Dünyayı Çevirenler

Konuğumuz çevirmen Süleyman Doğru ile Latin Amerika Patlaması - "Boom" Mektupları kitabından yola çıkarak, 1960’lı ve 70’li yıllarda Latin Amerika edebiyatının dünyaya açılışını; Julio Cortázar, Gabriel García Márquez, Carlos Fuentes ve Mario Vargas Llosa’nın dostluklarını, mektuplaşmalarını ve edebiyat dünyasında yarattıkları büyük dönüşümü konuşuyoruz.

Son yıllarda çevirileri ve araştırmalarla yeniden keşfedililen Zabel Yesayan'ı, "Meliha Nuri Hanım", "Sürgün Ruhum" ve "Son Kadeh"i harika çevirileriyle Türkçeye kazandıran Mehmet Fatih Uslu ile konuşmaya devam ediyoruz. 

Zabel Yesayan, Ermenice edebiyatının en özgün, en önemli seslerinden biri. 1878'de Üsküdar'da doğdu, Sorbonne'da edebiyat ve felsefe öğrenimi gördü. Toplumsal meselelerin yakın izleyicisi olarak kadınların eğitimini ve özgürlüğünü yazılarının merkezine taşıdı. 1909'da Adana'ya giden yardım heyetinde üç ay boyunca yetimlerin, dulların ve mahpusların tanığı oldu; gördüklerini Ermeni tanıklık edebiyatının en güçlü örneklerinden biri sayılan Yıkıntılar Arasında'da aktardı. 1915'te tutuklanacak aydınlar listesindeydi, saklanarak kurtuldu, yıllarca sürgünde yaşadı. 1937'de Sovyet Ermenistanı'nda tutuklandı; sonra...

20. yüzyıl İran şiirinin en güçlü ve özgün seslerinden Füruğ Ferruhzad'ı, çevirmeni Makbule Aras Eyvazi ile konuşmaya devam ediyoruz. 

20. yüzyıl İran şiirinin en güçlü ve özgün seslerinden Furuğ Ferruhzad'ı, çevirmeni Makbule Aras Eyvazi ile konuşuyoruz.

 Furuğ Ferruhzad'ın kısacık yaşamına, şiir kitapları Tutsak, Duvar, İsyan ve Yeniden Doğuş üzerinden poetik yolculuğuna; beden, mahremiyet, özgürlük, kadınlık ve varoluş meselelerinin şiirindeki (hayatındaki) dönüşümüne, şiirlerinde zaman ve ölüm düşüncesinin kazandığı boyuta ve Ev Karadır filmiyle şiirden sinemaya uzanan bakışına değiniyor; kadının kendi arzusunun, bedenini, dilinin, sözünün öznesi olmasının anlamı üzerine düşünüyoruz.  

Carlo Rovelli’nin zaman, gerçeklik ve evren üzerine düşüncelerinden yola çıkarak fizik ile sanatın kesiştiği noktaları; bilimsel merakın dünyayı ve yaşamı anlamlandırmadaki yerini çevirmen Tolga Esmer ile konuşmaya devam ediyoruz. 

Fiziğin ustalarından Carlo Rovelli’yi programcılarımızdan ve Rovelli’nin Türkçe çevirmeni Tolga Esmer ile konuşuyoruz.

Bu bölüm edebiyatın ve kurgunun biraz dışına çıkıyor gibi görünse de Rovelli, fiziği felsefe ve Bach ile buluşturan sıra dışı bir bilim insanı. Kitaplarının neredeyse tamamı Türkçeye kazandırıldı; biri dışında hepsi Tolga Esmer’in çevirisiyle yayımlandı. Rovelli’nin Ak Delikler kitabının Türkçe çevirisi de tamamlandı ve 2027’de okurla buluşmayı bekliyor.

Konuğumuz Berrak Göçerli ile Jane Austen’ın edebiyattaki öncü konumunu, Virginia Woolf’la kurduğu edebi bağı ve kadınların kısıtlı yaşam alanlarını yazıya dönüştürme biçimlerini konuşmaya devam ediyor; Austen’ın feminist okumalara açılan dünyasından Shirley Jackson’a uzanan kadın yazarlar ve çevirmenlik deneyimi üzerine sohbet ediyoruz.

