Fantastyka w Popkulturze

Co się dzieje, kiedy świat, który miał być lepszy, staje się koszmarem?

W najnowszej audycji „Fantastyka w Popkulturze” zaglądamy do dystopijnych wizji przyszłości. Światów, w których wolność staje się luksusem, prawda jest towarem, a jednostka musi podporządkować się systemowi.

Od „Roku 1984” George’a Orwella i „Nowego wspaniałego świata” Aldousa Huxleya, przez „Opowieść podręcznej”, „Igrzyska śmierci” i „Blade Runnera”, aż po współczesne wizje społeczeństw kontrolowanych przez technologię.

Czy dystopie są tylko literacką przestrogą?

A może coraz częściej opisują świat, który znamy aż nazbyt dobrze?

W tej audycji rozbier...

Youtubowa wersja odcinka o cyberpunku. (różni się trzema utworami)

Czy Gibson naprawdę wymyślił cyberprzestrzeń na maszynie do pisania z lat trzydziestych? Dlaczego neonowe miasto i deszcz na mokrym asfalcie stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych obrazów współczesnej kultury? I jak gatunek, który zaczął się od złych przeczuć kilku pisarzy, podbił literaturę, kino, anime, muzykę, gry i planszówki?

Porozmawiamy o Gibsonie i Neuromancerze, Łowcy Androidów i Matrixie, Ghost in the Shell i Akirze, Mike'u Pondsmithu i Night City, polskim cyberpunku od Zajdla po CD Projekt RED — i o tym, czy cyberpunk to wc...

Kapitularz 2026 W „FANTASTYCE W POPKULTURZE”

Kapitularz już za nami, ale część tego, co działo się w Łodzi, wraca dziś na antenę Radia Zamek Nadaje.

Dziś o 21:00 zapraszam na specjalny godzinny odcinek „Fantastyki w Popkulturze” – reportaż z Łódzkiego Festiwalu Fantastyki Kapitularz 2026.

Byłem tam nie tylko jako wystawca 2Towers, ale również jako reporter. Były rozmowy, spotkania, fantastyka, RPG, cosplay, wystawcy, wydawnictwa.

Black Monk Games Stinger Press Copernicus Corporation AlisGames

https://www.facebook.com/Kapitularz

Przez godzinę zabiorę Was z powrotem na Kapitularz. Będą rozmowy z uczestnikami i twórcami, dźwi...

Czy sztuczna inteligencja może kiedyś uznać, że człowiek jest problemem, który należy rozwiązać?

W tym odcinku „Fantastyki w Popkulturze” zaglądamy do jednego z najstarszych i najbardziej fascynujących motywów science fiction — buntu maszyn. Od robotów i androidów, przez cybernetyczne systemy wojskowe, aż po sztuczną inteligencję, która zaczyna podejmować decyzje bez pytania człowieka o zgodę.

Skąd wziął się lęk przed własnymi tworami? Dlaczego tak często wyobrażamy sobie maszyny jako przeciwników ludzkości? I czy problemem naprawdę byłaby sama sztuczna inteligencja, czy raczej człow...

Czy jesteśmy sami we Wszechświecie? Czym właściwie są UFO i dlaczego od dziesięcioleci fascynują ludzi na całym świecie? W tym odcinku Fantastyki w Popkulturze przyglądamy się historii obserwacji niezidentyfikowanych obiektów na niebie, najbardziej znanym przypadkom oraz temu, jak zmieniało się nasze podejście do zjawiska UFO.

Rozmawiamy o słynnych obserwacjach, teoriach dotyczących pozaziemskich cywilizacji, tajnych projektach wojskowych, incydentach UFO oraz granicy między rzeczywistymi niewyjaśnionymi zjawiskami a interpretacjami, teoriami spiskowymi i fikcją. Sprawdzamy również, jak UFO i wizja kontaktu z obcą cywilizacją wpłynęły na literaturę science fic...

