De Universiteit van Nederland Podcast

40 Episodes
Subscribe

By: Universiteit van Nederland

De beste wetenschappers geven antwoord op spraakmakende vragen. Zo leer je binnen 15 minuten waarom muggen altijd jou moeten hebben en hoe robots ons leven redden. Van donkere materie tot verliefdheid bij dieren: alles komt voorbij! Deze podcast heeft een Creative Commons-licentie (CC BY). Deel onze podcast dus zo veel als je wil, maar vergeet onze naam zeker niet te vermelden.

✂️ Turn this podcast into clips
Even Denken: Hoe maak je goed ruzie volgens de wetenschap?
Even Denken: Hoe maak je goed ruzie volgens de wetenschap? episode artwork
Today at 4:00 AM

Luister hier alle afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets.

Je doet het misschien elke week, of jouw conflictvermijdende karakter gaat het liever uit de weg: ruziemaken. Toch is ruziemaken soms juist goed. Maar wat is dan de beste manier om het te doen? Is er überhaupt wel één manier? Om dat te onderzoeken gaan Damiaan en Sophie met de billen bloot en bellen ze hun partners op. Hoe brengen zij het er eigenlijk vanaf? En ligt dat in lijn met de wetenschap?

In Even Denken nemen psychiater en fil...


844. Studieschuld: Slimme investering of blok aan je been? (UvNL ❤️ FD)
844. Studieschuld: Slimme investering of blok aan je been? (UvNL ❤️ FD) episode artwork
#844
Last Wednesday at 4:00 AM

Een studieschuld voelt soms als een enorme last. Maar is dat wel terecht? Wat betekent een studieschuld voor je kansen op een huis, je toekomstige inkomen en het krijgen van kinderen? Onderzoeker en docent economie Kim Fairley van de Radboud Universiteit legt uit hoe het echt zit en waarom deze schuld ook een investering kan zijn.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcastapp.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen h...


843. Zijn Joden en moslims echt elkaars tegenpolen? Dit zegt de geschiedenis.
843. Zijn Joden en moslims echt elkaars tegenpolen? Dit zegt de geschiedenis. episode artwork
#843
Last Sunday at 4:00 AM

Als je het nieuws volgt, lijkt de relatie tussen Joden en moslims vooral uit conflict te bestaan. Maar klopt dat ook als je honderden jaren teruggaat? Historicus en religiewetenschapper Yusuf Çelik van de Vrije Universiteit Amsterdam gebruikt AI om duizenden historische teksten te doorzoeken en stuit op verrassende verhalen die een ander perspectief geven. Zo vindt hij verhalen waarin Joden en moslims niet tegenover elkaar staan, maar juist samenwerken en elkaar vertrouwen. Welke geschiedenis kennen we eigenlijk níét? Voor zijn onderzoek won Yusuf de Heineken Young Scientists Award. 

 

00:00 Terug in de geschiedenis voor beter begri...


842. Wat zijn jouw wachtwoord en bsn-nummer waard? (UvNL ❤️ FD)
842. Wat zijn jouw wachtwoord en bsn-nummer waard? (UvNL ❤️ FD) episode artwork
#842
07/08/2026

Wat is jouw identiteit waard? Meer dan je denkt. Op het dark web worden gestolen persoonsgegevens massaal gekocht en verkocht. Hoe werkt die handel precies? En waarom zijn juist jouw gegevens zoveel geld waard voor criminelen? Hoogleraar internetveiligheid Roland van Rijswijk-Deij van de Universiteit Twente legt in deze aflevering uit hoe deze criminele business eruitziet en wat je kunt doen als jouw gegevens zijn gelekt. 
Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-a...


841. Kraanwater vs. Fleswater: wat is beter?
841. Kraanwater vs. Fleswater: wat is beter? episode artwork
#841
07/05/2026

HEY U! Is bronwater uit een fles beter dan een glas kraanwater? Waarom horen we steeds vaker over de poepbacterie in ons drinkwater? En moeten we ons eigenlijk zorgen maken dat ons drinkwater ooit opraakt? Er gaan een hoop vragen de ronde over de kwaliteit van ons drinkwater. 

