پرگار

40 Episodes
Subscribe

By: BBC Persian Radio

پرگار برنامه‌‌ای است که به طور هفتگی از تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی پخش می‌شود و در آن مهمانان برنامه به بعضی از پرسش‌های چالشی و بحث‌برانگیز جامعه امروز پاسخ می‌دهند.

✂️ Clip this podcast
حمله مغول به ایران
حمله مغول به ایران episode artwork
Yesterday at 1:50 PM

حمله‌ مغول به ایران چه بجا گذاشت؟ ویرانی و قتل‌ عامی که به چنگیزخان و نوادگانش در ایران نسبت داده می‌شود تا چه حد با مدارک تاریخی همخوانی دارد؟

میهمان‌ها: سارا میراحمدی، پژوهشگر ایران ایلخانی مایکل هوپ، استاد مطالعات ایرانی دوران مغول


رهبری در نظام اسلامی، از ولایت تا سلطنت؟
رهبری در نظام اسلامی، از ولایت تا سلطنت؟ episode artwork
07/04/2026

آیا در الهیات سیاسی شیعی به ارث بردن رهبری دینی و سیاسی جامعه امری جاافتاده و حتی پسندیده نیست؟ امامت شیعی شکلی دینی از سلطنت موروثی نیست؟

میهمان‌ها: آرمین لنگرودی، پژوهشگر ادیان ایرانی داریوش محمدپور، مدرس علوم سیاسی


نوستالژی چیست؟
نوستالژی چیست؟ episode artwork
06/27/2026

نوستالژی چیست؟ نوستالژی یک حالت روانی از سر درماندگی‌ست یا نیرویی‌ست بسیج‌کننده و هویت‌ساز؟ نوستالژی چگونه در سال‌های اخیر در ایران رشد کرد و چه کارکردی یافت؟ 

میهمان‌ها: نغمه سهرابی، استاد تاریخ خاورمیانه اسفندیار طبری، مدرس فلسفه سیاسی


تیم ملی ایران یا «تیم جمهوری اسلامی»؟
تیم ملی ایران یا «تیم جمهوری اسلامی»؟ episode artwork
06/18/2026

تیم ایران در جام جهانی فوتبال، تیم ملی ایران است یا تیم جمهوری اسلامی؟ این تیم آمال مردم در رقابت‌های جهانی را نمایندگی می‌کند یا جمهوری اسلامی را؟

میهمان‌ها: مهرزاد بروجردی، استاد دانشگاه امید شمس، حقوقدان


دیپلماسی ایرانی، امتیازگیری یا فرصت‌سوزی؟
دیپلماسی ایرانی، امتیازگیری یا فرصت‌سوزی؟ episode artwork
06/13/2026

در دیپلماسی کنونی ایران بهره‌برداری حداکثری از امتیازهای میدان جنگ می‌بینم یا آنچه می‌بینیم زیاده‌خواهی و در نهایت فرصت‌سوزی‌ست؟

میهمان‌ها: علم صالح، استاد دانشگاه در روابط بین‌الملل علی مهتدی، تحلیل‌گر مسائل خاورمیانه


در تاب‌آوری مردم ایران فضیلتی هست؟
در تاب‌آوری مردم ایران فضیلتی هست؟ episode artwork
06/06/2026

صبر و تاب‌آوری مردم ایران با وجود بحران‌های پیاپی ناشی از چیست؟ صبری‌ست از سر مصلحت یا سازگاری‌یست که عامل ماندگاری حکومت می‌شود؟

میهمان‌ها: حسین رسام، تحلیل‌گر سیاسی وریا امیری، تحلیل‌گر سیاسی و دانش‌آموخته فلسفه


گرایش سیاسی ما چگونه شکل می‌گیرد؟
گرایش سیاسی ما چگونه شکل می‌گیرد؟ episode artwork
05/30/2026

عقاید سیاسی ما چگونه شکل می‌گیرند؟ چطور تغییرمی‌کنند؟ چرا دیگرانی که تا دیروز همفکر می‌پنداشتیم را ممکن است امروز ناقص‌العقل بنامیم؟ آنها ما را چطور می‌بینند؟

میهمان‌ها: پویا قدوسی، استاد جغرافیای انسانی مانی منجمی، روان‌پزشک


آینده دانشگاه در عصر هوش مصنوعی
آینده دانشگاه در عصر هوش مصنوعی episode artwork
05/23/2026