Gurur ve Önyargı'nın çevirmenlerinden Berrak Göçer ile Jane Austen'i konuşuyor; edebiyat, kadın, özgürlük, Woolf ve nicesine değiniyoruz.  

Çağdaş Meksika edebiyatının uluslararası alanda en çok tanınan isimlerinden Esquivel’i ve edebiyatını, çevirmeni Havva Mutlu ile konuşmaya devam ediyoruz. 

Çağdaş Meksika edebiyatının uluslararası alanda en çok tanınan isimlerinden Laura Beatriz Esquivel Valdés’i ve edebiyatını, çevirmeni Havva Mutlu ile konuşuyoruz. 

Esquivel’in Türkçede özellikle Acı Çikolata adıyla tanıdığımız; yemek, aşk, aile gelenekleri ve kadınların dünyasını büyülü gerçekçi bir anlatıyla buluşturan edebiyatından yola çıkarak; yazarın Meksika kültürüyle kurduğu ilişkiye ve bu dünyanın İspanyolcadan Türkçeye aktarılma serüvenine uzanıyoruz.

Dünyayı Çevirenler’de Elena Ferrante’yi emektar çevirmen Eren Cendey’le konuşmaya devam ediyoruz. 

Dünyayı Çevirenler’de bugün Elena Ferrante’yi emektar çevirmen Eren Cendey’le konuşuyoruz.

İtalyan edebiyatına ilgi duyan bir okursanız elinizden mutlaka bir Eren Cendey çevirisi geçmiştir. Eren’le büyüleyici İtalyan edebiyatının kapısını araladığımız bu özel programda, Ferrante’nin Napoli’sinden yola çıkarak Çağdaş İtalyan edebiyatının temel dinamiklerini, kimlik arayışlarını ve metinlerin arkasındaki derin toplumsal hafızayı ele alıyoruz.

Geçen hafta olduğu gibi, Alman edebiyatının en özgün ve kalıplara sığmayan yazarlarından Heinrich von Kleist'ı mercek altına alıyoruz. 

​​​​​​​Romantizm ile modernizm arasında kendine has bir yerde duran, öyküleri, oyunları ve sıra dışı anlatımıyla edebiyat tarihinde benzersiz bir iz bırakan Kleist'ı, Türkçedeki çevirileriyle de tanınan çevirmen Gülbahar Kültür ile konuşuyoruz. Onun edebi dünyasını, dilini ve bugün hâlâ neden güncelliğini koruduğunu ele alıyoruz. 

Alman edebiyatının en özgün ve kalıplara sığmayan yazarlarından Heinrich von Kleist'ı mercek altına alıyoruz. 

Romantizm ile modernizm arasında kendine has bir yerde duran, öyküleri, oyunları ve sıra dışı anlatımıyla edebiyat tarihinde benzersiz bir iz bırakan Kleist'ı, Türkçedeki çevirileriyle de tanınan çevirmen Gülbahar Kültür ile konuşuyor; onun edebi dünyasını, dilini ve bugün hâlâ neden güncelliğini koruduğunu ele alıyoruz. 

Fransız edebiyatının önemli isimlerinden Colette'in yaşamı, eserleri ve Caniko (Chéri) romanı üzerinden Belle Époque dönemini, kadınlık, arzu, yaşlanma ve zaman temalarını konuğumuz çevirmen ve yazar Vivet Kanetti ile konuşuyor; ayrıca yayıncılık dünyasını, e-kitapların geleceğini ve dijitalleşmenin yazarlık ile okurluk deneyimini nasıl dönüştürdüğünü değerlendiriyoruz. 

Çocuk edebiyatının hafızalarda yer eden iki klasiği, René Goscinny’nin (Rö-ne Go-si-ni) Pıtırcık serisi ile Colette'in (Ko-let) Canikosu üzerinden, usta çevirmen Vivet Kanetti ile edebiyata, çeviri sanatına ve hayata uzanan dolu dolu sohbet ediyoruz.

