Skądinąd
Podcast Tomasza Stawiszyńskiego, filozofa, eseisty, znanego m.in. z anteny Radia TOK FM, autora m.in. książek ”Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii” (2013), ”Co robić przed końcem świata” (2021), ”Ucieczka od bezradności” (2021), ”Reguły na czas chaosu” (2022).
#297 Komedia, improwizacja i sztuka wspólnego śmiechu. Rozmowa z Karoliną Norkiewicz
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Karolina Norkiewicz, improwizatorka, komiczka, performerka związana z warszawskim Klubem Komediowym.
A rozmawiamy o komedii, improwizacji, scenie i śmiechu.
Rozmawiamy także o tym, czy osoba zawodowo zajmująca się komedią czuje presję, żeby zawsze być śmieszna. O scenicznej i prywatnej tożsamości komika. O nieśmiałości, obserwowaniu świata z drugiego rzędu i przypadkowej drodze do teatru improwizowanego. O tym, że improwizacja nie polega po prostu na „mówieniu tego, co przyjdzie do głowy”, ale wymaga warsztatu, uważności, szybkości skojarzeń, pamięci, wyczucia kon...
#296 Wszechświat po końcu wszechświata (czy wszystko już kiedyś było?) Rozmowa z prof. Janem Chwedeńczukiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego.
A rozmawiamy o tym, czy wszechświat miał początek, czy też jest kolejną odsłoną nieskończonego cyklu.
Rozmawiamy także o Wielkim Wybuchu, czasie, początku i końcu wszystkiego. O tym, jak Wszechświat może się rozszerzać, stygnąć, obumierać i przechodzić w następną kosmiczną iterację. O czarnych dziurach, promieniowaniu Hawkinga i śmierci termicznej wszechświata. O tym, dlaczego w bardzo późnym Wszechświecie zacierają się pojęcia czasu, odległości i skali. O przypadkowym odkryciu pie...
#295 Język, pamięć, miejsce. Rozmowa z Cvetą Dimitrovą
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Cveta Dimitrova, certyfikowana psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, założycielka ośrodka Znaczenia. Psychoterapia, autorka tekstów publikowanych m.in. na łamach „Tygodnika Powszechnego” i miesięcznika ZNAK.
A rozmawiamy o migracji i doświadczeniu życia pomiędzy językami, miejscami i kulturami.
Rozmawiamy także o tekście Cvety „Polskość nie jest jedna. Jak odkrywałam Ziemie Odzyskane”, który ukazał się w wydaniu specjalnym „Tygodnika Powszechnego” poświęconym Ziemiom Odzyskanym. O tym, czym jest zakorzenienie i czy należy myśleć o nim przez pryzmat przeszłości, czy raczej przys...
#294 Wakacyjne rekomendacje lekturowe’2026 #4
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” mówię o nowościach i zmianach w związku z podcastem oraz polecam lektury na koniec wakacji (i nie tylko”.
Są to:
Bela Hamvas „Filozofia wina”, przeł. Tadeusz Olszański, Wysoki Zamek
Graham Greene „Poczucie rzeczywistości”, przekład zbiorowy, Instytut Wydawniczy PAX
Stephen M. Barr „Wierzący naukowiec. Eseje o nauce i religii”, przeł. Tomasz Lanczewski, Wydawnictwo Franciszkanów Bratni Zew
Lawrence Sutin „Philip K. Dick. Boże inwazje”, przeł. Lech Jęczmyk, Zysk i S-ka
Nicolas Bouvier „Oswajanie świata”, przeł. Krystyna Arustow...
#293 Alkohol, wspólnota i wojny o wolność. Rozmowa z Jakubem Majmurkiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Jakub Majmurek, publicysta i eseista, autor tekstu o różnicach i podobieństwach między brytyjską a polską polityką alkoholową, opublikowanego w Krytyce Politycznej.
A rozmawiamy o alkoholu, polityce alkoholowej i sporach, które toczą się dziś wokół picia.
