İçeriden Bi'olog

40 Episodes
Subscribe

By: Ayça Can

Bilimin soğuk duvarlarını aralayıp içindeki sıcak hikâyelere kulak vermek ister misiniz? “İçeriden Bi’olog”a hoş geldiniz. Bu podcast’te, evrimin milyonlarca yıl boyunca şekillendirdiği canlıları, genlerin ailemizden bize aktardığı bilgileri, doğanın mevsimlerle değişen dengesini ve bedenimizin yemek yediğimizde, stres yaşadığımızda ya da uyurken nasıl tepki verdiğini konuşacağız. Çünkü biyoloji sadece laboratuvarlarda değil; tam da yaşadığımız hayatın içinde. Sorularınız ya da sadece bir ‘merhaba’ için @iceridenbiolog Instagram’da! Bekliyorum.

✂️ Clip this podcast
#67: "Ben neden sivrisineklere çekiliyorum?"
#67: "Ben neden sivrisineklere çekiliyorum?" episode artwork
#29
Today at 5:00 AM

Aynı masada oturuyorsunuz, aynı yemeği yiyorsunuz, aynı havayı soluyorsunuz. Akşam sonunda bir arkadaşın hiç ısırılmamış, sen beş yerden. Bu tesadüf değil — biyoloji. Sivrisinekler rastgele seçim yapmıyor. Seni hedef yapan çok somut ve çok kişisel sebepler var. Bu bölümde o sebeplerin hepsini konuşuyoruz.

Bölümde Ne Var:

01:00 — Sivrisinek görmeden, koklamadan, 50 metre uzaktan zaten buluyor.01:27 — Neden bazılarımıza daha çok gidiyor?02:06 — Derindeki milyarlarca bakteriyle kendine has bir kokun var.03:49 — Kan grubu meselesi: efsane mi, gerçek mi?06:19 — Nasıl korunabiliriz? Lavanta yağı, DEET içeren sprayler, açık renkli ve uzun kollu giysiler.06:55 — "


#66: Kadıköy güvercinleri Beşiktaş'takilerden daha tehlikeli | İrem Kocakahya
#66: Kadıköy güvercinleri Beşiktaş'takilerden daha tehlikeli | İrem Kocakahya episode artwork
#28
Last Wednesday at 5:18 PM

İstanbul Üniversitesi biyoloji mezunu, mikrobiyom araştırmacısı ve bilim iletişimcisi İrem Kocakahya ile konuştuk. Neyi istediğini değil, neyi istemediğini bulmak üzerine kurulu bir lisans hikayesi. Erasmus, TÜBİTAK projesi, güvercin dışkısından bilimsel makale ve antibiyotik direnci. Bu bölüm hem merak eden hem yolunu arayan herkes için.


BÖLÜMDE NELER VAR

Biyolojide alan bulmak: neyi istediğini değil, neyi istemediğini bulLisans birinci sınıfta staj yapılır mı? İrem nasıl yaptı?Literatür taraması nedir, neden bu kadar önemli...


#65: "Güneşte saç rengim açılıyor"
#65: "Güneşte saç rengim açılıyor" episode artwork
#27
06/21/2026

Tatilden dönenler hep aynı şeyi söylüyor: "Saçım güneşte açıldı, çok güzel oldu." Ama saç biyolojisine bakınca tablo biraz farklı. Güneş aslında saçı açmıyor. Bu bölümde melaninden keratine, deniz tuzundan klora, "doğal röfle" efsanesinden UV koruyuculara kadar güneşin saçınıza gerçekte ne yaptığını konuşuyoruz.

Bölümde Ne Var:

00:57 — Güneş saçı açmıyor 01:23 — Saç rengini belirleyen şey ne?03:00 — Bu süreç geri dönüşümsüz. 03:21 —Tatilden sonra saçın kuru ve kırılgan hissettirmesinin sebebi bu.04:53 — Peki neden güzel görünüyor...


#64: "Denize girince neden hep çişim geliyor ki?"
#64: "Denize girince neden hep çişim geliyor ki?" episode artwork
#25
06/14/2026

Herkesin bildiği ama kimsenin konuşmaya cesaret edemediği o soruyu bugün masaya yatırıyoruz. Denize girince neden çiş geliyor? Bu bir hijyen bölümü değil — bu bir biyoloji bölümü. Böbrek fizyolojisinden pelvik taban kaslarına, havuzun "klor kokusunun" aslında ne olduğuna kadar, kimsenin yüzüne vurmadığı bilimi konuşuyoruz.

Bölümde Ne Var:

00:00 — Konu nereden çıktı?02:35 — Bu his sadece denizde olmuyor03:00 — Neden iyi hissettiriyor?04:50 — Araştırma: yetişkinlerin %60'ı itiraf etmiş.06:10 —Havuzun o karakteristik klor kokusu? 06:40 — Havuzdan sonra göz yanması klordan değil07:05 — Sonuç? denizde mi havuzda mı, ne yapmalı?