Czy jesteśmy sami we Wszechświecie? Czym właściwie są UFO i dlaczego od dziesięcioleci fascynują ludzi na całym świecie? W tym odcinku Fantastyki w Popkulturze przyglądamy się historii obserwacji niezidentyfikowanych obiektów na niebie, najbardziej znanym przypadkom oraz temu, jak zmieniało się nasze podejście do zjawiska UFO.

Rozmawiamy o słynnych obserwacjach, teoriach dotyczących pozaziemskich cywilizacji, tajnych projektach wojskowych, incydentach UFO oraz granicy między rzeczywistymi niewyjaśnionymi zjawiskami a interpretacjami, teoriami spiskowymi i fikcją. Sprawdzamy również, jak UFO i wizja kontaktu z obcą cywilizacją wpłynęły na literaturę s...

Fantastyka w Popkulturze – Król Artur i mity arturiańskie. Prowadzi Łukasz Stawowczyk

Czy wiecie, że Król Artur prawdopodobnie nigdy nie istniał w takiej formie, w jakiej znamy go dzisiaj? Że zanim pojawił się Camelot, Excalibur, Merlin, Lancelot i Rycerze Okrągłego Stołu, przez stulecia narastała legenda, która mieszała historię, celtyckie wierzenia, chrześcijaństwo i średniowieczną literaturę?

Porozmawiamy o historycznych korzeniach legendy arturiańskiej, o celtyckich mitach i pierwszych kronikach, w których pojawia się Artur. O Geoffreyu z Monmouth i jego „Historii królów Brytanii”, która na dobre ukształtowała średnio...

Fantastyka w Popkulturze. Star Trek: Żyj Długo i Pomyślnie.

Prowadzi Łukasz Stawowczyk.

Czy wiecie, że kiedy w 1966 roku na antenie pojawił się pierwszy odcinek Star Treka, nikt nie wiedział jeszcze, że właśnie rodzi się jedno z najważniejszych uniwersów science fiction w historii popkultury? Że serial, który początkowo miał problemy z oglądalnością, doczekał się kampanii fanów, która pomogła uratować go przed przedwczesnym zakończeniem? I że jego wizja przyszłości od początku była czymś znacznie więcej niż tylko opowieścią o podróżach kosmicznych?

P...

Fantastyka w Popkulturze - Podróże w Czasie

Prowadzi Łukasz Stawowczyk.

Czy wiecie, że pierwsza historia o czasie płynącym różnie pochodzi z japońskich kronik z VIII wieku? Że H.G. Wells napisał Machinę Czasu w siedem dni, tworząc gatunek, który zmienił literaturę na zawsze? I że zanim powstał kultowy DeLorean, scenariusz Powrotu do Przyszłości był odrzucany czterdzieści siedem razy?

Porozmawiamy o mitologiach i korzeniach podróży w czasie, o tym jak Wells, Twain i Bradbury budowali fundamenty gatunku, o złotym wieku SF i para...

Czy wiecie, że J.K. Rowling pisała pierwszy rozdział w kawiarniach Edynburga, bo w domu nie było jej stać na ogrzewanie? Że dwanaście wydawnictw odrzuciło rękopis zanim ktokolwiek uwierzył w chłopca z blizną? I że Hogwart, zanim stał się symbolem dzieciństwa całego pokolenia, o mały włos w ogóle by nie powstał?

Porozmawiamy o narodzinach serii i jej brytyjskich korzeniach, o tym co Rowling wzięła z mitologii, folkloru i szkolnej powieści przygodowej, o ośmiu filmach które zdefiniowały kino familijne na dekadę, o Rocznicowych sporach wokół a...

 Fantastyka w Popkulturze – H.P. Lovecraft. Samotnik z Providence.

Prowadzi Łukasz Stawowczyk.

