werkplekleren? Hoe maak je impact zichtbaar? Vrijwel iedere L&D'er worstelt met deze vragen. En toch proberen we opvallend vaak zelf het wiel opnieuw uit te vinden.

In deze aflevering gaat Jan-Peter in gesprek met Bas Frederiks en Leonie Rijdes van Profportaal Zorg. Zij laten zien wat er gebeurt als L&D-professionals hun kennis, ervaringen en zelfs mislukkingen met elkaar delen. Waarom is een goed netwerk soms waardevoller...

Evidence-based. Je ziet het overal. Evidence-based trainen, evidence-based leiderschap, evidence-based feedback. En terecht! Want hoe meer we ons werk baseren op wetenschappelijke inzichten, hoe beter. Iedereen die leren en ontwikkelen serieus neemt, zou meer wetenschap moeten toejuichen.

Maar er is één belangrijk onderscheid dat we vaak over het hoofd zien: evidence-based is niet hetzelfde als evidence-informed.

In deze aflevering duiken Jeanne Bakker en Jan-Peter Hoogstrate in dat belangrijke verschil. Want wetenschappelijk bewijs is ontzettend waardevol, maar onderzoek zegt zelden: dit werkt altijd. Het zegt: onder déze omstandigheden zagen we gemiddeld dít...

Practice makes perfect. Klinkt lekker. Alleen: het klopt niet helemaal.

Want als je steeds hetzelfde doet wat je al kunt, word je vooral heel goed in hetzelfde doen. Onderzoek naar violisten, pianisten, kunstschaatsers en voetballers laat iets interessants zien: de besten oefenen niet per se méér, maar vooral anders. Ze zoeken juist de stukken op die moeilijk zijn, waar ze fouten maken en waar ze nog niet goed in zijn.

Dus geen eindeloze herhaling van wat al lekker gaat. Wel vertragen, fouten isoleren, direct feedback krijgen en opnieuw proberen. Precies daar zit de winst.

...

Je denkt dat je rationeel bent. Dat je goede beslissingen neemt, objectief naar je deelnemers kijkt en prima doorhebt wanneer je een denkfout maakt. Maar wat als je brein ondertussen allang een andere conclusie heeft getrokken?

In deze speciale aflevering praten Jeanne en Jan-Peter over Jeanne’s nieuwste boek: Jouw brein liegt. Haar vijfde boek, waarin ze 26 denkfouten en sluiproutes van het brein blootlegt die we allemaal dagelijks maken.

Je ontdekt waarom je brein geen objectieve rechter is, maar eerder een advocaat die vooral jouw eerdere keuzes probeert te verdedigen. En waarom dat ju...

Wat als het gebrek aan eigenaarschap helemaal geen leerprobleem is? Wat als de training die je wilt inkopen juist bewijst dat je de verkeerde diagnose hebt gesteld?

In deze aflevering nemen Jeanne en Jan-Peter een van de populairste trainingsvragen van Nederland onder de loep. Aan de hand van klassiek onderzoek van Martin Seligman laten ze zien hoe organisaties onbedoeld precies het gedrag creëren waar ze vanaf willen.

Je ontdekt waarom mensen niet stoppen met initiatief nemen omdat ze het niet kunnen, maar omdat ze geleerd hebben dat het geen zin heeft. En waarom een t...

“Wij willen een verzuimtraining.” Een vraag die iedere L&D’er kent. Maar wat als je juist níét begint met een training?

In deze aflevering gaat Jeanne in gesprek met Kitty Mudde en Iris van der Haar van Zeeman. Zij kregen nou net die vraag, maar besloten eerst te onderzoeken wat er echt onder het verzuim lag. Samen bouwden ze vervolgens een traject voor zes landen, met zes verschillende culturen en wetgevingen.

Je ontdekt in deze aflevering waarom een goede L&D-oplossing soms begint met weerstand bieden tegen de oplossing die de opdrachtgever al bedacht...

“Onze deelnemers geven onze trainingen gemiddeld een 8,5.” Het staat op websites, in tenders en in evaluatierapporten. Klinkt goed. Maar wat zegt zo’n 8,5 eigenlijk?