#63: "Doğayı görmek için Afrika'ya gitmeye gerek yok" | Pedram Türkoğlu
#63: "Doğayı görmek için Afrika'ya gitmeye gerek yok" | Pedram Türkoğlu episode artwork
#24
06/03/2026

Tıp doktoru, anatomist ve yaban hayat fotoğrafçısı Dr. Pedram Türkoğlu ile çok konuştuk. Evinizdeki gekodan Türkiye'deki leopara, yarasanın kanadından kargaların öç almasına kadar... Aslında hiç fark etmeden her gün inanılmaz bir doğanın içinde yaşıyoruz. Bu bölümü dinledikten sonra etrafınıza farklı bakacaksınız.

BÖLÜMDE NELER VAR?

Sosyal medyadaki doğa içeriklerinin arkasında ne var?Doğada renkli ve güzel kokana yaklaşmaZararsız hayvanların tehlikelileri taklit etmesi: Batesian mimikriMadagaskar'a gitmeye gerek yok, geko zaten evinizde yaşı...


#62: "Güneş kremi sürmek isTE-Mİ-YO-RUM"
#62: "Güneş kremi sürmek isTE-Mİ-YO-RUM" episode artwork
#22
05/31/2026

Atalarımız her gün UV indeksi 12'nin üzerinde bir güneşin altında yaşadı — SPF olmadan. Biz neden bu kadar korkuyoruz?

Bu bölümde güneş kreminin gerçekte ne yaptığını, melaninin evrimsel hikayesini ve D vitamini paradoksunu konuşuyoruz.

📌 BÖLÜMDE NE VAR

1:55 — Seni yakan ile yaşlandıran farklı ışın. Hangisi hangisi?

3:37 — Güneş kremi D vitaminini de engelliyor. Dermatolog mu haklı, endokrinolog mu?

6:19 — UV 12. Şapka yok, krem yok. Ata insan nasıl hayatta kaldı?

8:06 — Cilt rengin neden böyle — ve bunu folik asit belirliyor.

9:04 ...


#61: Doğa bizi her gece ölüme terk ediyor, neden?
#61: Doğa bizi her gece ölüme terk ediyor, neden? episode artwork
#22
05/24/2026

Her gece yatağa uzandığınızda bilinciniz kapanıyor, kaslarınız gevşiyor ve tamamen savunmasız kalıyorsunuz. Peki evrim neden bizi her gece 8 saat boyunca bu kadar zayıf bırakıyor? Bu bölümde uykunun karanlık evrimsel sırrını, beyninizdeki gece temizliğini, rüyalarınızın gizli misyonunu ve modern dünyanın bu antik mekanizmayı nasıl bozduğunu konuşuyoruz. Uykunun distopik ve büyüleyici hikayesine hazır mısınız?

BÖLÜMDE NELER VAR?

00:00 - Neden her gece ölüme terk ediliyoruz?
02:13 - Evrimsel sü...


#60: Beynimiz bizim mutlu olmamızı neden istemiyor?
#60: Beynimiz bizim mutlu olmamızı neden istemiyor? episode artwork
#21
05/17/2026

Neden aldığımız yeni telefon bir hafta sonra sıradanlaşıyor? Neden ilk içtiğimiz kahvenin verdiği hazzı bir daha alamayız? Neden hayalini kurduğumuz işe başladığımızda heyecan düşer? Bu bölümde beynimizin şaşırma mekanizmasını, dopamin sisteminin sırlarını ve modern hayatın bizi nasıl bir isteme-hoşlanma ayrışmasına sürüklediğini konuşuyoruz.

Bölümde Neler Var?

00:00: İnsan neye şaşırır?

02:00: Beklenmedik ödüller neden daha çok dopamin salgılatıyor?

05:00: Piyango kazananlar neden bir yıl sonra mutsuzlaşıyor?<...


#59: Moleküler Biyologdan Yatırım Liderine 155M€'luk Hikaye | Damla Karakolcu
#59: Moleküler Biyologdan Yatırım Liderine 155M€'luk Hikaye | Damla Karakolcu episode artwork
#20
05/13/2026

Bu bölümde Capital Cell İletişim Direktörü Damla Karakolcu ile konuştuk. Damla, İstanbul Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik mezunu, Bio Revolution bülten yazarı ve 3000+ aboneye sahip bir bilim iletişimcisi.