Doris van Halem (Hoogleraar Drinkwaterkwaliteit en Zuivering aan de Technische Universiteit Delft) checkt in deze aflevering de feiten over ons watersysteem (zoals de zin en onzin van waterfilters voor thuis) en legt uit waarom we niet zomaar de Noordzee kunnen gebruiken voor ons drinkwater. 

Zat jouw vraag er...


Even Denken: Wat betekenen je dromen?
Even Denken: Wat betekenen je dromen? episode artwork
07/03/2026

Luister hier naar onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets.

Hebben jouw dromen een diepere betekenis? Of zijn ze niet meer dan wat ruis in je slapende brein? In deze aflevering duiken we in de wetenschap achter dromen. Hoe kijken neurowetenschappers en psychologen naar iets dat zo mysterieus en ongrijpbaar is? 

In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? E...


840. Waarom heb je alleen in augustus last van wespen?
840. Waarom heb je alleen in augustus last van wespen? episode artwork
#840
07/01/2026

Het is een veelgebruikte zoekopdracht op Google: wat is het nut van wespen? Uit onderzoek blijkt dat de wesp zelfs een van de meest gehate insecten wereldwijd is. Toch zijn wespen volgens entomoloog Marcel Dicke (Wageningen University) veel belangrijker dan de meeste mensen denken. In deze aflevering vertelt hij hoe wespen een compleet ecosysteem overeind houden, waarom ze ineens op je cola duiken en waarom een wesp slaan het domste is wat je kunt doen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.


839. Kun je je beter concentreren door Binaural Beats?
839. Kun je je beter concentreren door Binaural Beats? episode artwork
#839
06/28/2026

Een beat die je laat ontspannen, focussen, beter laat slapen of zelfs je pijn laat verminderen; het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Even de juiste toon opzoeken, oortjes in en je luistert je stress weg.

 Gedragswetenschapper Kirsten van den Bosch (Rijksuniversiteit Groningen) doet onderzoek naar deze tonen, die bekend staan als ‘binaural beats’. Wanneer je in je linkeroor een andere toon hoort dan in je rechteroor, creëren je hersenen de illusie van een derde toon. Die derde toon zou zich kunnen nestelen in het ritme van je hersenen. De resultaten van haar onderzoek zijn a...


838. Waarom denken mensen dat vroeger alles beter was?
838. Waarom denken mensen dat vroeger alles beter was? episode artwork
#838
06/24/2026

"Vroeger was alles beter”, misschien heb je het je oma weleens horen zeggen, of ouders, of misschien betrap je jezelf erop. Maar was dat echt zo, of houdt ons geheugen ons voor de gek? In deze aflevering vertelt Deniece Nazareth van de Universiteit Twente over haar onderzoek naar herinneringen. Waarom lijken mooie momenten met de jaren steeds mooier te worden? En wat gebeurt er eigenlijk met de minder leuke herinneringen? Met behulp van interviews, gezichtsanalyses en stemonderzoek ontdekte ze iets opvallends over hoe ons brein het verleden inkleurt.

Luister de aflevering over nepherinneringen hier: https://www.universiteitvannederland.nl...


Even Denken: Waarom hebben we geen seks met onze vrienden?
Even Denken: Waarom hebben we geen seks met onze vrienden? episode artwork
06/22/2026

Luister hier de allereerste aflevering van onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets.

In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? En waarom?

Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom maak je zoveel foto's die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen eigenlijk over jou? waarom heeft iedereen tegenwoordig een t...


837. Hoe goed is jouw geheugen? Doe de test!
837. Hoe goed is jouw geheugen? Doe de test! episode artwork
#837
06/21/2026

We vergeten bijna alles wat we in ons geheugen stoppen. Het grootste deel daarvan verliezen we al in de allereerste seconde. Geheugenonderzoeker Hedderik van Rijn (Rijksuniversiteit Groningen) ontwikkelde een test waarmee hij ontdekt hoe goed je nog kunt leren. Daarmee kan hij achterhalen hoe snel je iets vergeet. Je probeert in acht minuten zoveel mogelijk vogels, landen of pastavormen te onthouden, waarna de test jouw score vergelijkt met andere mensen van jouw leeftijd. Dat zegt niet alleen iets over je geheugen, maar ook over de rest van je gezondheid. In deze aflevering legt Hedderik uit hoe deze test helpt...