Rozmawiamy także o brytyjskim pubie jako instytucji społecznej i części dziedzictwa klasy pracującej. O ruchach trzeźwościowych, lewicy, klasie robotniczej i sporze o to, czy alkohol jest przede wszystkim problemem zdrowia publicznego, czy także elementem kultury, rytuału i wspólnoty. O tym, czym polska kultura picia...
#292 Czego nas uczy życie Milana Kundery? Rozmowa z Aleksandrem Kaczorowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Aleksander Kaczorowski, pisarz, eseista, tłumacz, znawca literatury i kultury czeskiej, autor m.in. książki „Milan Kundera. Życie za zasłoną”.
A rozmawiamy o Milanie Kunderze, jego życiu, twórczości i biografii ukrytej za zasłoną.
Rozmawiamy także o tym, jak pisze się biografię pisarza, który nie wierzył w znaczenie biografii dla rozumienia dzieła i który konsekwentnie zacierał ślady własnego życia. O Czechach, Europie Środkowej i doświadczeniu XX wieku. O tym, czego może nas nauczyć życie Kundery. O napięciu między prywatnością a histor...
#291 Wakacyjne rekomendacje lekturowe’2026 #3
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam lektury na wakacje (i nie tylko).
Są to:
Nicolas Goodrick-Clarke „Czarne słońce. Kulty aryjskie, ezoteryczny nazizm i polityka tożsamości”, przeł. Agata Czarnacka, Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza
Michael Butter, Peter Knight (redakcja naukowa) „Teorie spiskowe. Kompendium”, przeł. Anna Topolska, Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza
Mick Brown „Nirvana Express. Mistycy, oszuści i poszukiwacze oświecenia”, przeł. Barbara Gutowska-Nowak, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Michał Głażewski „Rudolf Steiner. Glosa do inkarnacji 1861-1925”, tomy I i II, Wydawnictwo Uniwersytetu KEN
#290 Wakacyjne rekomendacje lekturowe’2026 #2
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam lektury na wakacje (i nie tylko).
Są to:
Arturo Pérez-Reverte „Cmentarzysko bezimiennych statków”, przeł. Joanna Karasek, MUZA
Tom Holland, Dominic Sandbrook „Reszta jest historią”, przeł. Agnieszka Wyszogrodzka-Gaik, Filia
George R. R. Martin „Gra o tron”, przeł. Paweł Kruk, Zysk i S-ka
John Williams „Butcher’s Crossing”, przeł. Maciej Stroiński, filtry
F. Scott Fitzgerald „Ten Wielki Gatsby”, przeł. Maciej Świerkocki, officyna
Antonio Musarra „Wyspa, której nie ma”, przeł. Joanna Ugniewska, słowo/obraz terytoria
Owocnego słuchania (i czytania)!
#289 Lekarz, pacjent i presja czasu. Rozmowa z dr. Markiem Bonczarem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości doktor Marek Bonczar, chirurg, współtwórca gry „SOR-symulator” – klinicznego symulatora SOR-u opartego na prawdziwych przypadkach medycznych.
A rozmawiamy o medycynie, informatyce i podejmowaniu decyzji pod presją.
Rozmawiamy także o tym, po co lekarzom, studentom medycyny, ratownikom i pielęgniarkom symulator Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. O tym, że medycyna nie polega wyłącznie na wiedzy, ale także na umiejętności syntezy, wyboru właściwej ścieżki i działania w warunkach niepewności. O pacjentach, których objawy mogą wyglądać błaho, choć kryją poważne zagrożenie – i...
#288 Wakacyjne rekomendacje lekturowe’2026 #1
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam lektury na wakacje (i nie tylko).