🎯 Bölümde neler konuştuk:

Moleküler biyologdan biyoteknolojik girişimlerde yatırım iletişim direktörüne dönüşüm hikayesi21. yüzyıl öğrencisi olmak ve merak tohumları felsefesiTürkiye'de 0, Avrupa'da 7+ biyoteknoloji fonu gerçeğiCapital Cell modeli: 4000 ekspertle 155M€ yatırım nasıl sağlandı?Neden geri dönmedi?Topluluk kurma stratejileri: Google DSD'den Capital Cell'e

Damla'nın Instagram hesabı...


#58: Şu an çıplak değilsin, neden?
#58: Şu an çıplak değilsin, neden? episode artwork
#18
05/03/2026

Bu bölümde insanlığın 2,5 milyon yıllık çıplaklık döneminden günümüze kıyafetin evrimsel ve toplumsal yolculuğunu keşfediyoruz.

Bölümde neler var?

0:00 - Neden Çıplak Değiliz?

0:32 - 2,5 Milyon Yıl çıplak yaşadık

1:36 - Gözlü İğne Devrimi (40 Bin Yıl Önce)

2:16 - Neden Tüylerimizi Kaybettik?

6:34 - Bit, pire, kene kıyafetlere göre evrim geçirdi

9:03 - Çıplaklık neden utanç kaynağı değildi?

11:33 - Çıplaklığın Yasaklandı!!

13:08 - Kıyafet zihinsel performansı nasıl etkiler?

...


#57: "Ne hissedeceğimi bilmiyorum"
#57: "Ne hissedeceğimi bilmiyorum" episode artwork
#18
04/26/2026

Yaşadıklarımdan sonra nasıl hissedeceğimi bilmiyorum diyorsanız, bu bölüm tam size göre! Duygusal regülasyonu psikoloji değil, biyoloji perspektifinden ele alıyoruz.

Bölümde neler var?

00:00 Giriş

01:16 Okullarda bize beynimizi yönetmeyi öğretmediler

02:52 Duygu aslında başınıza gelen değil

06:45 Neden saatlerce sinirli hissediyoruz? 

10:45 Duygulara isim vermek onları zayıflatır

12:00 Bütün duygular kötü mü?

15:30 Stresi doğru kullanmak

17:58 Duygu geçti ama vücut hala gergin

19:43 Uzun vadeli duyg...


#56: "İlk görüşte aşık oldum"
#56: "İlk görüşte aşık oldum" episode artwork
#17
04/19/2026

Birini ilk gördüğünüz anda "vurulmanız" gerçekten mümkün mü? Bu bölümde yıldırım aşkının ardındaki bilimi keşfediyoruz: Beyninizin 200 milisaniyede nasıl karar verdiğinden, dopamin-oksitosin-adrenalin üçlüsünün nasıl bir parti başlattığına, koku alma duyunuzun genetik eş seçimindeki gizli rolünden toksik ilişkilerdeki karanlık tarafa kadar her şeyi masaya yatırıyoruz.

Yıldırım aşkı bir kimyasal patlama mı, yoksa gerçek bir bağlantı mı? Cevap bölümde!

Bölümde Neler Var?

00:00 Yıldırım aşkı gerçek...


#55: Su yerine tükürüğümüzü içsek?
#55: Su yerine tükürüğümüzü içsek? episode artwork
#16
04/12/2026

Bu bölümde, kendi tükürüğümüzü içerek susuzluğumuzu giderebilir miyiz sorusunu bilimsel olarak inceliyoruz. 

Videoda neler var?

00:00 → Giriş ve bölüm tanıtımı

00:44→ Tükürüğün bileşimi

03:58  → Tükürüğün üretim mantığı

05:30 → Dehidrasyonun (susuzluk) etkileri

08:29 → Tükürüğün deniz suyuna dönüşmesi

10:44 → Vücudun kirli suyu reddetme tepkisi

11:14 → Su kıtlığında vücudun öncelikleri ve işkence mekanizması

12:24 → Kapanış


#54: Ağlamak neden rahatlatır?
#54: Ağlamak neden rahatlatır? episode artwork
#15
04/05/2026

Gözyaşları sadece üzüldüğümüzde mi akar? Soğan doğrarken akan gözyaşı ile duygusal bir anda akan gözyaşı arasında fark var mı? Bu bölümde ağlamanın ardındaki bilimi derinlemesine inceliyoruz.

Bölümde neler var?

00:00 - Giriş ve bölüm tanıtımı

00:46 - Gözyaşı Anatomisi ve Yapısı 

03:40 - Soğanın neden göz yaşartır

05:45 - Duygusal gözyaşının bileşimi ve farklılıkları

12:00 - Ağlamanın Psikofizyolojisi 

14:00 - Evrimsel ve Sosyal Boy...