836. Hoe kan migraine zorgen voor hartproblemen?
836. Hoe kan migraine zorgen voor hartproblemen? episode artwork
06/17/2026

Knallende koppijn, schitteringen zien en moeite met fel licht en hard geluid; het zijn kenmerkende symptomen van migraine. Dagelijks hebben zeventigduizend mensen hiermee te maken. Maar wat veel mensen niet weten, is dat migraine ook invloed kan hebben op je hart. Hoe dat precies zit hoor je van arts-onderzoeker Linda Al-Hassany van het Erasmus MC.

Informatie over migraine: https://www.thuisarts.nl/migraine

Informatie over verlagen risico hart- en vaatziekten: https://www.thuisarts.nl/risico-op-ziekte-van-hart-en-bloedvaten-kleiner-maken

En ben je benieuwd naar de nieuwe podcast van de Universiteit van Nederland, 'Even Denken', hier vindt je...


NIEUWE podcast 'Even Denken' vanaf 22 juni te horen en te zien
NIEUWE podcast 'Even Denken' vanaf 22 juni te horen en te zien episode artwork
06/16/2026

Leuk nieuws! We hebben de afgelopen maanden hard gewerkt aan de nieuwe podcast: ‘Even Denken’. 

In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee in de zoektocht naar jezelf. Want in een wereld die steeds sneller lijkt te gaan, is het makkelijk om jezelf kwijt te raken.

Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom heb je geen seks met je vrienden? Waarom maak je zoveel foto’s die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen over je? Van daaruit duiken Damiaan...


835. Waarom schuim op het strand vol zit met gif
835. Waarom schuim op het strand vol zit met gif episode artwork
#835
06/14/2026

Het witte schuim op het strand ziet er onschuldig uit, maar het is eigenlijk een geconcentreerde wolk van gif. Het zit vol met PFAS: chemische stoffen uit je pannen en regenjas die moeilijk vergaan en schadelijk zijn voor de natuur en jouw gezondheid. Maar wetenschappers hebben ontdekt dat de reden waarom PFAS in dit schuim kruipt, precies de sleutel is om onze natuur en drinkwater te redden. In deze aflevering laat Joséphine van Ruiten van de TU Delft zien hoe ze water kunnen zuiveren door PFAS te vangen met schuim.

00:00 Waarom is zeeschuim giftig?
00:51 Waar z...


BONUS: Diepzeemeditatie
BONUS: Diepzeemeditatie episode artwork
06/10/2026

Dompel je onder in de geluiden van de oceaan. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.


834. Van onderwatervulkanen tot doorzichtige vissen: dit zijn de mysteries van de diepzee
834. Van onderwatervulkanen tot doorzichtige vissen: dit zijn de mysteries van de diepzee episode artwork
06/10/2026

We weten meer over Mars dan over onze eigen oceaan. Op sommige plekken is de diepzee zelfs dieper dan de Mount Everest hoog is. En we hebben nog steeds geen idee wat er allemaal leeft. Paleoceanograaf Mei Nelissen van de Universiteit Utrecht en het NIOZ neemt je mee naar een wereld van lichtgevende dieren, reuzeninktvissen en onderwatervulkanen. En vertelt ze je waarom we zo ontzettend weinig weten over deze wereld.

633. 56 Miljoen jaar geleden was er ook klimaatverandering, net als nu. Huh?! - https://open.spotify.com/episode/2s52aBPGSyXOTeLpQrkwSR?si=16705df2e2044979

Diepzeemeditatie - https...