Są to:
Philip K. Dick „Ubik”, przeł. Lech Jęczmyk, Rebis
Graham Greene „Spokojny Amerykanin”, przeł. Jacek Woźniakowski, Prószyński i S-ka
Witold Horwath „Git-Mana”, Janka
Larry McMurtry „Na południe od Brazos”, przeł. Michał Kłobukowski, vesper
Joseph Mitchell „Reportaże z nowojorskiej ulicy”, przeł. Kaja Gucio i Jakub Marek Klawe, Znak literanova
Owocnego słuchania!
#287 Twarz, ciało, piękno, pragnienie. Rozmowa z Agnieszką Drotkiewicz
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Agnieszka Drotkiewicz, pisarka i eseistka, autorka m.in. powieści „Rekonstrukcja. Połowa twarzy tonie w mroku” (wyd. Osnowa).
A rozmawiamy o ciele, twarzy, pięknie i pragnieniu.
Rozmawiamy także o życiu z rozszczepieniem podniebienia. O rekonstrukcji twarzy i rekonstrukcji tożsamości. O tym, jak to, co widzą inni, wpływa na nasz obraz samych siebie. O pytaniu „czy jestem ładna?” i ukrytych w nim pytaniach o miłość, szczęście, nadzieję i sens życia. O społecznych kanonach piękna i okrucieństwie cudzego spojrzenia. O wyparciu jako...
#286 O języku nienawiści, pogardy i szyderstwa w mediach (społecznościowych i nie tylko)
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” mówię o języku nienawiści, pogardy i szyderstwa w mediach społecznościowych (i nie tylko).
Mówię także o tym, że ten język zdominował dziś dyskurs publiczny. Że nie jest zarezerwowany dla żadnej poszczególnej grupy – politycznej, tożsamościowej czy światopoglądowej – lecz jest zjawiskiem uniwersalnym, obecnym zarówno po lewej, jak i po prawej stronie, a także w centrum. O tym, że postawa otwartości i życzliwości wobec myślących inaczej uchodzi dziś za wyraz słabości. Że cynizm, wyrachowanie, szyderstwo i uprzedmiotowieni...
#285 Polska jest życzliwa, a przyszłość może być lepsza. Rozmowa z prof. Marcinem Napiórkowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Marcin Napiórkowski, antropolog i kulturoznawca z Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Muzeum Historii Polski, autor m.in. książki „Polska jest życzliwa” (Znak).
A rozmawiamy o tym, że Polska jest życzliwa, a przyszłość może być lepsza.
Rozmawiamy także o tym, że nie jesteśmy skazani na polaryzację. Że nasz obraz siebie i świata w ogromnym stopniu zakrzywiają algorytmy, które celowo promują antagonizm i konflikt. Że konieczna jest jak najszybsza regulacja tej sfery – na poziomie prawa krajowego i europejskiego. Że współpraca jest bardziej owocna niż...
#284 Sztuczna inteligencja, władza, potęga, miłość. Rozmowa z o. Marcinem Wojnickim OCD
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości o. Marcin Wojnicki OCD, dyrektor Karmelitańskiego Instytutu Duchowości w Krakowie, współtwórca podcastu „Smak karmelu”.
A rozmawiamy o sztucznej inteligencji i współczesności w kontekście encykliki „Magnifica humanitas” Leona XIV.
Rozmawiamy także o tym dla kogo powstała ta encyklika. O kulturze potęgi i cywilizacji miłości, które papież w niej przeciwstawia. O sztucznej inteligencji, jej zaletach, wadach, niebezpieczeństwach i ograniczeniach. O zagrożeniach związanych z mariażem technologii i polityki. O tym na ile chrześcijaństwo może być dziś przeci...
#283 Buddyzm po polsku. Rozmowa z dr. Przemysławem Skrzyńskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Przemysław Skrzyński, religioznawca z Instytutu Religioznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracownik naukowy Zakładu Interdyscyplinarnych Badań nad Religiami w Polsce.
A rozmawiamy o historii i teraźniejszości polskiego buddyzmu.