#53: Türkiye'de biyoloji okunur mu?
#53: Türkiye'de biyoloji okunur mu? episode artwork
#15
03/22/2026

Türkiye'de biyoloji ve temel bilimler okumanın avantajlarını, dezavantajlarını ve kendi deneyimlerimi objektif bir bakış açısıyla paylaşıyorum.

Okulun sunduğu teorik eğitimin ötesine nasıl geçilir? Öğrenci kongreleri, gönüllü stajlar ve network kurmanın kariyerinizdeki kritik rolü nedir?Ayrıca pandemiden sonra stratejik önemi artan biyolojinin; wellness, biohacking ve bilim iletişimi gibi yükselen yeni sektörlerle nasıl birleştiğini inceliyoruz. 


Video Bölümleri (Timeline):

00:00 – Giriş ve Bölüm Özeti 

00:37 – Biyoloji Bölümüne Karşı Önyargılar ve Çevresel Baskılar

0...


#52: Sevdiğin insanı gerçek anlamda yer miydin? Yamyamlık kültürü ve prionlar
#52: Sevdiğin insanı gerçek anlamda yer miydin? Yamyamlık kültürü ve prionlar episode artwork
#14
03/08/2026

Çoğumuz yamyamlığı filmlerdeki korkunç bir saldırganlık sanıyoruz. Peki ya birini o kadar çok sevseniz ki, ruhunun yok olmaması için bedenini kendi vücudunuzda saklamak isteseydiniz?

Bugün, Papua Yeni Gine dağlarında bir yas ritüeli olarak başlayan ama bilimi temelinden sarsan o ürpertici hikayeyi; Kuru hastalığını ve zombi proteinleri konuşuyoruz.

Video içeriği:

00:36 | Papua Yeni Gine'de Gizemli Bir Hastalık

01:46 | Bir Yas Ritüeli: Neden Yamyamlık?

05:04 | Bilimsel Keşif: Prionlar (Zombi Proteinler)

06:12 | Evrimsel Korunma ve Mutasyon

07:07 | Nobel...


#51: İstediğin her şeyi nasıl elde edersin?
#51: İstediğin her şeyi nasıl elde edersin? episode artwork
#12
02/22/2026

Bu hafta "İstediğim her şeyi nasıl elde ederim?" sorusunun peşine düşüyoruz.


Bölümde Neler Konuşuyoruz?

00:10 — İstediğiniz Her Şeyi Nasıl Elde Edersiniz?

00:24 — Çekim Yasası ve Hayal Kurmanın Dopamin Tuzağı

01:29 — Şansın Gerçek Tanımı: Hazırlık ve Fırsatın Buluşması

02:18 — Kontrolü Ele Almak: Kurban Psikolojisinden Yaratıcı Psikolojiye Geçiş

03:57 — Suçluluk vs. Sorumluluk: Yağmurda Şemsiye Almak

05:22 — Hedeflerin Netliği: Beyin Belirsizliği Neden Sevmez?

07:27 — SMART Hedefleme Tekniği ile Teknik Planlama

10:27 — Algıda Seçici...


#50: Hiç canımız yanmasaydı ne kadar yaşayabilirdik?
#50: Hiç canımız yanmasaydı ne kadar yaşayabilirdik? episode artwork
#12
02/08/2026

Çoğumuz için acı, bir an önce kurtulmak istediğimiz, hayatımızı zorlaştıran bir 'arıza' gibi görünür.

Peki ya size, acı çekme yeteneğinizin aslında hayatta kalmanızı sağlayan en gelişmiş 'yazılım' olduğunu söylesem?

Bu bölümde neler var?

Hissizliğin Karanlık Yüzü: Hiç acı duymayan bir çocuk için dünya neden bir mayın tarlasına dönüşür?

Nosisepsiyon vs. Acı: Vücudumuz hasarı nasıl algılar, beynimiz bu mesajı nasıl yorumlar?

Evrimsel Sigorta: Ned...


Bi'meslek: Adli Biyoloji
Bi'meslek: Adli Biyoloji episode artwork
#12
02/01/2026

Bana 10 dakikanızı verin, size Biyoloji bitirince yapabileceğiniz meslekleri anlatayım: Adli biyoloji!Bu bölümde neler bulacaksınız?✅ Adli biyoloji nedir ve ne iş yapar? ✅ Adli biyolog olmak için hangi bölümleri okumalı, hangi yüksek lisans programlarına gitmeli? ✅ Türkiye’de iş imkanları.✅ Yapay zeka ve otomasyon adli biyologların işini elinden mi alacak? ✅ Bir biyolog olarak bu alanda fark yaratmanızı sağlayacak sertifikalar ve eğitimler.Geleceğin kariyer fırsatlarını kaçırmamak için kanala abone olun ve merak ettiklerinizi yorumlarda sormaktan çekinmeyin. 👇


Bi'Meslek: Embriyoloji
Bi'Meslek: Embriyoloji episode artwork
#13
02/01/2026

Biyoloji ve Moleküler Biyoloji mezunları için kariyer yolculuğumuzda bu hafta rotayı laboratuvarın kalbine, Embriyolojiye çeviriyoruz!