833. Waarom is mijn ADHD vriend(in) altijd te laat?
833. Waarom is mijn ADHD vriend(in) altijd te laat? episode artwork
#833
06/07/2026

HEY U! Heb jij ADHD of ken je iemand die het heeft? Dan is deze video misschien wel heel herkenbaar. Want kun je alleen ADHD hebben als je ‘druk’ bent? Waarom versterken jouw symptomen zodra je ongesteld moet worden? En waarom is die ene vriend(in) met ADHD altijd te laat? Neurowetenschapper Lara Wierenga (Universiteit Leiden) legt het je uit! 

00:00 Wat is ADHD 'time blindness'?

00:20 ADHD zonder druk gedrag (onoplettend type)

01:39 Heb je meer energie als je ADHD hebt?

02:12 De impact van hormonen op ADHD

03:29 Ritalin slikken zónder ADHD<...


832. Waarom dit hét moment is om een “lelijk” huis te kopen
832. Waarom dit hét moment is om een “lelijk” huis te kopen episode artwork
06/03/2026

Waarom vinden we sommige huizen spuuglelijk, terwijl we er jaren later ineens verliefd op worden? In deze aflevering duikt onderzoeker Lidwine Spoormans (TU Delft) in de wereld van architectuur, smaak en woningwaarde. Van verguisde jaren 70- en 80-wijken tot geliefde jaren 30-huizen: na deze aflevering kijk je gegarandeerd met andere ogen naar de gebouwen waar je normaal gesproken aan voorbijfietst.

Lidwine's website: love80sarchitecture.nl

Wil je meer weten over het meest recente onderzoek naar buurten? Check dan: https://wijkwijzer.tudelft.nl 

See omnystudio.com/listener for privacy information.


831. Iedereen is een beetje autistisch… of toch niet?
831. Iedereen is een beetje autistisch… of toch niet? episode artwork
#831
05/31/2026

Autisme: voor sommigen is het een herkenbare term waar 'we allemaal wel een beetje' in passen, voor anderen roept het eenzijdig beeld op van wiskundegenieën of jongens zonder empathie. In deze aflevering ontkracht pedagogisch wetenschapper Rachel Plak (Universiteit Leiden), samen met ervaringsdeskundige Michelle, deze hardnekkige mythes en leggen ze uit wat autisme wél is.

(0:00) Welke vooroordelen zijn er over autisme?
(1:12) Heeft iedereen een beetje autisme?
(2:42) Wat is autisme? Wanneer heb ik autisme?
(4:44) Komt autisme alleen voor bij jongens? Autisme onderzoek bij vrouwen en non-binaire mensen
(5:47) Wat is camoufleren bij autisme? Waarom kr...


BONUS: Waarom quantumcomputers heel veel fouten maken (en hoe ze dat fixen) ⚛️
BONUS: Waarom quantumcomputers heel veel fouten maken (en hoe ze dat fixen) ⚛️ episode artwork
05/29/2026

Alsjeblieft! Speciaal voor jou (nog) een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier. 

In Delft spreken Sander en Adriaan met Barbara Terhal, hoogleraar en pionier op het gebied van quantumfoutencorrectie aan de TU Delft. Ze leren dat een quantumcomputer extreem foutgevoelig is door invloeden van buitenaf, zoals straling. De uitdaging is om deze fouten te herstellen zonder de kwetsbare superpositie te verstoren door te meten.

 

In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland.

<...


830. Gaat je brein echt 'rotten' van brainrot?
830. Gaat je brein echt 'rotten' van brainrot? episode artwork
05/27/2026

Van ronddraaiende katten tot Italiaans sprekende AI-wezens: overspoelen brainrotvideo’s ook jouw TikTok en Instagram? Met honderden miljarden views behoort het tot de populairste content op social media. De naam ‘brainrot’ verwijst ook naar wat die video’s met je brein zouden doen: je brein langzaam laten wegrotten.

In deze aflevering vertelt ontwikkelingspsycholoog en hersenonderzoeker Wouter van den Bos van de Universiteit van Amsterdam wat brainrot doet met je ontwikkeling, waarom het verslavend is, en of je brein er ook echt van gaat rotten.

