De Ladder van Jacob

40 Episodes
Subscribe

By: Radio Maria Nederland

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent. Theo Parlevliet was als docent Amerikaanse en Moderne Geschiedenis verbonden aan de Haagse School voor Taal- en Letterkunde en aan De Haagse Hogeschool. Hij is parochiaan van de H. Jacobus de Meerdere in Den Haag (Parochie Maria Sterre der Zee).Voor Radio Maria behandelt hij sinds zijn pensionering historische, literaire en muzikale onderwerpen in het programma ‘De Ladder van Jacob’ en verzorgt hij een podc...

✂️ Clip this podcast
De katholieken van Vietnam - Over een verdwaalde herder en een dissidente redemptorist
#20
Yesterday at 2:48 PM

Afl. 20 | In deze aflevering vertel ik over de opmerkelijke levens van bisschop Pierre Martin Ngo Dinh Thuc, broer van Ngo Dinh Diem, en van de redemptorist Chan Tin die in 1975 veranderde van een kritische priester binnen de Zuid Vietnamese oorlogssituatie tot een kritische priester onder een communistische bewind.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Edward Jarrvis, Sede Vacante. The Life and Legacy of Archbishop Thuc (z.pl. 2025)

Sophie Quinn-Judge, The Third Force in the Vietnam Wars. The Elusive Search for Peace 1954-1975 (London 2016)

Muziek

Het Ngay Mua Ensemble

<...


De katholieken van Vietnam - Westerse beeldvorming en Vietnamese werkelijkheid
#19
Yesterday at 2:46 PM

Afl. 19 | Westerse beeldvorming en Vietnamese werkelijkheid

Ik behandel in deze aflevering in grote lijn de periode van wat men bij ons de Vietnamoorlog placht te noemen.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)

Rimko van der Maar, In de ban van Vietnam. De Vietnamese onafhankelijkheidstrijd en het Westen (Amsterdam 2025)

Muziek

Sergei Prokofiev, Visions fugitives (Arrangement voor strijkkwartet)

Quatuor Danel

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parl...


De katholieken van Vietnam - Een kerkelijk tweeluik
#18
Yesterday at 2:43 PM

Afl. 18 | In deze aflevering wil ik u de uitzonderlijke levensgeschiedenissen vertellen van twee priesters die in de periode na 1954 in Zuid Vietnam werkzaam geweest zijn: Nguyen Lac Hoa en Nguyen Van Thuan.

Uiteraard wordt hiermee geen volledige kerkgeschiedenis gegeven maar de levensschetsen van deze twee dappere mannen – hoe verschillend ook – geven ons wel een uniek inkijkje in de complexiteit en de tragiek van de geschiedenis van de Kerk in Vietnam.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Alessandro Giorgi, The Fighting Fathers. CIA-backed Catholic Militia in South Vietnam (Atglen 2024)

Elisabeth Nguyen Thi Thu...


De katholieken van Vietnam - De grote Catastrofe
#17
10/12/2026

Afl. 17 | Ik zal in deze aflevering de laatste jaren van het leven van de katholieke politicus Ngo Dinh Diem behandelen. Die grote catastrofe zie ik in de gevolgen van de door de Amerikanen gesteunde militaire staatsgreep die een eind maakte aan het bewind van Diem.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Geoffrey Shaw, The Lost Mandate of Heaven. The American Betrayal of Ngo Dinh Diem, President of Vietnam (San Francisco 2015)

Mark Moyar, Triumph Forsaken. The Vietnam War 1954 – 1965 (Cambridge 2009)

Muziek

Sergei Prokofiev, Visions fugitives (Arrangement voor strijkkwartet)

Quatuor Danel

...


De katholieken van Vietnam - “The Tough Miracle Man of Vietnam”
#16
10/05/2026

Afl. 16 | Door de verzwakking van de Vietminh in het Zuiden, de uitschakeling van de meeste krijgsheren en het vertrek van de Fransen maakte Zuid-Vietnam een periode van enkele jaren van vrede door zoals het gebied sinds 1946 niet meer had gekend. Hoewel Diem het westers politieke systeem niet geschikt achtte voor zijn land en hij andere opvattingen over democratie huldigde liet hij met Amerikaanse hulp een grondwet opstellen die het mogelijk maakte een soort westers-democratische façade op te richten. In het binnenland en in het buitenland was zijn ster een tijdje rijzend. Ook werpen we een korte blik op he...