Rozmawiamy także o zmarłym 18 maja b.r. Ole Nydahlu, pionierze buddyzmu tybetańskiego w Polsce. O wątkach buddyjskich w pismach Piotra Skargi. O pierwszych polskich buddystach. O Ryōuchū Stanisławie Umedzie i grupie Oneiron. O sanghach japońskiego i koreańskiego zen. O Philipie Kapleau i Dennisie Genpo Merzelu – pierwszych zachodnich nauczycielach p...
#282 Lektury na czas chaosu: dr Jan Hlebowicz
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” inaugurujemy cykl „Lektury na czas chaosu”, który odtąd będzie pojawiał się na falach podcastu regularnie.
W cyklu „Lektury na czas chaosu” goście najpierw opowiadają o swoich ukochanych książkach, najważniejszych lekturach i czytelniczych fascynacjach, a potem rekomendują książki, które, ich zdaniem, wszyscy powinni znać, żeby lepiej rozumieć dzisiejszą rzeczywistość.
W tej odsłonie „Skądinąd” swoimi rekomendacjami dzieli się dr Jan Hlebowicz, historyk i publicysta, związany z gdańskim oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej, autor m.in. książek „Polityka na ambonie” i „Z widokiem na stoczni...
#281 Wiosenne rekomendacje lekturowe’2026
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam książki, które warto przeczytać i znać.
Są to:
James Hillman „Sny i świat podziemny”, przeł. Izabela Michalska, Eviva L’arte, Warszawa 2025
Graham Greene „Sedno sprawy”, przeł. Jacek Woźniakowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1958
Thomas Merton, Czesław Miłosz „Listy”, przeł. Maria Tarnowska, Znak, Kraków 2003
Gary Lachmann „Dark Star Rising. Magick and Power in the Age of Trump, TarcherPerigee Book, New York 2018
Joseph Campbell „Potęga mitu”, przeł. Ireneusz Kania, Znak, Kraków 2025
Dennis Burmeister, Sascha Lange „Depech...
#280 Polaryzacja i nienawiść w Polsce (i nie tylko). Rozmowa z Karoliną Olejak
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Karolina Olejak, dziennikarka i reporterka związana z Polsat News, autorka książki „Nienawidzę ich. To Polacy mówią na terapiach. Reportaż z podzielonego kraju”.
A rozmawiamy o polaryzacji i nienawiści w Polsce (i nie tylko).
Rozmawiamy także o tym, jak polityka staje się obsesją. O tym, czego prawica zazdrości liberałom i czego liberałowie zazdroszczą prawicy. O pogardzie i nienawiści, które potrafią przeniknąć wszystkie obszary naszego życia, nie tylko politykę. O źródłach polaryzacji w Polsce i na świecie. O koncepcji cienia autorstwa C...
#279 Czym jest hipochondria? Rozmowa z dr Mirą Marcinów
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Mira Marcinów, psycholożka i filozofka z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, autorka m.in. „Historii polskiego szaleństwa” i powieści „Bezmatek”.
A rozmawiamy o tym, czym jest hipochondria.
Rozmawiamy także o doświadczeniu choroby i doświadczeniu hipochondrii. O różnych definicjach hipochondrii. O jej kulturowych, filozoficznych, psychologicznych, medycznych i egzystencjalnych aspektach. O indukowaniu i monetyzowaniu lęku o zdrowie we współczesnym świecie. O tym gdzie kończy się racjonalna troska o zdrowie, a zaczyna hipochondria. O indywidualistycznych narracjach dotyczących zdrowia i choroby. O rozmai...
#278 Jak być dzisiaj dobrym człowiekiem (i co to w ogóle znaczy)?
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” zastanawiam się nad tym, jak być dzisiaj dobrym człowiekiem (i co to w ogóle znaczy)? Opowiadam także o zamianie języka wartości na język psychologiczny. O kulturze terapeutycznej i kulturze narcyzmu. O nadmiernej koncentracji na „ja”, emocjach oraz osobistym dobrostanie, przez co z pola widzenia znika wszystko inne. O tym, jak odzyskać pojęcia dobra i zła – i dlaczego jest to dzisiaj koniecznie potrzebne. A także o wielu jeszcze innych sprawach. Owocnego słuchania!