Wil je meedoen aan het onderzoek van Wouter (en een VVV bon van...


829. Het échte verhaal over ultrabewerkt eten
829. Het échte verhaal over ultrabewerkt eten episode artwork
05/24/2026

Als je online even kijkt, lijkt ultrabewerkt eten de boosdoener van deze tijd. Maar als je de wetenschappelijke literatuur in duikt kom je ook claims tegen die het tegendeel bewijzen. Is dat ultrabewerkte eten dan echt zo slecht voor je of valt het eigenlijk wel mee? In deze aflevering duiken we in ultrabewerkte voeding met vier topwetenschappers met allemaal hun eigen expertise:

Levensmiddelentechnoloog Remko Boom (Wageningen Universiteit) vertelt waarom we eten überhaupt bewerken en wat E-nummers eigenlijk zijn Neurowetenschapper Anne Roefs (Maastricht University) onderzoekt eetstoornissen en obesitas en legt uit waarom sommige producten moeilijk te weerstaan zijn Marlou L...


828. Waarom was je pas een goede Viking als je ook kon dichten?
828. Waarom was je pas een goede Viking als je ook kon dichten? episode artwork
05/20/2026

Wie aan Vikingen denkt, ziet misschien een woeste strijder met hoorns op de helm voor zich: een bruut die al rovend en moordend rondtrekt om gebied te veroveren. Deels klopt dat ook wel, maar Vikingen vochten lang niet alleen maar met het zwaard. Historicus Nelleke IJsennagger (Rijksuniversiteit Groningen) vertelt over de andere kant van de Viking: die van de gevoelige dichter. Want soms is het woord een sterker wapen dan het zwaard.

Rare jongens, de podcast: https://open.spotify.com/show/3VZ2qBh27xCnZbLM4zjCNv?si=37b0662898884137

See omnystudio.com/listener for privacy information.


NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & drank en drugs'
NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & drank en drugs' episode artwork
05/18/2026

Hoe zit je in elkaar als het gaat om drank en drugs?

Waarom zijn drugs zo verslavend?Waarom word je duizelig als je dronken bent? Hoe werkt hallucineren? Waarom raakt de één wel verslaafd en de ander niet?

Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. 

Je vindt de afleveringen hier:
Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo

Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB


827. Vakantiegeld: uitgeven, sparen of beleggen
827. Vakantiegeld: uitgeven, sparen of beleggen episode artwork
#827
05/17/2026

Je vakantiegeld op je spaarrekening laten staan voelt veilig… maar wat als je geld daardoor juist minder waard wordt? 💸 Econoom Kenneth De Beckker van de Open Universiteit laat zien waarom aandelen historisch gezien veel meer opleveren dan sparen. En waarom zoveel mensen tóch bang blijven om te beleggen. In deze aflevering ontdek je wanneer je genoeg geld hebt om te beginnen met beleggen, hoe één simpele fout je duizenden euro’s kan kosten en waarom een beurscrash soms juist een kans is.

Deze studie laat zien dat over een periode van meer dan 100 jaar, Amerikaanse aandelen gemiddeld...


BONUS: Zo zie je altijd of er iemand meekijkt met je berichtjes ⚛️
BONUS: Zo zie je altijd of er iemand meekijkt met je berichtjes ⚛️ episode artwork
05/15/2026

Alsjeblieft! Speciaal voor jou een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier. 

Sander en Adriaan reizen naar Enschede voor een ontmoeting met Kirsten Stadermann, onderzoeker natuurkundeonderwijs aan de Universiteit Twente. Ze ontdekken waarom quantumcommunicatie – het versturen van informatie met licht, beveiligd met quantumtechnologie – theoretisch onmogelijk te onderscheppen is. Het principe is simpel: omdat meten de toestand beïnvloedt, ziet de ontvanger direct of een spion heeft meegekeken.

In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland. 

De...