دانشگاه در جوامع بشری قدمتی بیش از هزار سال  دارد و دغدغه راه یافتن به آن یا بهره شغلی از امتیاز آن به دی‌ان‌ای بشر راه یافته. آیا همه اینها قرار است با هوش مصنوعی تغییر کند؟ دانشگاه آینده‌ای دارد؟

میهمان‌ها: سپهر وکیل، استاد دانشگاه مهدی گنجوی، استاد دانشگاه


شکل نظام سیاسی، موضوعی فرعی؟
شکل نظام سیاسی، موضوعی فرعی؟ episode artwork
05/09/2026

آیا شکل یک نظام سیاسی مهم نیست و آنچه اهمیت دارد مضمون آن است؟ آیا مفهوم مشروطه جواب این سوال را می‌دهد؟

میهمان‌ها: فرزانه بذرپور، تحلیل‌گر سیاسی دامون گلریز، تحلیل‌گر سیاسی


کشتار دی‌ماه، دو روایت
کشتار دی‌ماه، دو روایت episode artwork
05/02/2026

با آنکه کشتار دی‌ماه در ایران تبدیل به ترومایی مشترک شده، در دو روایت‌ غالبی که به تدریج از آن شکل گرفته نقطه اشتراک کمی دیده می‌شود. مواجهه آگاهانه با حوادث دی‌ماه چگونه باید باشد؟

میهمان‌ها: سعید برزین، تحلیل‌گر سیاسی محمود صباحی، تحلیل‌گر سیاسی


فقدان رهبر در اپوزیسیون جمهوری‌خواه
فقدان رهبر در اپوزیسیون جمهوری‌خواه episode artwork
04/25/2026

جمهوری‌خواه و پادشاهی‌خواه به صف‌بندی عمده در میان مخالفان نظام حاکم در ایران تبدیل شده. در حالی که پادشاهی‌خواهان حول یک چهره گرد آمده‌اند آیا نداشتن یک چهره‌ شاخص اجماع‌ساز نقصانی مهم در جبهه جمهوری‌خواهان نیست؟

میهمان‌ها: سمانه سوادی، فعال سیاسی نیما نوروزی، تحلیل‌گر سیاسی


بی‌بی‌سی فارسی، رضا پهلوی، اعتراضات دی
بی‌بی‌سی فارسی، رضا پهلوی، اعتراضات دی episode artwork
04/18/2026

بی‌بی‌سی فارسی اعتراضات دی‌ماه سال گذشته را چطور پوشش داد؟ آیا در مورد نقش جریان پادشاهی‌خواه و رضا پهلوی اغراق شد؟

میهمان‌ها: امید پارسانژاد، از سردبیران بی‌بی‌سی مزدک آذر،‌ پژوهشگر رسانه


جنگ تمدن‌ها، توضیحی قانع‌کننده؟
جنگ تمدن‌ها، توضیحی قانع‌کننده؟ episode artwork
04/11/2026

گاه از جنگ تمدن‌ها صحبت می‌شود و گاه از گفت‌وگوی آن؟ تمدن چیست؟ آیااین مفهوم می تواند به فهم اوضاع جهانی کمک کند؟ میهمان‌ها: کامران متین، استاد روابط بین‌الملل فرهنگ رجایی، استاد علوم سیاسی سمیه اغنیا، کارشناس نرم‌افزار آزاده اسدی،‌ کارشناس امور مالی این برنامه پیش از این یک بار دیگر پخش شده است.


اروپا رو به افول است؟
اروپا رو به افول است؟ episode artwork
04/04/2026

اروپا پانصد سال سرآمد بود. تجارت و صنعت آن به رفاهی انجامید که مایه‌ حسرت جهانیان شد. ولی آیا روزهای اوج اروپا به سر نیامده؟

میهمان‌ها: علی صدرزاده، تحلیل‌گر روابط بین‌الملل احمد علوی، اقتصاددان


طالبان در میانه جنگ‌ها
طالبان در میانه جنگ‌ها episode artwork
03/28/2026

در پی جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران، طالبان و مخالفانش با این پرسش روبرو شدند که در این جهان پیش‌‌بینی‌ناپذیر ممکن هست افغانستان هم ناگهان دستخوش تغییر شود؟

میهمان‌ها: فرشته عباسی، فعال حقوق بشری بصیر آرین، پژوهشگر مطالعات توسعه


جنگ، موافقان و مخالفان
جنگ، موافقان و مخالفان episode artwork
03/21/2026

ایرانیان خارج کشور به دوگروه کاملا مجزا تقسیم شده‌اند چرا اغلب صدای یک گروه شنیده می‌شود؟