Video İçeriği:

00:00 – Giriş ve Embriyologların Görev Tanımı

00:36 – Laboratuvar Süreçleri: Yumurta Toplamadan Dondurma İşlemine

03:45 – Çalışma Koşulları, Zamanla Yarış ve Etik Sorumluluk

05:45 – Kariyer Yolu: Eğitim, Sertifika ve Akademik İlerleme

07:25 – Teknolojinin Rolü: Yapay Zeka ve Geleceğin Robotik Sistemleri

09:54 – Kapanış

Beni takip edebilirsiniz:

Instagram: @iceridenbiolog

E-Kitap: "Biyoloji MBG Okuyup N'apıcaz?"

https://www.shopier.com/iceridenbiolog/41222683


#49: Yalnızlık neden can yakar? Cevabı biyolojide
#49: Yalnızlık neden can yakar? Cevabı biyolojide episode artwork
#11
01/25/2026

Yalnızlık sadece duygusal bir durum mu, yoksa vücudumuzun bize verdiği fiziksel bir alarm mı? Bu videoda, yalnız hissettiğimizde bedenimizde ve beynimizde aslında neler olup bittiğini bir biyolog gözüyle anlatıyorum.

Bu videoda bulacağınız cevaplar:

Neden canımız yanıyor? Beynimiz yalnızlığı neden bir yaralanma gibi algılıyor?

Bağışıklık sistemi: Yalnızlık bizi neden daha çabuk hasta eder?

Meşhur deneyler: Maymun deneyi ve 80 yıllık Harvard araştırması bize ne öğretti?

Ne yapmalı? Bu biyolojik döngüden çıkm...


Bi'meslek: Tıbbi Regülasyon Uzmanlığı
Bi'meslek: Tıbbi Regülasyon Uzmanlığı episode artwork
#10
01/18/2026

"Biyoloji mezunuyum ama laboratuvarda mı kalmalıyım yoksa kurumsal dünyaya mı geçmeliyim?" Bu soru pek çoğumuzun zihnini kurcalıyor. İçeriden Bi'olog'da artık sadece bilimin kendisini değil, bilimin hayat bulduğu profesyonel alanları da mercek altına alıyorum. Yeni serim "Bi'meslek" ile laboratuvarın dışındaki devasa dünyayı keşfe çıkıyoruz!


Serinin bu ilk bölümünde; bilimsel birikimimizi hukuk ve iş dünyasıyla birleştiren, sağlık sektörünün en stratejik rollerinden birini konuşuyoruz: Tıbbi Regülasyon (Ruhsatlandırma) Uzmanlığı.


Bir ürünün sad...


#48: Sırlarını neden O’na anlatıyorsun? | Yapay zeka ve yeni yalnızlık
#48: Sırlarını neden O’na anlatıyorsun? | Yapay zeka ve yeni yalnızlık episode artwork
#9
01/11/2026

Gecenin 3'ünde, kimse uyanık değilken, en saçma sorularınızı veya en derin dertlerinizi kime anlatıyorsunuz? Giderek artan bir şekilde cevabımız: Yapay Zeka.

İçeriden Biolog podcast'inin bu yeni ve görüntülü formatında, yapay zeka ile kurduğumuz tuhaf ve yeni ilişki biçimini masaya yatırıyoruz. Neden gerçek bir arkadaşın "zahmeti" yerine bir algoritmanın "konforunu" tercih ediyoruz? Yargılanma korkusu olmadan içimizi dökmek bizi nasıl etkiliyor?

Bu sadece bir teknoloji sohbeti değil, insan psikolojisine ve beynin çalışma prensiplerine içeriden bir...


#47: Ter Kokusundan partner seçiyoruz?!
#47: Ter Kokusundan partner seçiyoruz?! episode artwork
#8
12/28/2025

Aşk sandığımızdan daha az “romantik”, daha mı biyolojik?


Bu bölümde, “elektrik almak” dediğimiz o açıklanamaz hissin aslında bağışıklık sistemimizden gelen genetik bir sinyal olup olmadığını inceliyoruz.


Bedenimizin bilinçdışı kararları, romantik seçimlerimizi ne kadar etkiliyor?

Kadınlar neden bağışıklık sistemi genleri (MHC) kendilerinden farklı olan erkeklerin kokusunu daha çekici buluyor?


Bu tercih, çocukların bağışıklık gücü ve sağlığıyla nasıl ilişkilendiriliyor?

Kadınların eş tercihleri neden hormonal değişimlerle tamamen tersine dönebiliyor?