#277 Chrześcijaństwo dziś – między Ewangelią a polityką. Rozmowa z Michałem Okońskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Michał Okoński, publicysta i zastępca redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”.
A rozmawiamy o współczesnych sporach o chrześcijaństwo.
Rozmawiamy także o liście biskupów z okazji 40-lecia wizyty Jana Pawła II w rzymskiej synagodze oraz intensywnych dyskusjach wokół tego listu. O pęknięciach i podziałach we współczesnym chrześcijaństwie. O fundamentalizmie i integryzmie. O „chrześcijaństwie” spod znaku MAGA w wersji Petera Thiela i JD Vance’a. O naturze i źródłach przemocy i o tym, jak na przemoc patrzy chrześcijaństw...
#276 Filozofia, film, bycie (i czas). Rozmowa z Martyną Butrym
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Martyna Butrym, filozofka, pisarka, scenarzystka, autorka książki „Dasein na wielkim ekranie, czyli filozofia Heideggera w filmach”.
A rozmawiamy o filozofii, filmach i bycie (i czasie).
Rozmawiamy także o postaci i filozofii Martina Heideggera. O filozoficznych problemach, które są wciąż aktualne, wciąż nierozwiązane. O tym, że filozofia „przychodzi” do nas z różnych stron – z kultury, codzienności, zjawisk życia społecznego – a nie tylko z opasłych ksiąg. O filmie jako języku, w którym można opowiadać o fundamentalnych spawach i o filozofii jako narzędziu inter...
#275 Jak to możliwe, że umarł Chuck Norris? Rozmowa z Robertem Ziębińskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Robert Ziębiński, pisarz, publicysta, scenarzysta, znawca popkultury.
A rozmawiamy o tym jak to możliwe, że umarł Chuck Norris.
Rozmawiamy także o herosach kina akcji lat 80. XX wieku. O karierze Chucka Norrisa i jego fenomenie. O złych, lepszych i najlepszych filmach z jego udziałem. O filmach autentycznych i filmach sterylnych. O końcu pewnej epoki.
A także o wielu jeszcze innych sprawach.
Owocnego słuchania!
#274 „Sobą zajęci”, czyli o meandrach i pułapkach popterapii i popduchowości. Rozmowa z Kamą Wojtkiewicz
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Kama Wojtkiewicz, psycholożka, twórczyni podcastu „Sznurowadła myśli”, autorka książki „Sobą zajęci. O pułapkach samorozwoju i kultury terapeutycznej” (wyd. Agora).
A rozmawiamy o meandrach i pułapkach popterapii i popduchowości.
Rozmawiamy także o różnych nurtach terapeutycznych. O terapiach rzetelnych i nierzetelnych. O realistycznych i nierealistycznych względem nich oczekiwaniach. O tym, czego szukamy dziś w narracjach rozwojowych i dlaczego brzmią one tak atrakcyjnie. O różnych formach duchowości oraz pokusach i iluzjach, jakie przed nami rozsnuwają. O języku terapeutycznym, który przeni...
#273 Duchowość, religia, niepewność. Rozmowa z o. Marcinem Wojnickim OCD
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości o. Marcin Wojnicki OCD, karmelita bosy, twórca podcastu „Smak karmelu”.
A rozmawiamy o duchowości, religii i niepewności.
Rozmawiamy także o znaczeniu pojęć „duchowość” i „religia”. O różnicach, podobieństwach i napięciach pomiędzy duchowością a religią. O znaczeniu symboli religijnych oraz religijnych instytucjach. O problemach i kontrowersjach związanych z tymi instytucjami. O niebezpieczeństwach duchowości zorganizowanej i niezorganizowanej. O ateizmie i duchowości bezwyznaniowej. O istocie chrześcijańskiego przesłania.