De katholieken van Vietnam - Zuid Vietnam in het jaar 1954
#15
09/29/2026

Afl.15 | In deze aflevering probeer ik u een beeld te geven van de bijna hopeloze situatie waarin Zuid Vietnam zich bevond op het moment dat Ngo Dinh Diem als regeringsleider begon op te treden. De aflevering wordt besloten met een korte impressie van de in 1955 verschenen roman “De stille Amerikaan” van de katholieke romanschrijver Graham Greene waarin de lezer een realistische literaire impressie aantreft van het Zuid Vietnam van die dagen. Tussen neus en lippen door krijgt u ook nog een overzicht van de verschillende opvattingen die in de Amerikaanse geschiedschrijving over de Vietnamoorlog te vinden zijn.

De be...


De katholieken van Vietnam - Een korte terugblik
#14
09/21/2026

Afl. 14 | In 1954 wordt de katholieke politicus Ngo Dinh Diem (1901-1963) minister-president van Zuid-Vietnam.  Ik schets zijn leven tot 1954 en bespreek de bronnen waaruit Diem putte voor zijn politieke denken. Ik bespreek wat elementen uit de zwarte legende rondom zijn persoon die lang invloedrijk zijn geweest. 
De belangrijkste geraadpleegde literatuur:
Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)
Mark Moyar, Triumph Forsaken. The Vietnam War 1954 – 1965 (Cambridge 2009)
Muziek
Vietnamese volksmuziek

 ‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u a...


De 15 Antwerpse Rozenkransschilderijen II - Over de tentoonstelling '15 Mysteriën van de rozenkrans' in Den Bosch
#2
09/14/2026

Afl. 2 | In dit tweede deel over de tentoonstelling in het Noordbrabants Museum “de vijftien Antwerpse rozenkransschilderijen” bespreek ik drie werken uit de serie.

Via de volgende link komt u bij de afbeeldingen van de 15 rozenkransschilderijen, voorzien van toelichting per schilderij.

https://www.sintpaulusantwerpen.be/kunst-geschiedenis/kunstcollectie/15-mysteries/

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Rudi Mannaerts, Sint Paulus. De Antwerpse dominicanenkerk. Een Openbaring (Antwerpen 2014)

A.M. Bogaert o.p., Rondom de Calvarieberg van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Antwerpen 1984)

Mark Robbroeckx, De vijftien rozenkransschilderijen van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Gent...


De 15 Antwerpse Rozenkransschilderijen I - Over de tentoonstelling '15 Mysteriën van de rozenkrans' in Den Bosch
#1
09/07/2026

Afl. 1 | In dit eerste deel veel over de geschiedenis van de Sint Pauluskerk in Antwerpen, over de achtergrond van het rozenkransgebed en de rol van de dominicanen daarin en over de oprichting van de rozenkransbroederschap in 1571. Via de volgende link komt u bij de afbeeldingen van de 15 rozenkransschilderijen, voorzien van toelichting per schilderij.

https://www.sintpaulusantwerpen.be/kunst-geschiedenis/kunstcollectie/15-mysteries/

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Rudi Mannaerts, Sint Paulus. De Antwerpse dominicanenkerk. Een Openbaring (Antwerpen 2014)

A.M. Bogaert o.p., Rondom de Calvarieberg van de Sint Pauluskerk te Antwerpen (Antwerpen 1984)

...


Christopher Dawson, een Engelse cultuurhistoricus - Cultuur en secularisering
#3
08/17/2026

AfI. 3 | In drie uitzendingen belichten we het werk van de Engelse cultuurhistoricus Christopher Dawson (1889-1970).

Uitzending 3: Cultuur en Secularisering

Cultuur en secularisering Is een volledig geseculariseerde cultuur mogelijk?

Zijn belangrijkste werken:

The Making of Europe: An Introduction to the History of European Unity (1932). Reissued by the Catholic University of America Press (2003) [Ned. vert. De schepping van Europa: een inleiding tot de geschiedenis van de Europese eenheid. Utrecht / Antwerpen: Het Spectrum, z.j., Prisma Boeken 280].

Medieval Religion and Other Essays (1934)

Religion and the Modern State (1935)

The Judgment of...