In deze aflevering leggen Jeanne en Jan-Peter uit waarom de beroemde trainings-8 een driekoppig monster is dat de L&D-branche al jaren gevangen houdt. De deelnemer geeft hem, de trainer raakt eraan verslaafd en de branche verwart hem vervolgens met iets wat hij helemaal niet meet.

Waar het over gaat:

De eerste kop: waarom deelnemers bijna automatisch een mooi cijfer geven – en waarom sociale wenselijkheid daar een grot...

Ken jij de mensen voor wie je trainingen maakt écht? Of dénk je vooral dat je ze kent?

In deze aflevering maken Jeanne en Jan-Peter een crossover van het werkveld naar L&D. Ze duiken in het concept frontline obsession: de obsessieve focus op de plek waar het echte werk gebeurt en waar de klant geraakt wordt.

Je ontdekt waarom afstand tot de werkvloer je geloofwaardigheid, je ontwerpen én uiteindelijk de transfer van je training kan kosten. Aan de hand van voorbeelden van onder andere Amazon, Vebego en Rituals laten Jeanne en Jan-Peter zien waa...

Maakt AI jou eigenlijk slimmer? Of alleen je werk?

AI helpt je sneller schrijven, betere ideeën bedenken en hogere kwaliteit leveren. Maar wat gebeurt er ondertussen met je eigen brein? Steeds meer onderzoek laat een ongemakkelijke paradox zien: AI kan je output verbeteren, terwijl je eigen vaardigheden ongemerkt achteruitgaan.

In deze aflevering onderzoeken Jeanne en Jan-Peter wat de nieuwste wetenschap zegt over AI, leren en ons brein. Je ontdekt waarom sommige AI-tools je afhankelijker maken, terwijl andere je juist helpen om scherper te denken. Ook hoor je waarom een stijgend zelfvertrouwen soms juist een t...

Wat als je met één klein zinnetje voor elkaar krijgt dat je deelnemers de stof beter onthouden en beter begrijpen? In deze aflevering bespreken Jeanne en Jan-Peter twee breinprincipes met stevig onderzoek eronder: het protégé-effect en self explanation. Je hoort waar de wetenschap vandaan komt, waarom de principes werken, en je krijgt samen twintig concrete werkvormen die je morgen in je training kunt inzetten.

In deze aflevering

Het protégé-effect: waarom de verwachting dat je iets gaat uitleggen je nu al beter laat lerenHet onderzoek van Bargh en Schul (1980) en van Fi...

Hoe leer je mensen omgaan met onzekerheid, verantwoordelijkheid nemen en kansen zien? Veel organisaties proberen dat met klassieke trainingen, standaard modellen en lange ontwikkelprogramma’s. Maar wat als de meest waardevolle lessen ergens anders vandaan komen?

In deze aflevering spreekt Jan-Peter met Arnoud Raskin van StreetwiZe over een verrassende bron van inzichten: straatkinderen. Kinderen die dagelijks moeten improviseren, vertrouwen opbouwen, kansen herkennen en zichzelf staande houden in een complexe wereld. Je hoort wat L&D-professionals, trainers en leiders daarvan kunnen leren. Over vertrouwen, eigenaarschap, ondernemerschap, talentontwikkeling en waarom mensen vaak meer leren van situaties die ertoe doen da...

Feedback is misschien wel het meest overschatte instrument in de wereld van leren en ontwikkelen.

We geven het de hele dag door. In trainingen, coachgesprekken, beoordelingsgesprekken en op de werkvloer. Maar wat als veel feedback niet helpt? Sterker nog: wat als het prestaties juist verslechtert?

In deze aflevering duiken Jeanne en Jan-Peter in het baanbrekende onderzoek van John Hattie. Zijn analyses laten zien dat feedback een van de krachtigste interventies kan zijn om leren te versnellen, maar alleen als het op de juiste manier wordt gegeven. Veel feedback die we dagelijks horen, doet precies het...