اخلاق سیاسی، ماکس وبر، دی‌ماه هولناک
اخلاق سیاسی، ماکس وبر، دی‌ماه هولناک episode artwork
03/14/2026

مناسبت اخلاق و سیاست از دغدغه‌های ماکس وبر بود. او گفت سیاستمدار باید آرمانگرا باشد اما در عین مسئولیت در قبال پیامد تصمیم‌هایش. از آرای این جامعه‌شناس تاثیرگذار قرن بیستمی در مورد رابطه‌ اخلاق و سیاست چه می‌فهمیم؟

میهمان‌ها: عرفان ثابتی، پژوهشگر جامعه‌شناسی سیاسی رسول نژادمهر، پژوهشگر فلسفه سیاسی

این برنامه در تاریخ هشتم اسفندماه ۱۴۰۴ ضبط شده است.


احزاب کرد چه خواهند کرد؟
احزاب کرد چه خواهند کرد؟ episode artwork
03/07/2026

رغم اظهارات ضد و نقیض به نظر می‌رسد ونزوئلایی کردن، سناریوی ترامپ برای ایران است، ولی با هزینه‌های سنگین‌تر. در چنین شرایطی احزاب و سازمان‌های کرد ایران که بار دیگر خود را در موقعیت تاثیرگذاری جدی بر اوضاع سیاسی می‌بینند چه رویکردی در پیش می‌گیرند؟

میهمان‌ها: عباس ولی، پژوهشگر علوم سیاسی بهروز چمن‌آرا، تحلیل‌گر سیاسی

این برنامه در تاریخ پانزدهم اسفند ۱۴۰۴ ضبط شده است.


دفترچه اضطرار پادشاهی‌خواهان
دفترچه اضطرار پادشاهی‌خواهان episode artwork
02/28/2026

دفترچه‌ اضطرار که توسط مشاوران شاهزاده رضا پهلوی نوشته شده و با مقدمه‌ او انتشار یافته تلاش می‌کند چه تصویری از دوره‌ پس از جمهوری اسلامی به ما عرضه کند؟

میهمان‌ها: نعیمه دوستدار، فعال سیاسی جمهوری‌خواه عبدالرضا احمدی، فعال سیاسی پادشاهی‌خواه

این برنامه در تاریخ یکم اسفند امسال ضبط شده است.


امکان شکاف در نیروهای امنیتی حاکم
امکان شکاف در نیروهای امنیتی حاکم episode artwork
02/21/2026

آیا شکاف در نیروهای امنیتی و نظامی شرط ضروری فروپاشی نظام‌های خودکامه‌ست؟


می‌توان نسل انقلاب را سرزنش کرد؟
می‌توان نسل انقلاب را سرزنش کرد؟ episode artwork
02/14/2026

می‌توان نسلی را سرزنش کرد که دست به کار خطیری زد اما عاقبتش گریبان نسل‌های بعدی را گرفته؟ نسل انقلاب ایران مثال این گفته‌ی کارل مارکس نیست که مردم خود سرنوشت خود را می‌سازند ولی حاصل کار آنان با آنچه در سر داشتند متفاوت می‌شود؟

میهمان‌های: احمد پورمندی، فعال سیاسی امیر سلطان‌زاده، روزنامه‌نگار

این برنامه پیش از این یک بار دیگر پخش شده است.


خصومت پادشاهی‌خواه و چپ
خصومت پادشاهی‌خواه و چپ episode artwork
02/07/2026

خصومت بین جریان پادشاهی‌خواه و جریان چپ در تاریخ ایران از کی پیدا شد و چه عواملی به آن شدت بخشید؟

میهمان‌ها: مریم سطوت،‌ فعال سیاسی چپ رضا تقی‌زاده، فعال و تحلیل‌گر سیاسی


سرکوب در دی ‌ماه، انتقام‌جویی؟
سرکوب در دی ‌ماه، انتقام‌جویی؟ episode artwork
01/31/2026

سرکوب معترضان در دی ۱۴۰۴ با چنان قساوتی همراه بود که گویی دستگاه نظامی و امنیتی حکومت با قصد انتقام‌جویی چنین کرد. چرا؟ این انتقام‌جویی به چه خواهد انجامید؟ میهمان‌ها: حسین دباغ، استاد دانشگاه اسفندیار طبری، استاد دانشگاه