Çevirmenin görünmeyen emeğinden metinlerin kültürler arasında yeniden doğuşuna, çocuk edebiyatının estetik ve pedagojik gücünden modern metinlerin zamanın hızına nasıl direndiğine uzanan sohbetimiz, kitaplardan okuma kültürüne, edebiyatın dönüştürcülüğünden yayıncılığın bugünkü konumuna farkl

Telemark bölgesinde kırsal yaşamı, doğayı ve insan psikolojisini evrensel bir dille anlatan yazar Tarjei Vesaas'ı, Vesaas'ın şiirlerini kısa süre önce Türkçeye kazandıran Orhan Tekelioğlu konuşmaya devam ediyoruz.  

Norveç'in güneyinde yer alan Telemark bölgesinde kırsal yaşamı, doğayı ve insan psikolojisini evrensel bir dille anlatan yazar Tarjei Vesaas'ı konuğumuz Vesaas'ın şiirlerini kısa süre önce Türkçeye kazandıran Orhan Tekelioğlu ile konuşuyoruz.  

Konuğumuz yazar ve çevirmen Süleyman Doğru ile Latin Amerika edebiyatının en özgün ve etkili yazarlarından Eduardo Galeano'nun eserleri, anlatı dünyası ve tarih, hafıza, adalet üzerine kurduğu düşünsel evren üzerine konuşmaya devam ediyoruz.  

Konuğumuz yazar ve çevirmen Süleyman Doğru ile Latin Amerika edebiyatının en özgün ve etkili yazarlarından Eduardo Galeano'nun eserlerini, anlatı dünyasını ve tarih, hafıza, adalet üzerine kurduğu düşünsel evreni konuşuyoruz.

Eduardo Galeano'nun şiirle tarihi, kişisel olanla toplumsalı iç içe geçiren anlatımının bugün hâlâ neden güçlü ve güncel olduğu üzerine bir sohbet sizleri bekliyor. 

Nobel ödüllü yazar Herta Müller’i, Türkçedeki sesi Çağlar Tanyeri ile konuşmaya devam ediyoruz.

Müller’in totaliter rejimler altında şekillenen edebiyatı; travma, yerinden edilme, dil, sessizlik ve direniş temaları etrafında dolaşıyor. Romanya’daki Çavuşesku döneminin izlerini taşıyan eserlerinde, devlet şiddetinin yarattığı paranoya ve köksüzlük duygusunu benzersiz bir dille anlatıyor.

Çağlar Tanyeri ile Müller’in aile geçmişinin yazarlığını nasıl etkilediğini, Yürekteki Hayvan romanını, “konuşulamayanı yazıyla ifade etme” çabasını ve sanatçının etik sorumluluğunu ele alıyoruz. 

Nobel ödüllü yazar Herta Müller’i, Türkçedeki sesi Çağlar Tanyeri ile konuşuyoruz.

Müller’in totaliter rejimler altında şekillenen edebiyatı; travma, yerinden edilme, dil, sessizlik ve direniş temaları etrafında dolaşıyor. Romanya’daki Çavuşesku döneminin izlerini taşıyan eserlerinde, devlet şiddetinin yarattığı paranoya ve köksüzlük duygusunu benzersiz bir dille anlatıyor.

Çağlar Tanyeri ile Müller’in aile geçmişinin yazarlığını nasıl etkilediğini, Yürekteki Hayvan romanını, “konuşulamayanı yazıyla ifade etme” çabasını ve sanatçının etik sorumluluğunu ele alıyoruz. 

Aristoteles’in Ruh Üzerine üzerinden “psike”, ruh, nefs ve canlılık kavramlarının çeviri serüvenini; Antik Yunanca, Arapça ve Latince arasında dolaşan düşünce mirasını ve Türkiye’deki klasikler çeviri geleneğini konuğumuz Ömer Aygün ile konuşuyoruz. 

Konuğumuz Ömer Aygün ile Aristoteles’in Ruh Üzerine eserinden yola çıkarak ruh kavramının ölümden çok yaşam, canlılık, algı ve hareketle kurduğu ilişkiyi; antik düşünceden modern bilime uzanan kırılmaları, biyolojiyle felsefenin kesişimlerini ve Aristoteles’in canlılığa duyduğu hayreti konuşuyoruz. 

Konuğumuz Erhan Altan ile şiir, şiir çevirisi ve şiir çevirisinin poetikası üzerine sohbetimize kaldığımız yerden devam ediyoruz. 