Remco Claassen staat ruim dertig jaar voor de grootste en moeilijkste zalen van Nederland. In deze aflevering praat Jeanne met hem over wat zijn aanpak zo anders maakt dan de gemiddelde training. De rode draad: het verschil zit niet in wat je weet, maar in hoe je het binnenbrengt. Een gesprek over vorm boven content, de deurknoptest, de neurowetenschap van beklijven en waarom zelfkennis je geloofwaardiger maakt.

Zes lessen uit deze aflevering

Vorm gaat boven content: je deelnemers kennen de inhoud al, het verschil zit in hoe het binnenkomtOntwerp vanuit de deurknop: begin bij...

Kindness in een meerjarenplan van een bedrijf met bijna 40.000 collega's? Ton Goedmakers, voorzitter van de raad van bestuur van Vebego en derde generatie van het familiebedrijf in schoon, groen, facilitair en zorg, laat zien dat het allesbehalve soft is. In deze aflevering hoor je hoe Vebego van veel losse bedrijven naar één merk ging, waarom kindness iets heel anders is dan aardig zijn, en wat de wetenschap erover zegt. Met concrete verhalen uit het ziekenhuis, de trein en de werkvloer, en een scherpe les over feedback voor iedereen die met leren en ontwikkeling bezig is.

In de...

Waarom slagen mensen glansrijk voor je training, maar lukt het ze niet om het gedrag te laten zien op de werkvloer? In deze aflevering laten Jeanne en Jan-Peter zien dat dit vaak geen transferprobleem is, maar een ontwerpfout. Veel trainingen beloven vaardigheden, maar toetsen kennis. En zolang je dat blijft doen, weet je eigenlijk niet of je training werkt. 

Aan de hand van Biggs’ Constructive Alignment wordt pijnlijk duidelijk wat er misgaat als leerdoelen, leeractiviteiten en toetsing niet op één lijn liggen. Je hoort waarom een theorie-examen logisch voelt, maar je niets vertelt over kunnen, en hoe één simpe...

Waarom haken mensen af terwijl jij nog midden in je uitleg zit? Glazige blikken, telefoons, koffiekopjes die ineens fascinerend worden.

In deze aflevering laten Jeanne en Jan-Peter zien dat dit zelden iets zegt over motivatie, energie of “lastige groepen”. Afhaken is geen attitudeprobleem, maar een logische breinreactie op je ontwerp. Je hoort wat er neurologisch gebeurt als het brein besluit dat iets niet relevant is en waarom aandacht niet vanzelf ontstaat door langer of enthousiaster praten.

Met verrassend onderzoek laten ze zien waarom nieuwheid, relevantie en lichte ontregeling cruciaal zijn om het brein aan te houd...

Waarom voelt ‘laten we nog even wachten met dat leertraject’ zo veilig, terwijl het organisaties vaak veel geld kost?

In deze aflevering laten Jeanne en Jan-Peter zien waarom niets doen geen neutrale keuze is, maar een beslissing met duidelijke gevolgen. Ze laten zien waarom L&D-voorstellen zo vaak stranden op timing en prioriteit en waarom extra argumenten zelden het verschil maken.

De echte vraag is: wat kost het om niets te doen? Vanuit psychologisch onderzoek naar spijt en status quo bias wordt duidelijk waarom uitstel zo aantrekkelijk is op de korte termijn en zo pijnlijk op d...

Je online training krijgt een 6,8. 
De live variant een 8,2. 
Dus online werkt niet, toch? 

In deze aflevering laten Jeanne en Jan-Peter zien waarom die conclusie te kort door de bocht is. Grote meta-analyses tonen iets ongemakkelijks aan: mensen leren online net zoveel als live, maar ze zijn minder tevreden. En tevredenheid blijkt nauwelijks iets te zeggen over leerresultaat. 

Vanuit neurowetenschappelijk onderzoek wordt duidelijk waarom online leren sneller vermoeit, wat het zien van jezelf op camera doet met cognitieve capaciteit en waarom ‘camera aan’ niet per definitie slim is. Je krijgt concrete ontwerp keuzes om Zoom...

Wat gebeurt er met je organisatie als je meest ervaren mensen vertrekken en niemand precies weet wat zij weten? 