#46: Hormonlarımızı nasıl mahvediyoruz?
#46: Hormonlarımızı nasıl mahvediyoruz? episode artwork
#7
12/14/2025

Günlük rutininizin bir parçası olan kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin, hatta kullandığınız gıda ambalajlarının hormonal dengenizi bozma potansiyelini hiç düşündünüz mü? Bu bölümde, modern yaşamın kaçınılmaz bir parçası haline gelen ve sağlığımız için riskler taşıyan Endokrin Bozucu Kimyasalların (EDC/HBK) derinliklerine iniyoruz.

Bu riskleri anlamak ve günlük yaşamınızda daha güvenli seçimler yapmak için bölümü kaçırmayın derim!


#45: İnsanız kusurluyuz
#45: İnsanız kusurluyuz episode artwork
11/30/2025

İnsanız kusursuz muyuz? Asla.


Bu bölümde beynimizin en büyük evrimsel hatalarını ve modern hayatta nasıl kısa devre verdiğini konuşuyoruz. Confirmation bias’tan 20'lik dişlere, pelvis daralmasından kabileciliğe, sırt ağrılarından kuyruk sokumuna kadar bugün farkında olmadan içerisinde olduğumuz evrim hatalarının aslında bizi vahşi doğada hayatta tutmak için tasarlanmış mekanizmalar olduğunu anlatıyorum.

Neden insan doğumu bu kadar zor ve riskli?
Neden kendi fikrimizi doğrulayan şeyleri seçiyoruz?
Neden işe yaramayan...


#44: Müzik Sinir Sistemini Nasıl Uyarıyor | Ağustos Böceği ile Konuştuk
#44: Müzik Sinir Sistemini Nasıl Uyarıyor | Ağustos Böceği ile Konuştuk episode artwork
#5
11/16/2025

Bu bölümde Ağustos Böceği Kanalına konuk oldum. Piyanist Eylül Selamet ile müziğin vagus sinirimiz üzerindeki etkilerini konuştuk.

Neden müzik dinlemek bizi rahatlatır?

Vagus siniri ve işlevi nedir?

Klasik müzik dinlemek vücudumuza nasıl bir etki yapar?

ve çok daha fazlası...

Ses dosyasını buradan dinleyebilirsiniz, video için Ağustos Böceği YouTube kanalına gitmeniz yeterli. Keyifli dinlemeler!




#43: Popüler Kültür Ürünü Olarak Bitkisel Sütler
#43: Popüler Kültür Ürünü Olarak Bitkisel Sütler episode artwork
#4
11/02/2025

Bu podcast bölümünde, günümüzde giderek popülerleşen bitkisel sütler hakkında kapsamlıca konuştum. Bitkisel sütlerin sağlık açısından sunduğu başlıca faydalar, tüketim avantajları ve potansiyel risklerini detaylı şekilde ele aldım.


Laktoz intoleransı olanlar, veganlar ve çevre bilincine sahip bireyler için ideal alternatif olan bu süt çeşitlerinin, içerdikleri besin değerleri ve hangi durumlarda tercih edilmeleri gerektiği hakkında güncel bilimsel veriler paylaştım. Ayrıca, endüstri üretimi olanlarda dikkat edilmesi gereken şeker ve...


#42: Sindirim neden gözle başlar?
#42: Sindirim neden gözle başlar? episode artwork
#3
10/19/2025

Bu bölümde sindirim sistemiyle beyin arasındaki bağlantıyı keşfediyoruz! 


Yiyecekleri görüp düşünmenin midemizde nasıl asit salgısını başlattığını, gastrin, histamin ve asetilkolinin bu süreçteki rollerini konuşuyoruz.


Vagus sinirinin mideyi nasıl harekete geçirdiğini, bu karmaşık ama bir o kadar da ilginç biyolojik süreci anlaşılır şekilde anlatıyorum. Sindirim sağlığınızı destekleyecek pratik bilgiler ve bilimsel detaylarla dolu bu sohbeti kaçırmayın!


#41: Cildin Ne Giymek İstiyor? Moda Değil, Biyoloji
#41: Cildin Ne Giymek İstiyor? Moda Değil, Biyoloji episode artwork
#2
10/05/2025

Bu bölümde sık sık adını duymaya başladığımız doğal kumaşları masaya yatırıyoruz: Pamuk, keten, ipek, yün... Neden son yıllarda daha fazla karşımıza çıkıyorlar? Sadece moda değil, sağlık açısından da neden bu kadar önemli hale geldiler?

Cildimize doğrudan temas eden kıyafetlerin, özellikle sentetik kumaşların vücudumuza etkilerini konuşuyoruz. Alerjiler, mantar enfeksiyonları, kötü kokuya sebep olan bakteriler ve daha fazlası…

Ayrıca bu bölümde şunlardan da bahsediyoruz:

Bitkisel ve hayvansal liflerin farkı

Dut ipeğ...