Christopher Dawson, een Engelse cultuurhistoricus - Het ontstaan van een christelijke cultuur
#2
08/10/2026

Afl. 2 | Het Ontstaan van een Christelijke Cultuur

Het ontstaan van een christelijke cultuur in Europa Het belang van het klooster als cultuurvormend instituut

Zijn belangrijkste werken:

The Making of Europe: An Introduction to the History of European Unity (1932). Reissued by the Catholic University of America Press (2003) [Ned. vert. De schepping van Europa: een inleiding tot de geschiedenis van de Europese eenheid. Utrecht / Antwerpen: Het Spectrum, z.j., Prisma Boeken 280].

Medieval Religion and Other Essays (1934)

Religion and the Modern State (1935)

The Judgment of the Nations (1942). Reissued by the Catholic University...


Christopher Dawson, een Engelse cultuurhistoricus - Een schets van zijn jeugd
#1
08/03/2026

Afl. 1 | In drie uitzendingen belichten we het werk van de Engelse cultuurhistoricus Christopher Dawson (1889-1970)

In deze aflevering:

Inleiding/Een korte schets van zijn jeugd Dawson over religie en cultuur

Zijn belangrijkste werken:

The Making of Europe: An Introduction to the History of European Unity (1932). Reissued by the Catholic University of America Press (2003) [Ned. vert. De schepping van Europa: een inleiding tot de geschiedenis van de Europese eenheid. Utrecht / Antwerpen: Het Spectrum, z.j., Prisma Boeken 280].

Medieval Religion and Other Essays (1934)

Religion and the Modern State (1935)


Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland - Historische ruzies
#3
07/27/2026

Afl. 3 | Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt...


Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland - Een katholieke reconstructie
#2
07/20/2026

Afl. 2 | Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt...


Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland - Protestantse mythes
#1
07/15/2026

Afl. 1 | Willem Nuyens werd geboren in 1823 en stierf in 1894, zijn leven overbrugt dus een belangrijk deel van de 19e eeuw. Hij geldt als de eerste Nederlandse katholieke historicus in de moderne tijd die vaak genoemd wordt in het rijtje van grote negentiende-eeuwse katholieke emancipatoren als Le Sage ten Broek (vóór hem) en Alberdink Thijm en Herman Schaepman (tijdgenoten die hij beiden goed gekend heeft). Dat roept de vraag op hoe een historicus een rol gespeeld kan hebben in de strijd om de verheffing van het eeuwenlang achtergestelde katholieke volksdeel. Onder de titel Willem Nuyens en het Herwonnen Vaderland wordt...


Arvo Pärt - De Kanon van boete
#7
07/06/2026

Afl. 7 | In deze laatste aflevering staat Pärts Kanon Pokajanen centraal. Het is een omvangrijk boetegezang met een eeuwenoude tekst uit de orthodoxe liturgie. Het is door Pärt getoonzet voor vierstemmig koor dat a capella zingt. Kanon Pokajanen werd in opdracht geschreven ter gelegenheid van het 750-jarige bestaan van de kathedraal van Keulen.Belangrijkste geraadpleegde literatuur:• Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026)• Aartspriester Silouan Osseel, Mijn ontmoeting met archimandriet Sophrony (z.pl, 2021Muziek:• Arvo Pärt, Lamentate: III. Fragile          Radio-Sinfonieorchester Stuttgart o.l.v. Andrey Boreyko• Arvo Pärt, Kanon pokajanen         ...


Arvo Pärt - De Klacht van Adam
#6
06/29/2026

Afl. 6 | In deze aflevering zien we eerst hoe het leven van de componist zich na 1980 voltrekt. Twee composities staan vervolgens in deze aflevering centraal: “Het Lied van Silouan” uit 1990 en “De Klacht van Adam” uit 2010. Dit alles met aandacht voor twee twintigste-eeuwse orthodoxe heiligen die invloedrijk waren in het leven van Pärt: De Heilige Silouan de Athoniet en de Heilige Sophronius van Essex.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015) Archimandriet Sophronius, De Heilige Silouan de Athoniet (z.pl. 2024)

Muziek:

Arvo Pärt, Alleluis Tropus

Sinfoniette...