In deze aflevering laten Jeanne en Jan-Peter zien dat veel cruciale kennis niet in systemen, handboeken of e-learnings zit, maar in hoofden. Stilzwijgende kennis die mensen hebben opgebouwd door jarenlange ervaring en die ze vaak zelf niet kunnen uitleggen. 

Denk aan de verpleegkundige die voelt dat een patiënt niet goed is, de kok die weet wanneer het deeg klaar is of de IT’er die een fout ‘ruikt’ in code. Juist nu, met een grote groep erv...

Wat zegt het eigenlijk als deelnemers na je training zeggen: “Dit snap ik”? 

In deze aflevering laten Jeanne en Jan-Peter zien waarom dat gevoel voor L&D’ers juist een alarmsignaal zou moeten zijn. Veel trainingen zijn zo ingericht dat oefenen soepel verloopt, de kaders duidelijk zijn en verwachtingen helder. Maar precies dat blijkt funest voor toepassing op de werkvloer. 

Aan de hand van onderzoek naar zogenoemde kind en wicked learning environments wordt duidelijk waarom de trainingsruimte nauwelijks lijkt op de realiteit van het werk. En waarom de Fluency Illusion ons daarbij structureel misleidt: wat vloeiend...

Dominique Schreinemachers over leren onder druk, debrieven in plaats van feedback geven, en wat een bijna-crash je leert over gedrag

Van Jeanne
Ik stond backstage bij Denk Producties in het Beatrix Theater. Meer dan 900 man in de zaal. Ze sprak na mij. En terwijl ik eindelijk ontspannen was na mijn eigen optreden, werd ik simpelweg weggeblazen.

Dominique Schreinemachers is een van de weinige vrouwelijke helikoptervliegers van de Koninklijke Luchtmacht. Ze vloog Cougar-transporthelikopters, was in Afghanistan, en crashte op 10 december 2009 bijna met veertien mensen aan boord. Die crash is gefilmd. Het...

Stop Talking to the Rider
Julie Dirksen over gedragsverandering, de olifant in de kamer en waarom weten nooit genoeg is

Van Jeanne
Als je ooit voor een groep hebt gestaan, een sessie hebt gegeven waar je echt trots op was, en twee weken later niets veranderd zag — dan is deze aflevering voor jou. Precies dat overkwam mij vroeg in mijn loopbaan. Ik gaf een training van twee uur die mensen bijna de zaal uitjoeg om een nieuw product te gaan verkopen. Twee weken later: nul. Achteraf bleek dat niemand er een bo...

Waarom zijn sommige trainingen zo strak dat mensen geen eigen oordeel ontwikkelen, terwijl andere zo vrijblijvend zijn dat niemand het gewenste gedrag laat zien?

In deze aflevering laten Jeanne en Jan-Peter zien hoe dit vaak terug te voeren is op twee fundamenteel verschillende ideeën over leren: Behaviorisme en Constructivisme.

Je hoort hoe deze theorieën leiden tot totaal andere ontwerpkeuzes en waarom het misgaat als je ze verkeerd inzet. De aflevering maakt scherp wanneer je gedrag wilt automatiseren en wanneer je juist wilt dat deelnemers leren afwegen, interpreteren en beslissen.

Me...

Waarom wordt het zo vaak pijnlijk stil als je een vraag stelt als trainer? Of duurt het lang voor er een antwoord komt?

In deze aflevering maken Jeanne en Jan-Peter korte metten met een hardnekkige misvatting: dat stilte van deelnemers iets zegt over hun motivatie, lef of energie. 

Spoiler: dat doet het bijna nooit. Ze laten zien wat er in het brein gebeurt op het moment dat jij stopt met praten en waarom die stilte logisch, voorspelbaar en meestal door jou veroorzaakt wordt. 

Je hoort hoe schakelen van luisteren naar praten tijd kost, wa...

Waarom leveren sommige leeractiviteiten echt resultaat op, terwijl andere blijven hangen in goede intenties? In deze Develhub-special hoor je de verhalen van vier winnaars van de Develhub Awards. Vanuit totaal verschillende werkvelden – politie, techniek, ouderenzorg en een werkgeversorganisatie – delen zij hoe hun projecten tot stand kwamen en wat L&D’ers daarvan kunnen leren. 