826. Hoe doorbreek je discriminatie bij de politie?
826. Hoe doorbreek je discriminatie bij de politie? episode artwork
05/13/2026

Vanwege je huidskleur, geloof of afkomst aangehouden worden door de politie: etnisch profileren blijft een hardnekkig probleem binnen de politie. Toch wordt er binnen de organisatie weinig over gesproken, waardoor het probleem lastig aan te pakken is. Bas Böing van de Politieacademie en de Universiteit Twente wil daar verandering in brengen. In deze aflevering hoor je hoe hij virtual reality inzet om etnisch profileren bespreekbaar te maken én bij te dragen aan oplossingen.

Aflevering 23: Is het terecht als de politie etnisch profileert? - https://open.spotify.com/episode/1ZkhoOQ6RxTifXRuI3qk5G?si=4672dc34bfa54cd8

...


NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & volwassen worden?'
NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & volwassen worden?' episode artwork
05/11/2026

Hoe zit je in elkaar als het gaat om volwassen worden?

Is je brein echt volwassen als je 18 bent? Hoe weet je of je klaar bent voor kinderen? Waarom worden jongeren steeds conservatiever? Waarom puberen we?

Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 5 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. 

Je vindt de afleveringen hier:
Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo

Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB


825. Zijn light en zero goed of slecht voor je?
825. Zijn light en zero goed of slecht voor je? episode artwork
#825
05/10/2026

HEY U! Is het waar dat vet eten beter is dan zoet eten als je wilt afvallen? Wat is nu het beste ontbijt om de dag mee te beginnen, of kun je beter je ontbijt overslaan? En zijn light en zero nou een goed alternatief of niet? Er gaan een hoop ideeën de ronde over voeding op social media. Coen Dros is voedingswetenschapper bij Erasmus MC én eigenaar van het platform @coenfirmation_bias. Hier checkt hij de wetenschappelijke onderbouwing van claims over voeding en gezondheid op het internet. En hij beantwoordt in deze aflevering jullie kijkersvragen! 

0:00 Zij...


824. Hoe we met natuurkunde files kunnen oplossen
824. Hoe we met natuurkunde files kunnen oplossen episode artwork
05/06/2026

De oplossing voor minder files ligt niet in nóg meer asfalt, maar in de manier waarop ons brein reageert op een paar slim ontworpen, dansende lampjes. Verkeerskundige Victor Knoop (TU Delft) kijkt met een natuurkundige bril naar het fileprobleem. Hij onderzoekt een oplossing die in Japan al ruim tien jaar succesvol wordt toegepast: daar lost het 2/3de van de files op. In deze aflevering legt hij uit hoe files werken, wat het probleem is en wat ervoor nodig is om deze methode in Nederland in te voeren.

Kaarten voor ARTIS: www.artis.nl/uvnl

S...


Kopje onder in ARTIS - Koop NU je kaartje
Kopje onder in ARTIS - Koop NU je kaartje episode artwork
05/04/2026

Kaarten zijn vanaf nu te koop. Je bestelt ze via www.artis.nl/uvnl

Op 11 en 12 mei organiseren de Universiteit van Nederland en ARTIS een uniek avondprogramma. Bezoekers gaan 'Kopje onder in ARTIS' en ontdekken de geheimen van de onderwaterwereld via colleges van topwetenschappers, muziek van Spinvis en ontmoetingen met ARTIS-vertellers.
De avonden zijn onderdeel van het Aardbewoners Festival en staan, in een jaar waarin ARTIS aquarium heropend, in het teken van de onderwaterwereld. Hoewel de diepzee dichtbij is, weten we er vaak minder van dan van de planeet Mars. Tijdens 'Kopje onder in ARTIS' brengen w...


NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & sociale situaties?'
NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & sociale situaties?' episode artwork
05/04/2026

Hoe zit je in elkaar als het gaat om sociale situaties?

Waarom hebben we in één seconde ons oordeel over iemand klaar? Wat is gaslighting? Waarom volg je de regels, zelfs als niemand kijkt? Hoe verraadt je gezicht wat je denkt?

Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. 

Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt.

Je vindt de afleveringen hier:
Spot...