#40: Neden her gün yarın uyuyorum?
#40: Neden her gün yarın uyuyorum? episode artwork
#1
09/21/2025

Her gün “yarın uyuyacağım” deyip gece yarısından sonra mı uyuyorsun? Bu bölümde, sirkadiyen ritim dediğimiz biyolojik saatimizin nasıl çalıştığını ve özellikle ergenlerde neden farklı işlediğini konuşuyoruz. Melatonin hormonunun uykuya dalmamızdaki rolünden, gece geç saatlere kadar ayakta kalma alışkanlığının psikolojik sebeplerine kadar pek çok noktaya değiniyoruz. Ayrıca telefon, bilgisayar ve yapay ışıkların uyku düzenimizi nasıl bozduğunu, beynimizi nasıl kandırdığını da ele alıyoruz.


Eğer “neden uykuya dalamıyorum?”, “gece neden uykum açılıyor?” veya “telefon ekranı...


#39: Kararlarımızda ne kadar özgürüz?
#39: Kararlarımızda ne kadar özgürüz? episode artwork
#40
07/06/2025

Kararlarımızı gerçekten biz mi veriyoruz, yoksa beynimiz ve çevremiz çoktan bizim yerimize seçti mi?


Bu bölümde özgür irade kavramını beyin, psikoloji ve toplumsal etkenler ışığında masaya yatırıyoruz.


Benjamin Libet’in deneylerinden Daniel Kahneman’ın Sistem 1 ve Sistem 2 teorisine, priming etkisinden algoritmaların seçimlerimizi nasıl şekillendirdiğine kadar birçok bilimsel ve düşünsel katmanı keşfediyoruz.


Bilinçaltının gücü, karar yorgunluğu (decision fatigue), kültürel normlar ve özgürlük yanılsaması...


Hepsi bu bölümde!


#38: Hep aynı döngüde misin? Doğa da öyle, gel birlikte bakalım.
#38: Hep aynı döngüde misin? Doğa da öyle, gel birlikte bakalım. episode artwork
#39
06/29/2025

Aynı ilişki biçimleri, aynı hatalar, aynı kaçışlar…
Peki ya tüm bunların ardında beynimizin enerji tasarrufu yapma çabası, tanıdık olanı seçme arzusu ve çözülmemiş travmalar varsa?

Bu bölümde:

Doğanın kendi döngülerini,

Doğanın aynı döngülere neden sıkıştığını,

Alışkanlıkların neden bu kadar güçlü olduğunu,

Beynin tanıdık örüntüleri neden tekrar tekrar seçtiğini,

Travmaların nasıl fark edilmeden yeniden yaşandığını

Ve “tarih neden k...


#37: Hacamat sağlık getirir (mi?)
#37: Hacamat sağlık getirir (mi?) episode artwork
#38
06/22/2025

Bir neşter darbesiyle gelen rahatlama... Bir sülüğün ısırığıyla arandığı şifa...
Ama asıl soru şu:
Bunlar gerçekten işe yarıyor mu, yoksa biz öyle mi hissetmek istiyoruz?

Bu bölümde;
📜 Binlerce yıllık hacamat ve sülük tedavisinin ardındaki hikâyeyi,
🧬 Modern bilimin bu yöntemlere nasıl baktığını,
⚠️ Ve pek konuşulmayan komplikasyonları konuşuyoruz.

Bazı soruların cevabı keskin olabilir.
Belki de bu, o sorulardan biri.


#36: Marketlerde "sağlıklı" diye satılan atıştırmalıklar ne kadar sağlıklı?
#36: Marketlerde "sağlıklı" diye satılan atıştırmalıklar ne kadar sağlıklı? episode artwork
#37
06/15/2025

"Şekersiz", "fit", "form" ya da "proteinli" gibi etiketlerle sunulan ürünler gerçekten düşündüğümüz kadar masum mu? Bu bölümde market raflarında “sağlıklı atıştırmalık” olarak pazarlanan granola barlar, proteinli ürünler ve diyet krakerler gibi gıdaların içeriklerini mercek altına alıyoruz. Şekerin farklı adlarla nasıl gizlendiğini, katkı maddelerinin ne işe yaradığını ve ambalajların arkasındaki asıl gerçeği birlikte keşfediyoruz.

Aynı zamanda bu bölümde bağırsak florasının ne kadar kritik bir rol oynadığını da konuşuyoruz. Sindirim sistemimizde yaş...