Czy wiecie, że H.P. Lovecraft za życia był niemal nieznanym pisarzem, a dziś jego wyobraźnia przenika książki, filmy, gry i muzykę na całym świecie? Że Cthulhu nigdy nie był najpotężniejszym z jego bóstw? Że kosmiczny horror Lovecrafta nie opowiada o walce dobra ze złem, lecz o obojętnym wszechświecie, w którym człowiek nie ma żadnego szczególnego znaczenia?

Prześledzimy życie Samotnika z Providence, narodziny Mitów Cthulhu, filozofię kosm...

Czy wiecie, że słowo "apokalipsa" wcale nie znaczy "zagłada", tylko "odkrycie"? Że pierwszą powieść postapokaliptyczną napisała ta sama kobieta co Frankensteina? Że zombie zanim zaczęły jeść mózgi, były metaforą niewolnictwa na Haiti?

Zejdziemy od Potopu Noego, Sodomy i Gomory oraz apokryficznych wizji piekła, przez Hiroszimę, Czarnobyl i Zimną Wojnę, aż po literacką klasykę gatunku, zombie od Romero po The Last of Us, bunt maszyn od Terminatora po Matrixa, gry, planszówki i RPG postapokaliptyczne, tanatoturystykę i Zonę w Czarnobylu — i spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, dlaczego ludzkość od czterech tysięcy lat nie może przestać opowiadać...

Czy wiedzieliście, że Vader miał trzy różne ciała i głosy, że Yoda miał być grany przez małpę, a "No, I am your father!" nie był w oryginalnym scenariuszu? Jak George Lucas skleił Kurosawę, Campbella, Flash'a Gordona i propagandę Riefenstahl w coś, czego żadna wytwórnia nie chciała finansować, a co zmieniło Hollywood na zawsze?

Porozmawiamy o narodzinach mitu i Podróży Bohatera, o chaosie na planie Nowej Nadziei, o muzyce Johna Williamsa i filozoficznych korzeniach Mocy, o tragedii Vadera i Palpatine'a, o klęsce i rehabilitacji prequeli, o tym co Disney zepsuł w sequelach...

Czy Gibson naprawdę wymyślił cyberprzestrzeń na maszynie do pisania z lat trzydziestych? Dlaczego neonowe miasto i deszcz na mokrym asfalcie stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych obrazów współczesnej kultury? I jak gatunek, który zaczął się od złych przeczuć kilku pisarzy, podbił literaturę, kino, anime, muzykę, gry i planszówki?

Porozmawiamy o Gibsonie i Neuromancerze, Łowcy Androidów i Matrixie, Ghost in the Shell i Akirze, Mike'u Pondsmithu i Night City, polskim cyberpunku od Zajdla po CD Projekt RED — i o tym, czy cyberpunk to wciąż science fiction, czy już tylko realizm bez przymiotnika.

Z...

Czy Andrzej Sapkowski naprawdę napisał Wiedźmina przez zakład z synem? Dlaczego Geralt z Rivii stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci współczesnej fantastyki? I jak polska seria książek podbiła świat gier, filmu i popkultury?

Porozmawiamy o książkach, legendzie arturiańskiej, słowiańskich inspiracjach, ekranizacjach, muzyce, CD Projekt RED i fenomenie, który z lokalnego opowiadania stał się światową marką.

Czy Władca Pierścieni powstał jako zwykła powieść fantasy? Dlaczego Tolkien poświęcił dziesiątki lat życia na tworzenie języków, których nikt wcześniej nie używał? I jak doświadczenia z okopów I wojny światowej wpłynęły na narodziny jednego z najważniejszych światów w historii literatury?

Zapraszam na dwie godziny poświęcone życiu, twórczości i niezwykłej wyobraźni Johna Ronalda Reuela Tolkiena. Poznamy historię człowieka, który nie chciał pisać książek fantasy. Chciał stworzyć mitologię dla Anglii.

Porozmawiamy o Hobbicie, Władcy Pierścieni, Silmarillion...