A także o wielu innych sprawach.
Owocnego słuc
#272 Jak się buduje szkołę w Etiopii? Rozmowa z Marcinem Mellerem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Marcin Meller, dziennikarz i pisarz, autor m.in. powieści „Czerwona ziemia” i „Dzieci lwa”.
A rozmawiamy o tym, jak się buduje szkołę w Etiopii (zrzutka.pl/etiopia).
Rozmawiamy także o przedsięwzięciu, w które Marcin Meller się zaangażował. O powołanej przez niego fundacji, która zajmuje się budową szkoły w Etiopii. O sytuacji politycznej w tym kraju. O etiopskiej kuchni. O roli, jaką w życiu odgrywa przypadek. O zaangażowaniu w praktyczną pomoc innym.
A także o wielu innych sprawach.
Owoc
#271 Pułapka polaryzacji – podwójne standardy, klasizm i estetyzacja polityki. Rozmowa z dr Marią Liburą
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Maria Libura, ekspertka związana m.in. z Polską Siecią Ekonomii i Klubem Jagiellońskim.
A rozmawiamy o zjawisku polaryzacji, które jest jednym z najbardziej niepokojących i dominujących zjawisk w polskiej sferze publicznej.
Rozmawiamy także o reakcjach na wywiad z Martą Nawrocką i postępującej estetyzacji debaty politycznej. O klasizmie, podwójnych standardach i używaniu argumentów dotyczących pochodzenia społecznego. O echach PRL-u, transformacji ustrojowej i współczesnym postrzeganiu awansu społecznego. O ogromnej popularności historii ludowych. O braku merytorycznej...
#270 Afera Epsteina – przyczyny, konsekwencje, wnioski na przyszłość. Rozmowa z dr. Mateuszem Piotrowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Mateusz Piotrowski, teolog, publicysta, działacz społeczny.
A rozmawiamy o przyczynach, konsekwencjach i wnioskach na przyszłość wynikających z afery Epsteina.
Rozmawiamy także o kulturowych, społecznych i filozoficznych/religijnych aspektach sprawy. O „spisku elit” i „kontrspisku zwykłych ludzi”. O transgresji, bogactwie i zbrodni. O sporach dotyczących publikacji 3.5 miliona stron z akt sprawy Epsteina oraz o tym, kto w tych aktach najbardziej się kompromituje. O świadomym i nieświadomym przekraczaniu barier. O wolności pozytywnej i negatywnej. O pożytkach płynących z granic i tabu.
...#269 Rekomendacje lekturowe luty’2026
W najnowszym odcinku „Skądinąd” polecam książki starsze i nowsze.
Są to:
Graham Greene „Moc i chwała”, przeł. Bolesław Taborski, Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec
Henryk Elzenberg „Kłopot z istnieniem”, Znak
Yascha Mounk „Pułapka tożsamości”, przeł. Tomasz Bieroń, Wydawnictwo Kultury Liberalnej
Colin Dickey „Ghostland. Ameryka i jej nawiedzone miejsca”, przeł. Jerzy Kozłowski, Wydawnictwo Literackie
Christopher Lasch „Bunt elit”, przeł. Dobrosław Rodziewicz, Platan
Mihaly Csikszentmihalyi „Flow. Stan przepływu”, przeł. Aleksandra Haduła, Feeria
Ernesto de Martino „Świat magiczny”, przeł. Beata Nuzzo, N
#268 Eutanazja w epoce samotności. Rozmowa z dr. Michałem Jędrzejkiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Michał Jędrzejek, filozof, redaktor miesięcznika „Znak”, autor książki „Bóg umarł. Dlaczego odchodzimy od religii”.
A rozmawiamy o etycznych, prawnych i społecznych kontrowersjach wokół eutanazji.