Arvo Pärt - Componist van de stilte Deel 1
#5
06/22/2026

Afl. 5 | In deze aflevering vervolg ik mijn behandeling van het thema “stilte” aan de hand van een boek van de orthodoxe theoloog en musiciloog Peter Bouteneff.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015)

Muziek:

Arvo Pärt, Berliner Messe

Estonian Philharmonic Chamver Choir o.l.v. Tönu Kaljuste

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma van Radio Maria Nederland waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meeneemt in de rijke geschiedenis die de samenleving en Kerk in Europa kent.


Arvo Pärt - Componist van de stilte
#4
06/15/2026

Afl. 4 | In deze aflevering verlaat ik het chronologische kader van Pärts leven voor een meer thematische benadering van het fenomeen “stilte”. Die paradoxale verbinding tussen de muziek van Arvo Pärt en de stilte werd door beschouwers van zijn muziek heel vaak gelegd.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012) Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014) Twan Geurts, Componist van de stilte. In het spoor van Arvo Pärt (Amsterdam 2026) Charles Vergeer, De kunst van de stilte (z.pl. 2008) Leo Samama, Muziek en stilte (www.festi...


Arvo Pärt - Een nieuwe weg
#3
06/08/2026

Afl. 3 | In deze aflevering vertel ik hoe Pärt in de jaren na 1968 een nieuwe muzikale klankwereld ontdekt. Ik maakte daarbij vooral gebruik van de woorden van de componist zelf en zijn vrouw Nora. In het midden van de jaren zeventig begon Pärt stukken te schrijven in een stijl die hij zelf aanduidde met de term tintinnabuli, muziek die als het geluid van bellen of klokjes klinkt. Ik besluit deze aflevering met een beschrijving van een dramatische gebeurtenis uit 1980. In dat jaar dwongen de communistische autoriteiten Pärt en zijn gezin Estland te verlaten.

Belangrijkste geraadpleegde lite...


Arvo Pärt - Op zoek naar nieuwe klanken
#2
06/01/2026

Afl.2 | Centraal in zijn componistenleven staat een gebeurtenis die op allerlei manieren kan gelden als een keerpunt in zijn leven. Daarom wil ik er in deze aflevering uitvoerig verslag van doen. Het betreft de première van Credo in 1968. Het stuk kunnen we achteraf zien als zijn afscheid van het modernisme. Na 1968 volgt een lange periode van stilte. Zijn artistieke heroriëntatie is nauw verbonden geweest met zijn geestelijke heroriëntatie. In 1972 treedt Pärt toe tot de orthodoxe kerk.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012) Andrew Shenton (ed.), The Camb...


Arvo Pärt - Een jeugd in Estland
#1
05/25/2026

Afl. 1 | Behalve over de jeugd van Pärt in deze aflevering veel over de moderne geschiedenis van Estland en de opmerkelijke muzikale tradities van dit land . Aandacht met name voor twee invloedrijke Estse componisten van wie Pärt les kreeg: Veljo Tormis en Heino Eller.

Belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Enzo Restagno (e.a.), Arvo Pärt in Conversation (Champaign, 2012) Andrew Shenton (ed.), The Cambridge Companion to Arvo Pärt (Cambridge 2014) Jan Brokken, Baltische Zielen (Amsterdam 2017, 23e druk) Peter C. Bouteneff, Arvo Pärt. Out of Silence (New York 2015)

Muziek:

Arvo Pärt, Fur Aline

Piano: S...


Henryk Gorecki - Symfonie van de Droevige Liederen
#3
05/18/2026

Afl. 3 | In deze aflevering staat zijn Derde Symfonie centraal. Dit is de symfonie waarmee Gorecki in de jaren negentig ook buiten Polen beroemd werd.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002)

Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017)

Muziek

Gorecki, O Virgo Maria

           Pools Kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski

Gorecki, Salve mater matris Jesu

           Pools Kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski

Gorecki, Derde symfonie Deel II Lento e Largo

           London Sinfonietta o.l.v. Davis Ziman

Polka

Piotr Majerczyk

Gorecki, Kleines R...