#35: Zayıfım ama yağlı görünüyorum: "Skinny Fat" biyolojisi.
#35: Zayıfım ama yağlı görünüyorum: "Skinny Fat" biyolojisi. episode artwork
#36
06/08/2025

“İnce görünüyorum ama göbeğim var…”
“Temiz besleniyorum ama hâlâ kaslı değilim…”
“Zayıfım ama formda hissetmiyorum…”

Bu cümleler size tanıdık geliyorsa, bu bölüm tam size göre.

Bu bölümde, dışarıdan zayıf ama içeriden sağlıksız olma hali olarak bilinen “skinny fat” kavramını ele alıyoruz.
Peki bir insan nasıl aynı anda hem zayıf hem de yağlı olabilir? Kas kaybı, yanlış diyetler ve toplumun zayıflık takıntısı bu tabloyu nasıl besliyor?

“Zayıf olmak mı sağlıklı ol...


#34: “GDO Zararlıdır” demeden önce bu bölümü dinleyin!
#34: “GDO Zararlıdır” demeden önce bu bölümü dinleyin! episode artwork
#35
06/01/2025

GDO denince aklınızda hemen kırmızı bir alarm çalıyor mu?
“Doğal değilse kötüdür” diye düşünenlerden misiniz?
O zaman bu bölüm, düşündüğünüz her şeyi sorgulatabilir.

Bu yayında;
Genetiği değiştirilmiş mısıra neden Bt geni ekleniyor,
Soya neden ot ilacına dirençli hale getiriliyor,
Pamuk nasıl kuraklığa ve haşereye karşı donatılıyor,
hepsini sade, tarafsız ve bilimsel bir dille anlatıyorum.

GDO’lar sandığınız kadar korkutucu mu, yoksa gereğinden fazla mı kötüleni


#33: Yapay zeka sağlığımız için bir tehlike mi?
#33: Yapay zeka sağlığımız için bir tehlike mi? episode artwork
#34
05/25/2025

Yapay zekâ biyolojiyi nasıl dönüştürüyor? Bu bölümde, AI'nin moleküler biyoloji, genetik ve ilaç geliştirme gibi alanlarda neler yaptığını konuşuyoruz.

Protein yapısı tahmini, genetik varyant analizi, CRISPR ile gen düzenleme, yapay zekâ destekli ilaç keşfi, robot bilim insanları ve daha fazlası…


Eğer “AI biyolojide ne yapıyor?”, “CRISPR nedir ve nasıl çalışır?”, “Yapay zekâ ile ilaç nasıl keşfediliyor?”, "AI genetik hastalık risklerini önceden tahmin edebiliyor mu?" gibi sorular kafanızı kurcalıyorsa, bu bölüm tam size göre.


📌 Bölümde adı geçen...


#32: "Spiritüellik" denince ne düşünüyorsunuz? Gelin bilimle değerlendirelim.
#32: "Spiritüellik" denince ne düşünüyorsunuz? Gelin bilimle değerlendirelim. episode artwork
#33
05/18/2025

"Spiritüellik" deyince aklınıza ilk ne geliyor? Duygular mı, ritüeller mi, yoksa bilim dışı bir alan mı? Bu bölümde, tüm ezberleri bozuyoruz.

Beyin taramalarından, sinir sistemine; öz farkındalık hallerinden içsel huzura kadar maneviyatın nörobilimsel temellerini ele alıyoruz. Meditasyonun prefrontal korteks üzerindeki etkisinden, ruhsal deneyimlerin beynin ödül sistemiyle ilişkisine kadar birçok güncel bilimsel bulguyu sade bir dille anlatıyorum.

Bu bölümde neler bulacaksınız?– Spiritüel deneyimlerin beyindeki yeri– Kendilik algısının nasıl dönüştüğü– Nucleus accumbens, PAG, prefro...


#31: Sürekli kafanızın içinde konuşan bir ses mi var? Gelin dinleyelim.
#31: Sürekli kafanızın içinde konuşan bir ses mi var? Gelin dinleyelim. episode artwork
#32
05/11/2025

Modern çağın en görünmez yüklerinden biri olan zihinsel gürültü, odaklanmayı zorlaştırıyor, beyni sürekli tetikte tutuyor. Bu bölümde, beynin Default Mode Network (Varsayılan Mod Ağı) üzerinden zihnin neden “boşta” bile durmadığını, multitasking mitinin neden çöktüğünü ve aşırı bilgi yükü (infobesity) karşısında beynimizin nasıl yorulduğunu ele alıyoruz. Aynı zamanda, dikkat sistemimizin evrimsel kökenleri, sosyal medya bildirimleri gibi modern uyaranlarla nasıl tetiklendiğini ve dopaminin yeni bilgiye bağımlılığımızdaki rolünü inceliyoruz. Eğer odaklanma sorunları, dikkat dağınıklığı veya bilişsel yorgunluk yaşıyorsa...