خامنه‌ای، قسمت دوم
خامنه‌ای، قسمت دوم episode artwork
01/24/2026

وضعیت و شکل و شمایل کنونی جمهوری اسلامی کمابیش حاصل تصمیم‌های سیدعلی خامنه‌ای‌ست. آیا جمهوری اسلامی پس از خامنه‌ای محصول تدارکات او برای رهبری بعدی این نظام خواهد بود یا عوامل درونی و بیرونی مانع چنین مداومتی خواهند شد؟

میهمان‌ها: محمدجواد اکبرین، پژوهشگر مطالعات اسلامی مهدی خلجی، پژوهشگر و تحلیل‌گر سیاسی


ایران به کدام سو می‌رود؟ قسمت دوم
ایران به کدام سو می‌رود؟ قسمت دوم episode artwork
01/14/2026

می‌شود با حدی از اطمینان در مورد سناریوهای پیش رو در ایران حرف زد؟ روندهای کنونی از چه آینده‌ محتملی خبر می‌دهند؟

میهمان‌ها: علیرضا بهتویی، جامعه‌شناس سیاسی محمدرضا نیکفر، پژوهشگر فلسفه سیاسی


ایران به کدام سو می‌رود؟ قسمت اول
ایران به کدام سو می‌رود؟ قسمت اول episode artwork
01/10/2026

وضعیت حال حاضر در ایران را چگونه می‌شود توصیف کرد؟ خیابان در ایران این بار سرنوشت این مملکت را رقم خواهد زد؟ چشم‌انداز چیست؟

میهمان‌ها: علیرضا بهتویی، جامعه‌شناس سیاسی محمدرضا نیکفر، پژوهشگر فلسفه سیاسی


خامنه‌ای، قسمت اول
خامنه‌ای، قسمت اول episode artwork
01/03/2026

آیا بر اساس آنچه می‌دانیم می‌توانیم پیش‌بینی کنیم خامنه‌ای برای جمهوری اسلامی پس از خودش چگونه تدارکی دیده است؟


بنی‌آدم اعضای یکدیگرند؟
بنی‌آدم اعضای یکدیگرند؟ episode artwork
12/27/2025

چرا نیکی به کسانی که نمی‌شناسیم برایمان دشوار است؟


معلولان یک جنبش جهانی دارند؟
معلولان یک جنبش جهانی دارند؟ episode artwork
12/20/2025

معلولیت گریبان بیش از پانزده درصد جمعیت جوامع را گرفته است. آیا چنین جمعیت بزرگی توانسته یک جنبش جهانی معلولان راه بیندازد؟ اگر نه، چرا؟

میهمان‌ها: اسکندر آبادی، روزنامه‌نگار فرید انصاری، فعال مدنی


عصمت و اختیار انسان، تناقض؟
عصمت و اختیار انسان، تناقض؟ episode artwork
12/13/2025

عصمت یا در زبان جاری معصومیت امام، از ارکان الهیات شیعی‌ست. این مفهوم از کجا ظهور کرد و چه کارکردی در جوامع شیعیان داشته است؟

میهمان‌ها: زکریا مشکور کابلی، پژوهشگر شیعه محمدالله صخره، پژوهشگر سنی


تبلیغ دین چه پیامدی دارد؟
تبلیغ دین چه پیامدی دارد؟ episode artwork
12/06/2025

اهمیت دین در زیست اجتماعی مردمان در کشورهای مختلف حفظ شده. بخشی به این دلیل که تبلیغ و بشارت یک وجه مهم دینداری در بیشتر ادیان جهانی‌ست. ولی تبلیغ یک دین به چه نوع دینداری دامن می‌زند؟ میهمان‌ها: محمود صباحی، پژوهشگر فلسفه و دین مهرداد فاتحی، پژوهشگر الهیات مسیحی


نه به اعدام، همه جدی‌اند؟
نه به اعدام، همه جدی‌اند؟ episode artwork
11/29/2025

مجازات اعدام در ایران ابعاد بی‌سابقه گرفته. با این حال یک مطالبه‌ سراسری و موثر برای لغو حکم اعدام، مخالفان جمهوری را گرد هم نیاورده است؟ چرا؟

میهمان‌ها: سعید پیوندی، جامعه‌شناس فروغ کنعانی، پژوهشگر جامعه‌شناسی


نظام درمانی در اروپا و آمریکا
نظام درمانی در اروپا و آمریکا episode artwork
11/22/2025