Henryk Gorecki - Moeder en kind
#2
05/11/2026

Afl. 2 | In deze aflevering maak ik met u een excursie door het werk van Henryk Gorecki aan de hand van het thema “Moeder en kind”.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002)

Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017)

Muziek

Gorecki, 3 Songs, Op.3

Piano: Ewa Guz-SerokaAlt: Jadwiga Rappe (CD Gorecki: Art Songs Dux 2020)

Gorecki, Totus Tuus, Op.60

Choeur de chambre Versija (CD Totus Tuus 2010)

Gorecki, Lullaby

Piano: Anna Gorecka (CD Gorecka plays Gorecki: Piano Works 2019)

Gorecki, Ad matrem, Op.29

Polish Na...


Henryk Gorecki - Aanvoerder van de Poolse avant-garde
#1
05/04/2026

Afl. 1 | In deze aflevering wil ik u vertellen en vooral laten horen hoe de jonge Henryk Gorecki (1933-2010) in de jaren vijftig het westers modernisme omarmde en hoe dat modernisme op gespannen voet stond met de officiële kunstopvatting in het communistische Polen.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Adrian Thomas, Gorecki (Oxford 2002)

Maja Trochimczyk, Gorecki in Context. Essays on Music (z.pl. 2017)

Muziek

Henryk Gorecki, O stella caeli

Pools kamerkoor o.l.v. Jan Lukaszewski (Ondine 2023)

Karol Szymanowski, Stabat Mater

City of Birmingham Symphony Orchestra o.l.v. Sim...


De katholieken van Vietnam - Over Ngo Dinh Diem
#13
04/27/2026

Afl. 13 | In 1954 wordt de katholieke politicus Ngo Dinh Diem (1901-1963) minister-president van Zuid-Vietnam.  Ik schets zijn leven tot 1954 en bespreek de bronnen waaruit Diem putte voor zijn politieke denken. Ik bespreek de zwarte legende rondom zijn persoon die lang invloedrijk is geweest.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)

Edward Miller, Misalliance. Ngo Dinh Diem, the United States and the Fate of South Vietnam (Cambridge 2013)

Muziek

CD Prokofiev: The String Quartets (2025) uitgevoerd door Quatuor Danel

‘De Ladder van...


De katholieken van Vietnam - Over een katholieke exodus
#12
04/21/2026

Afl. 12 | Deze aflevering behandelt de lotgevallen van de Vietnamese katholieken in de woelige periode 1940 - 1954. Hun positie kan voor deze periode goed worden weergegeven door de beeldspraak “tussen hamer en aanbeeld”, waar de hamer staat voor het communisme en het aanbeeld voor het Frans kolonialisme. We zien aanvankelijke sympathie voor de Vietminh al snel wegsmelten wanneer zich het ware gezicht van deze organisatie manifesteert. Na de deling van het land vindt een massale exodus naar het zuiden plaats. Ca 700.000 in het noorden levende katholieken ontvluchten het communistische regiem.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Pieter Meulendijks, Een beel...


De katholieken van Vietnam - Over honger en oorlog
#11
04/13/2026

Afl. 11 | Deze aflevering behandelt het woelige tijdperk 1940-1954. Dat is voor Vietnam niet alleen de tijd van de Tweede Wereldoorlog maar ook van de Eerste Indochinese Oorlog, een oorlog die ook vaak gevat wordt onder de naam Onafhankelijkheidsoorlog, maar die ook de trekken had van een wrede burgeroorlog. Voorafgaand aan die oorlog wordt de bevolking in de jaren 1945-46 ook nog eens getroffen door een onvoorstelbare hongersnood.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Pieter Meulendijks, Een beeld in technicolor. Vijftig jaar oorlogen in Vietnam 1940-1990 (Nijmegen 2022)

Muziek

Visions fugitives van Sergei...


Katholieken van Vietnam - Over de dekolonisering van de Kerk
#10
04/06/2026

Afl. 10 | In deze aflevering gaat het over initiatieven vanuit Rome om iets te doen aan het onvermogen of de onwil in veel missiegebieden ten aanzien van de vorming van een lokale clerus. Al in 1893 zien we die zorg verwoord door paus Leo XIII in zijn encycliek Ad Extremas. Ik bericht u over het bezoek van Mgr. Henri Lécroart aan Vietnam met het doel de situatie van de missie aldaar in kaart te brengen.

In Vietnam zelf beginnen gelovigen steeds meer over de grenzen van hun dorp en streek heen te kijken en worden zich zo steeds meer b...