Rozmawiamy także o wstrząsającym reportażu Elainy Plot Calabro „Kanada się zabija”, który ukazał się w lutowym numerze miesięcznika „Znak” (a wcześniej w „The Atlantic”). Rozmawiamy o tym, jak kanadyjski system „medical assistance in dying” (MAiD) ewoluował od pomocy terminalnie chorym do procedury dostępnej dla osób cierpiących na chroniczny ból, samotność czy ubóstwo. O „drugiej ście...
#267 Jak rzucić wszystko i wyjechać na Sycylię. Rozmowa z Ewą Kaletą
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Ewa Kaleta, dziennikarka, reporterka i autorka wywiadów – związana z „Gazetą Wyborczą” – która od pół roku mieszka w Palermo.
A rozmawiamy o tym jak rzucić wszystko i wyjechać na Sycylię.
Rozmawiamy także o zmianie i punktach zwrotnych. O tym, czy da się zmienić swoje życie. O tym, czy zmiana miejsca to zmiana głęboka czy powierzchowna. O Sycylii i sycylijskiej specyfice. O „szalonym” Palermo i o tym na czym polega szaleństwo tego miasta. O doświadczeniu imigracji i codziennym życiu w innym kraju. O sycylijskiej kulturze, mentaln...
#266 Teozofia, masoneria, joga i Tybet, czyli niezwykłe życie Wandy Dynowskiej Umadevi. Rozmowa z prof. Izabelą Trzcińską i prof. Agatą Świerzowską
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą prof. Izabela Trzcińska, religioznawczyni z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz prof. Agata Świerzowska, religioznawczyni z Uniwersytetu Jagiellońskiego, badaczki współczesnych duchowości i dziejów polskiej tradycji ezoterycznej, autorki książki „Jasną jest droga przede mną. Życie i dzieło Wandy Dynowskiej Umadevi”.
A rozmawiamy o niezwykłym życiu Wandy Dynowskiej Umadevi (1888-1971).
Rozmawiamy także o teozofii i jodze – w Polsce i na świecie. O drogach, które zaprowadziły Wandę Dynowską do teozofii, jogi i masonerii. O organizacji wolnomularskiej „Le Droit Humaine”, którą zakładała. O spotkaniu z Jiddu Kri...
#265 Rekomendacje lekturowe na początek Nowego Roku (i nie tylko)
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam lektury na początek Nowego Roku (i nie tylko).
A są to:
Paul Kingsnorth „Against the Machine. On the Unmaking of Humanity”, Particular Books (Penguin/Random House) 2025
Barbara Ehrenreich „Z przyczyn naturalnych. Ludzka obsesja dobrego samopoczucia i nadludzkie wysiłki, aby żyć dłużej”, przeł. Anna Dzierzgowska, Grupa Wydawnicza Relacja 2025
Suzanne O’Sullivan „Wiek diagnozy. Jak obsesja na punkcie zdrowia czyni nas bardziej chorymi”, przeł. Jan Dzierzgowski, Znak Literanova 2025
„Misterium wiary. Jon Fosse w rozmowie z Eskilem Skjeldalem”, przeł. Iwona Zimnicka, WAM 2025
Martin S...
#264 Epoka przełomów i zmian. Rozmowa z prof. Marcinem Napiórkowskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Marcin Napiórkowski, semiotyk z Instytutu Kultury Polskiej UW, dyrektor Muzeum Historii Polski.
A rozmawiamy o epoce przełomów i zmian.
Rozmawiamy także o tym, czym było minione ćwierćwiecze. O optymizmie lat 90. O nieopowiedzianych historiach czasów transformacji. O końcu „końca historii”. O atakach na WTC. O inwazji na Irak, kryzysie finansowym, wejściu Polski do UE i katastrofie smoleńskiej. O pandemii, wojnach, Rosji i Stanach Zjednoczonych. O technologii, mediach społecznościowych, medycynie i polityce.
A także o wielu jeszcze in...