Je hoort waarom goed leren vaak begint bij de mensen die het werk doen, niet bij een trainingsontwerp. Waarom een scherpe analyse vaak belangrijker is dan een nieuwe training. Hoe performance support op de werkplek onboarding drastisch kan versnellen. En waarom...

Hoe vaak bouw jij een leeractiviteit waar iedereen tevreden over is, maar waardoor in de praktijk weinig verandert? In deze aflevering laten Jeanne en Jan-Peter zien waarom het ADDIE model een heel bruikbaar model is als je betere keuzes wilt maken in je ontwerp. 

Ze nemen je mee langs de vijf fases en laten zien hoe ADDIE je dwingt om eerst het echte probleem te begrijpen, voordat je oplossingen ontwerpt. Je hoort waarom dit model zo’n gemeenschappelijke taal is in het vak, hoe het helpt om solution shopping te voorkomen én waar het vaak misgaat in de p...

Wie stopt met beter worden, begint met minder goed te worden

Jos Burgers over De Wet van Snuf, waarom stilstaan achteruitgaan is, en hoe je als trainer een zaal voor je wint

Van Jeanne
Ik stond ooit backstage bij Denk Producties in het Beatrix Theater. Meer dan 900 mensen in de zaal. En wie kwam ik daar tegen? Jos Burgers. Achter de schermen zagen we elkaar en we deelden hetzelfde podium.

Wat Jos niet wist, was dat ik me hem ontzettend goed herinnerde. Ik had hem bijna twintig jaar eerder horen...

Er dreigt een tekort van 150.000 zorgmedewerkers in 2030.
Veel organisaties zien het probleem. Weinigen pakken het fundamenteel aan.

In deze aflevering ga ik in gesprek met Peter Paul Wiegmans (algemeen directeur) en Cynthia Smit (Mens & Organisatie) van Vebego Zorgservice.

Zij werken met 3000 mensen in ziekenhuizen en langdurige zorg. Oorspronkelijk gericht op medische schoonmaak en logistiek. Maar toen de zorgcrisis zichtbaarder werd, maakten zij een strategische keuze:

Niet blijven doen wat ze altijd deden.
Maar actief bijdragen aan het ontlasten van de zorg.

We hebben het over:<...

Waarom blijven we in L&D open vragen behandelen als een heilig gebod? Jeanne en Jan-Peter zagen het weer gebeuren: flip-overs vol “stel open vragen!”, alsof beter leren en samenwerken vanzelf ontstaat als je het maar netjes vraagt. In deze aflevering rekenen ze af met dat automatisme. Want ja, open vragen zijn beter dan gesloten vragen, maar ze zorgen ook opvallend vaak voor dichtklappen, vaagheid en sociaal wenselijke antwoorden.

Vanuit het brein laten ze zien wat er neurologisch gebeurt wanneer je iemand een open vraag stelt en waarom dat onbedoeld weerstand kan oproepen. En belangrijker: wat je dan...

Op welk niveau train jij eigenlijk, en is dat wel het niveau dat de organisatie nodig heeft? In deze aflevering laten Jeanne en Jan-Peter zien waarom Bloom’s Taxonomy veel meer is dan een oud model waar iedereen van heeft gehoord en bijna niemand echt mee werkt. 

Ze maken zichtbaar hoe makkelijk trainingen blijven hangen op uitleg en begrip, terwijl opdrachtgevers vaak gedrag, oordeelsvermogen of betere beslissingen verwachten. 

Bloom helpt om die mismatch scherp te krijgen. Je hoort hoe het model je redt in gesprekken met opdrachtgevers, hoe je voorkomt dat ‘snappen’ wordt verward met ‘kunnen’, e...

In deze aflevering spreekt Jeanne met Bas Diepeveen, ondernemer en oud co-founder van Uitblinqers. Geen L&D-verhaal, maar lessen uit de business over leren, meten en motiveren van jonge professionals, 3000 mensen onder de 30 jaar. Over waarom “betaald oefenen voor je privéleven” beter werkt dan klantbelang, waarom generatiedenken je blind maakt en hoe een polaroid aan de muur meer doet dan welk dashboard dan ook.