Katholieken van Vietnam - Over de Kerk in het koloniale Vietnam
#9
03/30/2026

Afl. 9 | De Kerk laat in de koloniale periode een opbloei zien wanneer we bv. kijken naar de bouw van kerkgebouwen en de oprichting van talloze weeshuizen, ziekenhuizen, apotheken, leprakolonies en tehuizen voor zeer bejaarden en terminaal zieken, allemaal instellingen die in de keizertijd praktisch onbekend waren. Maar de Vietnamese kerk kreeg in deze periode ook te maken met allerlei soorten spanningen en problemen. Interne spanningen tussen de Vietnamese clerus en de Franse missionarissen, extern spanningen tussen de Kerk en het koloniale gezag.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Charles Keith, Catholic Vietnam. A Church from Empire to...


Katholieken van Vietnam - Over Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme
#8
03/23/2026

Afl. 8 | Over Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme 

In deze aflevering probeer ik in enkele grote lijnen een algemeen beeld te geven van het koloniale Vietnam. De verovering van geheel Vietnam door de Fransen was in 1884 voltooid. Die verovering was gepaard gegaan met periodiek optredende massale en bloedige antikatholieke vervolgingen.

Vervolgens beschrijf ik enkele Vietnamese reacties op het Franse kolonialisme. Er waren er die geloofden in de zegeningen van het Franse koloniale bestuur. Ik geef daar een voorbeeld van. Maar binnen de bovenlaag van de maatschappij  zag je ook een groeiende groep Vietnamezen met een na...


De Katholieken van Vietnam - Over de negentiende eeuwse martelaren van Vietnam 
#7
03/16/2026

Afl. 7 | Ik begin deze aflevering met een verwijzing naar de heiligverklaring in 1988 door paus Johannes Paulus II van 117 martelaren die in de 19e eeuw op Vietnamese bodem de marteldood gestorven zijn. Ik probeer drie van hen een gezicht te geven en probeer in grote lijnen de complexe achtergronden van de antikatholieke pogroms te schilderen die vooral in de jaren 1850 en 1880 plaatsvonden.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988)

Jacob Ramsay, Mandarins and Martyrs. The Church and the Nguyen Dynasty in Early Nineteenth-Century Vietnam (Stanford 2008)


De katholieken van Vietnam - Over het nieuwe keizerrijk
#6
03/09/2026

Afl. 6 | Deze aflevering gaat vooral over de regeerperiodes van keizer Gia Long en Minh Mang. Vooral onder Minh Mang vinden kerkvervolgingen plaats. Ik schets de achtergrond hiervan.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Guy-Marie Oury, Le Vietnam des Martyres et des Saints (Parijs 1988)

Pieter Meulendijks, Van de Trungzusters tot Ho Chi Min (Zoetermeer 2017)

Pieter Meulendijks, Een Nieuwe Geschiedenis van Vietnam (Zoetermeer 2016)

Muziek

CD Phormix 2023: Vietnamese Folk Music

‘De Ladder van Jacob’ is een cultuurhistorisch programma waarin Theo Parlevliet, oud-docent geschiedenis, op sprekende wijze u als luisteraar dieper meen...


De katholieken van Vietnam - Over een Vietnamese prins en een Franse bisschop
#5
03/02/2026

Afl. 5 | Ik vertel u het verhaal van de vriendschappelijke betrekkingen tussen prins Nguyen Anh, de latere eerste keizer van Vietnam, en de Franse missionaris-bisschop Pierre Pigneaux de Béhaine. Ik bericht over de diplomatieke missie die Pigneaux in 1787 naar Parijs voert, waarmee de bisschop steun probeerde te krijgen voor de in moeilijkheden verkerende prins.

Ik bericht u ook over de latere oordelen van historici over deze politieke bemoeienissen van de bisschop. Franse nationalisten hebben hem vooral afgeschilderd als een groot Frans patriot, Vietnamese communisten hebben hem vooral willen zien als een lakei van de Franse kolonialen. De Ne...


De katholieken van Vietnam - Over pater De Rhodes
#4
02/23/2026

Afl. 4 | In deze aflevering wordt uitvoerig een portret van de Jezuïet Alexandre de Rhodes geschetst. Ik vertel u eerst hoe zijn missiearbeid in Vietnam opzienbarende resultaten opgeleverd heeft. Wel is hij maar liefst drie keer het land uitgezet. Ik vertel u ook over zijn culturele en wetenschappelijke prestaties, o.a. over de rol die hij heeft gespeeld bij de totstandkoming van een westers schrift voor Vietnam, het zogeheten quoc-ngu, dat overigens pas in de twintigste eeuw doorbrak als het nationale schrift. Ik vertel u verder over de rol die hij in Europa heeft gespeeld in een v...