#263 Technologia, polityka, rzeczywistość. Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim i prof. Janem Chwedeńczukiem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” goszczą dr Paweł Boguszewski, neuronaukowiec z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN oraz prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Wydziału Fizyki UW.
A rozmawiamy o technologii, polityce i rzeczywistości.
Rozmawiamy także o tym, co działo się w mijającym roku. O sztucznej inteligencji oraz o możliwych perspektywach jej rozwoju – w konstruktywnym i destrukcyjnym kierunku. O technologii w służbie wojny i polityki. O spadku zaufania do nauki i kryzysie prawdy. O zacieraniu się granic między rzeczywistością realną i wirtualną. O wielkich korpo...
#262 Świąteczne życzenia (na czas chaosu)
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” składam wszystkim Słuchaczkom i Słuchaczom (świąteczne) życzenia na czas chaosu i mówię o tym, co pojawi się wkrótce w podcaście.
Owocnego słuchania!
#261 Odwaga bycia sobą. Rozmowa z dr Pauliną Frankiewicz
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Paulina Frankiewicz, filozofka badająca pogranicza pomiędzy filozofią a literaturą.
A rozmawiamy o filozofii i literaturze Alberta Camusa.
Rozmawiamy również o egzystencjalizmie. O relacjach pomiędzy filozofią a literaturą. O tym czy życie ma sens, a jeśli nie – co z tego może dla nas wynikać. O egzystencjalnych i moralnych implikacjach absurdu istnienia. O tym na ile książki Alberta Camusa są wciąż aktualne.
A także o wielu jeszcze innych sprawach.
Owocnego słuchania!
#260 Rejestr grozy, czyli co horrory mówią o naszych najgłębszych lękach? Rozmowa z Pawłem Wielopolskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Paweł Wielopolski, etnolog, literaturoznawca, redaktor, autor książki „Rejestr grozy. Przewodnik po technikach narracyjnych” (PWN).
A rozmawiamy o tym, co horrory mówią o naszych najgłębszych lękach.
Rozmawiamy także o tym, czym jest literatura grozy. Jakie są jej główne wątki, tematy, rekwizyty. O najważniejszych autorach tworzących ten gatunek, a także o tym, że literatura grozy to pełnowartościowa literatura. O związkach pomiędzy tematami i obrazami rodem z tego gatunku i fundamentalnych ludzkich obawach i lękach. O Edgarze Allanie Poe’m, Ste...
#259 Sztuczna inteligencja i my – o granicach poznania i iluzjach bliskości. Rozmowa z dr. Maciejem Wodzińskim
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Maciej Wodziński, filozof z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, autor książki „Sokrates. Filozof życia, filozof śmierci”, badacz filozofii psychiatrii i zastosowań sztucznej inteligencji w obszarze zdrowia psychicznego.
A rozmawiamy o tym, jak AI staje się zwierciadłem – czasami krzywym – dla ludzkiego poznania.
Rozmawiamy także o delegowaniu autonomii poznawczej na modele językowe i o tym, jak bardzo nie rozumiemy maszyn, które już dziś wpływają na nasze decyzje. O złudzeniu „idealnego rozmówcy”, który zawsze ma wystarczająco dużo czasu i cierpliwości — i o psychologicznych konsekwencjach takiej relac...
#258 Kościół i władza w PRL, czyli kim byli „księża patrioci”? Rozmowa z dr. Janem Hlebowiczem
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Jan Hlebowicz, historyk z Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, autor m.in. książki „Polityka na ambonie. Środowisko księży patriotów w województwie gdańskim w latach 1950-1956”.
A rozmawiamy o relacjach Kościoła i PRL-owskiej władzy.
Rozmawiamy także o tzw. „księżach patriotach”. O sposobach, w jaki totalitarna władza szantażowała i łamała przedstawicieli duchowieństwa. O relacjach Kościół-władza w PRL oraz o tym, jakie konsekwencje miały i mają te relacje dla współczesności. O specyf...