سیستم‌های پزشکی و درمانی بر چه اصول اخلاقی استوارند؟  مضرات و مزایای هر یک از این سیستم‌های درمانی چیست؟ مثلا کدام نظام برای دسترسی بیمار به داروهای گران‌تر کارآمد است؟

میهمان‌ها: شهرام کردستی، متخصص ایمنی‌شناسی سرطان کیارش آرامش،‌ مدرس اخلاق پزشکی


شعر آلترناتیو یعنی چه؟
شعر آلترناتیو یعنی چه؟ episode artwork
11/15/2025

شعری که می‌خوانیم شعرها و شاعرانی که نمی‌خوانیم را پس زده است، حذف کرده است، سرکوب کرده است؟ آیا شعر و شاعری صحنه‌ حذف و سرکوب است؟

میهمان‌ها: علیرضا آبیز، شاعر فرشاد سنبل‌دل، شاعر


ترامپ پیش‌بینی‌ناپذیر است؟
ترامپ پیش‌بینی‌ناپذیر است؟ episode artwork
11/08/2025

پیش‌بینی‌ناپذیری دونالد ترامپ بر زندگی ایرانی‌ها شاید بیش از هر ملت دیگر تاثیر گذاشته باشد. ولی آیا ترامپ پیش‌بینی‌ناپذیر هست یا این تصوری‌ست که او مایل است القا کند؟

میهمان‌ها: علی صدرزاده، تحلیل‌گر سیاسی سعید خلیلی‌راد، روانکاو


دین و دولت در عصر ساسانی
دین و دولت در عصر ساسانی episode artwork
11/01/2025

در ایران ساسانی چه نسبتی بین دین و دولت می‌بینیم؟ آیا آن‌طور که اردشیر اول موسس این سلسله گفت دین و دولت دو برادر همزاد در سرزمینش بودند؟

میهمان‌ها: کیانوش رضانیا، استاد مطالعات ادیان ایرانی خداداد رضاخانی، پژوهشگر تاریخ ایران باستان


مصاف دانشگاه‌ها و ترامپ
مصاف دانشگاه‌ها و ترامپ episode artwork
10/25/2025

دانشگاه‌های آمریکا روزگاری بدتر از این به یاد نمی‌آورند. فشار دولت باعث کاهش دانشجویان خارجی شده و ترور یکی از حامیان دونالد ترامپ در یک دانشگاه، آنها را بیش از پیش به کانون جدال سیاسی کشانده. این کارزار به کجا می‌انجامد؟

میهمان‌ها: مهرزاد بروجردی، مدیر دانشگاه علم و فناوری میزوری آریا کنگرلو، استاد دانشگاه


احمد کسروی
احمد کسروی episode artwork
10/18/2025

تاثیر احمد کسروی در نقد دین و در تاریخ‌نگاری حدود هشتاد سال پس از قتل او همچنان مشهود است. اما کم تر کسی به وامداری خود از او اعتراف می‌کند. چرا؟

میهمان‌ها: فرج سرکوهی، احمد سلامتیان، طوبی زکی‌پور و حمیدرضا ظریفی‌نیا

این برنامه پیش از این هم پخش شده است.


ماکیاولی
ماکیاولی episode artwork
10/11/2025

کمتر کسی توانسته با نام خود صفتی رایج کند که در سراسر دنیا در سیاست و حتی مکالمات روزمره مرتب به کار می‌رود. ماکیاولی چه می‌گفت؟ بین آنچه که ماکیاولیستی خواند می‌شود و نیکولو ماکیاولی چه مناسبتی وجود دارد؟

مهمانان برنامه: رامین جهانبگلو، اسفندیار طبری، کیانوش بوستانی و میثم ارشدی

این برنامه پیش از این یک بار پخش شده است.


فلسفه تاریخ هگل، قسمت دوم
فلسفه تاریخ هگل، قسمت دوم episode artwork
10/04/2025

یکی از شارحان هگل می‌گوید بسیاری از فیلسوف‌های سیاسی از دین خود به هگل بی‌خبرند. آنها مفاهیم نظری دستگاه فلسفی او را مهمل می‌پندارند اما از ابزارها و رویکردهایی بهره می‌گیرند که سرچشمه‌شان هگل است. چرا هگل تا این حد بدفهمی ایجاد می‌کند و تا این حد مهم است؟

میهمان‌ها: سپید بیرشک، پژوهشگر فلسفه آلمانی مهدی رجبی، پژوهشگر فلسفه سیاسی