We hebben het over leren aantrekkelijk maken zonder te betuttelen, het vieren van toepassing in plaats van resultaat, en waarom je soms harder moet bijremmen dan gas geven. Een gesprek vol concrete keuze...

Dr. Clark Quinn over 40 jaar leerwetenschap

In deze aflevering spreek ik met Dr. Clark Quinn, een van de meest invloedrijke denkers in ons vakgebied. Met meer dan 40 jaar ervaring in de leerwetenschap, zeven boeken op zijn naam en als eerste ontvanger van de eLearning Guild's Guild Master Award, deelt Clark zijn scherpe inzichten over wat er mis gaat in L&D en hoe we het beter kunnen doen.

In deze aflevering bespreken we:

Waarom we te snel naar oplossingen springen zonder eerst na te denken over wat technologie echt kan...

Waarom beginnen zoveel trainingen nog steeds met datzelfde voorspelbare riedeltje? Welkom, naam van de training, een voorstelrondje, het programma en leerdoelen die niemand echt kan verwoorden. Voor je het weet is het eerste uur voorbij en zit de helft van de groep al op standje overleven. 

In deze aflevering laten Jeanne en Jan-Peter zien waarom die klassieke opening zo slecht werkt en hoe het brein reageert op precies krijgen wat het verwacht. Spoiler: aandacht zakt weg en energie verdwijnt. Het goede nieuws is dat je niet meteen hoeft te laten oefenen om wél sterk te beginnen. 

<...

We vinden het volkomen logisch om voor ons lichaam te zorgen. We sporten, letten op voeding, praten openlijk over slaap en hebben zonder schaamte een personal trainer. Maar waarom voelt werken aan je brein dan zo vaak als een verplicht nummer?
 
In deze aflevering doen Jeanne en Jan-Peter een duidelijke oproep aan de L&D-community om trainingen anders te framen. Niet als een moetje, maar als een brain workout. Want de meeste deelnemers lopen niet juichend een training binnen. Ze zijn neutraal, druk of zelfs een beetje in weerstand. En precies daar gaat het mis.

T...

Hoe komt het dat een groep in korte tijd kan transformeren van losse individuen naar een hechte eenheid? En waarom voelt het soms juist stroef, met spanning, stiltes of weerstand? Het geheim zit niet in de juiste werkvorm of een grappige icebreaker, maar in de onzichtbare keuzes van de facilitator.

In deze DeepDive nemen Jeanne en Jan-Peter je mee in de wetenschap achter groepsdynamiek en de kunst van meesterlijke facilitatie. Geen oppervlakkige tips, maar een diepgaande verkenning van wat er écht gebeurt tussen mensen – en hoe jij dat kunt sturen zonder dat het zichtbaar is.

Wat...

Hoe vaak hoor je na afloop van een training: “Fantastisch! Inspirerend! Heel nuttig!” – terwijl er op de werkvloer precies niks verandert? Het probleem zit niet in de training zelf, maar in hoe we meten. We verwarren tevredenheid met effectiviteit en houden onszelf voor de gek met dashboards vol cijfers die niets zeggen over gedragsverandering.

In deze DeepDive nemen Jeanne en Jan-Peter je mee in de wetenschap van trainingsevaluatie. Geen oppervlakkige enquêtes, maar een stevige duik in wat er écht nodig is om impact zichtbaar te maken.

Wat je ontdekt in deze aflevering:

Waarom “Hoe vond j...

Waarom passen deelnemers vaak niet toe wat ze in training geleerd hebben? Ze kennen de modellen, begrijpen de stappen, zijn gemotiveerd… en toch vervallen ze onder druk in oude patronen. Dat is de pijn van de kennis-actie kloof.

In de DeepDive-afleveringen van No More Boring Learning nemen Jeanne en Jan-Peter de tijd om een belangrijk thema vanuit meerdere invalshoeken te verkennen. Geen snelle tips, maar een grondige duik in de wetenschap én vooral: hoe jij die inzichten vertaalt naar je eigen praktijk.

Wat je ontdekt in deze aflevering:

Waarom reflectie niet hetzelfde is als doe...