De katholieken van Vietnam - Over de eerste missionarissen naar Vietnam
#3
02/16/2026

Afl. 3 | Uit een Vietnamese bron weten we dat de eerste priester die voet op Vietnamese bodem zette dat al deed rond het jaar 1533. Maar het christendom kreeg pas echt voet aan de grond nadat de jezuïeten in 1614 uit Japan verdreven waren. Een van hen was de Italiaanse Jezuïet Christoforo Borri, die over zijn ervaringen heeft geschreven en ons daarmee een belangrijke bron over de vroege missiegeschiedenis heeft geschonken. Ook vertel ik u iets over de beroemde Jezuïet Matteo Ricci die in China gewerkt heeft. Naar aanleiding van zijn leven vertel ik u dat de jezuïeten t.a.v. inh...


De katholieken van Vietnam - Over de vroegste geschiedenis van het land
#2
02/10/2026

Afl. 2 | In deze aflevering komt het eerste kernelement van de geschiedenis van Vietnam aan de orde. Dat is het opmerkelijke gegeven dat de etnisch Vietnamezen lange tijd vooral in het Noorden van het huidige Vietnam gewoond hebben en dat dat gebied gedurende maar liefst 1000 jaar onderdeel is geweest van het Chinese keizerrijk. Die periode begint in de eerste eeuw voor Christus en eindigt in het jaar 938 na Christus. Die duizend jaar durende overheersing heeft natuurlijk het nodige opgeleverd aan Chinese invloeden op het gebied van taal, schrift en wereldbeschouwing. Ik bespreek met name de betekenis van het uit China...


De katholieken van Vietnam - een inleiding
#1
02/10/2026

Afl. 1 | In deze inleidende aflevering doe ik twee dingen.

Ten eerste vertel ik u hoe ik niet lang geleden geïnteresseerd ben geraakt in dit onderwerp. Het lezen van een nieuw boek over de Vietnamoorlog riep bij mij allerlei vragen op over het Vietnamese verleden en, vooral, over de geschiedenis van de katholieke minderheid in dat land. Ik hoop met deze inleiding uw interesse te wekken voor het dramatische en tegelijkertijd fascinerende verleden van de Vietnamese katholieken. En ik geef u een overzicht van wat u in deze serie kunt verwachten.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:


Over het wonderlijke leven van Jimmy Lai
#2
02/10/2026

Afl. 2 | Een rechtbank in Hongkong heeft afgelopen december de katholieke zakenman Jimmy Lai schuldig bevonden aan samenspanning met buitenlandse machten en het publiceren van opruiend materiaal. In werkelijkheid heeft Jimmy Lai met zijn krant Apple Daily een vooraanstaande rol gespeeld in de democratische beweging van Hong Kong. Deze maand zal de definitieve straf worden uitgesproken. Velen verwachten levenslang. In twee afleveringen vertel ik u zijn opmerkelijke levensverhaal.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Mark L. Clifford, The Troublemaker. How Jimmy Lai became a billionaire, Hong Kong’s greatest dissident, and China’s most feared critic. (New York...


Over het wonderlijke leven van Jimmy Lai
#1
02/10/2026

Afl. 1 | Een rechtbank in Hongkong heeft afgelopen december de katholieke zakenman Jimmy Lai schuldig bevonden aan samenspanning met buitenlandse machten en het publiceren van opruiend materiaal. In werkelijkheid heeft Jimmy Lai met zijn krant Apple Daily een vooraanstaande rol gespeeld in de democratische beweging van Hong Kong. Deze maand zal de definitieve straf worden uitgesproken. Velen verwachten levenslang. In twee afleveringen vertel ik u zijn opmerkelijke levensverhaal.

De belangrijkste geraadpleegde literatuur:

Mark L. Clifford, The Troublemaker. How Jimmy Lai became a billionaire, Hong Kong’s greatest dissident, and China’s most feared critic. (New York 2024) The Hong...