Konuğumuz çevirmen ve denemeci Erhan Altanlı ile şiir çevirisini, anlam aktarımından çok dilin sınırlarında gezinen yaratıcı bir gerilim alanı olarak ele alıyor; sadakat ile yeniden üretim arasındaki ince çizgide, şiirin ritmi, sessizliği ve zamansal boyutuyla nasıl yeniden inşa edilebileceğini tartışıyoruz.

Konuğumuz Uğur Büke ile Lev Tolstoy'u konuşmayı sürdürüyoruz.  

Konuğumuz Uğur Büke ile Lev Tolstoy'u konuşmaya devam ediyoruz.  

Anna Karenina’dan devam ederek, konuğumuz Uğur Büke ile Lev Tolstoy üzerine konuşmaya devam ediyoruz.  

Dünyayı Çevirenler programcısı Didem Bayındır, 23. Radyo Şenliği özel yayınında çeviri, edebiyat ve radyo üzerinden kültürel hafızanın emek ve dayanışmayla nasıl kurulduğunu vurguluyor: “Çeviri yalnızca dil değil; bir dünyayı anlamanın ve onu başkalarıyla paylaşmanın en derin dayanışma biçimidir.”

Jaroslav Hašek’in unutulmaz kahramanı Aslan Asker Şvayk, savaşın ve modern bürokrasinin absürtlüğünü keskin bir hicivle gözler önüne seriyor: Şvayk saf bir asker mi, yoksa sistemin saçmalığını ifşa eden bir figür mü?

Jaroslav Hašek’in unutulmaz kahramanı Aslan Asker Şvayk, savaşın ve modern bürokrasinin absürtlüğünü keskin bir hicivle gözler önüne seriyor: Şvayk saf bir asker mi, yoksa sistemin saçmalığını ifşa eden bir figür mü?

Aslan Asker Şvayk'ı usta çevirmen Celâl Üster ile birlikte ele alıyor; Kafka ve Kundera’yla kurulan paralellikler üzerinden, mizah ile eleştirinin kesiştiği bu güçlü metni konuşuyoruz.

Konuğumuz Ohannes Şaşkal ile Ermeni şiiri üzerine sohbetimizin bu son bölümünde, şiir çevirisinin inceliklerini, Ermeniceden Türkçeye aktarımın zorluklarını ve henüz kitaplaşmamış, yalnızca dergi ve antolojilerde karşımıza çıkan değerli şairlerin seslerini konuşuyoruz. 

Ohannes Şaşkal ile söyleşimize kaldığımız yerden devam ediyor; Zahrad çevirileri, Can Yücel ve Cevat Çapan ile kurduğu çevirmenlik ilişkisi üzerine konuştuğumuz bölümün ardından, bu kez Ermeni şiirinden yaptığı çevirilere yöneliyoruz ve Garbis Cancikyan, Taniel Varujan ve Haygazun Kalustyan çevirileri üzerinden Ermeni şiirine uzanan çeviri serüvenini ele alıyoruz. 

Konuğumuz karikatürist, çevirmen ve eczacı Ohannes Şaşkal ile çizgi, şiir çevirisi ve mesleğinin nasıl bir arada ilerlediğini konuşuyor; karikatürün dili, Ermenice şiirin Türkçeye taşınması ve sanatla bilimin bir insanda nasıl yan yana durabildiği üzerine bir sohbet gerçekleştiriyoruz. 

Konuğumuz Mehmet Birkiye ile İKSV Tiyatro Festivali açılışında tiyatro seyircisine seslendiği konuşması üzerine konuşuyoruz.  

Konuğumuz Mehmet Birkiye ile tiyatro ile edebiyat arasındaki güçlü ilişkiye, büyük eserlerin sahneye uyarlanma serüvenine ve tiyatronun geçmişi ile bugünü üzerine konuşuyoruz. 

Konuğumuz Barış Özkul ile Charles Dickens’ı konuşmaya devam ediyoruz.  

Konuğumuz Barış Özkul ile Charles Dickens’ın Oliver Twist romanını edebi ve tarihsel bağlamı içinde ele alıyoruz.