823. Criminele uitbuiting op school - dit doe je eraan
823. Criminele uitbuiting op school - dit doe je eraan episode artwork
#823
05/03/2026

1 op de 7 jongeren wordt weleens benaderd voor criminele klussen, variërend van het uitlenen van een bankpas tot het verhandelen van drugs. En of dat nou op school plaatsvindt, of erbuiten, scholen krijgen er hoe dan ook mee te maken. Criminoloog Jennifer van den Broek (Tilburg University) onderzoekt wat scholen kunnen doen, hoe ze problemen kunnen herkennen en zelfs hoe ze leerlingen behoeden voor het maken van verkeerde keuzes.

00:00 Hoeveel scholieren krijgen te maken met criminaliteit?

01:21 Waarom voorlichting over criminaliteit niet werkt.

01:46 Hoe jongeren worden geronseld.

02:30 Wat is ondermijnende criminaliteit?


822. Is een seksrobot de ideale partner?
822. Is een seksrobot de ideale partner? episode artwork
04/29/2026

Een relatie, niet met een mens, maar met een robot of AI. In sciencefictionfilms was het al normaal, maar nu bestaat deze technologie echt. Hoe verandert een seksrobot ons beeld van relaties? En is zo’n robot de ideale partner? Je hoort het van techniekfilosoof Maaike van der Horst van Universiteit Twente.

Je vindt het 'Wie ben ik' podcastkanaal hier:

Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo

Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB

See omnystudio.com/listener for privacy information.


NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & seks?'
NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & seks?' episode artwork
04/28/2026

Hoe zit je in elkaar als het gaat om seks?

Weet jij zeker of je monogaam bent? Waarom is iemand met humor zo woest aantrekkelijk? Heeft seks voor de lol nut? En hoe weten wij hoe jouw seksfantasie eruit ziet?

Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'.

Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt.

Je vindt de afleveringen hier:
Spotify: ht...


821. De meest vreemde grens ter wereld ligt in Nederland (en zo is-ie ontstaan)
821. De meest vreemde grens ter wereld ligt in Nederland (en zo is-ie ontstaan) episode artwork
#821
04/26/2026

Nederland lijkt netjes omlijnd door een vaste grens die ons scheidt van onze buurlanden. Maar hoe is die lijn eigenlijk ontstaan? En is die wel zo vast als we denken? In deze aflevering legt cartograaf Menno-Jan Kraak (Universiteit Twente) het verhaal achter de Nederlandse grens uit. Je ontdekt hoe historische beslissingen en politieke onderhandelingen hebben gezorgd voor bijzondere grenssituaties, zoals in het dorp Baarle, waar de grens dwars door huizen en winkels loopt. Ook is die grens dynamischer is dan je misschien denkt. In 2016 nog, pasten we onze grens met België aan. En we hebben nog steeds een grensconflict m...


820. Waarom gingen mensen vroeger dood aan een glas melk?
820. Waarom gingen mensen vroeger dood aan een glas melk? episode artwork
04/22/2026

Nederland is een van de grootste landen in de zuivelindustrie. Maar die positie heeft een verrassend schimmige geschiedenis. In deze aflevering neemt voedselhistoricus én levensmiddelentechnoloog Guido Sala (Wageningen University) je mee terug in de tijd, naar een periode waarin het drinken van een glas melk dodelijk kon zijn. Hij vertelt hoe we bewust fraude pleegden met onze melk, boter en kazen om meer geld te verdienen. En hoe juist die problemen, en de noodzaak om ze op te lossen, hebben geleid tot hoogwaardige producten. Zo groeide Nederland, stap voor stap, uit tot de zuivelgigant die het vandaag is.


NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & liefde?'
NIEUWE afleveringen: 'Wie ben ik & liefde?' episode artwork
04/20/2026

Hoe zit je in elkaar als het gaat om de liefde?
Waarom vallen we op foute types? Kan wiskunde helpen om de ideale partner te vinden? Waarom kiezen we bijna altijd een partner die op ons lijkt? Zijn mensen gelukkiger in een open relatie?
Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. 

Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt.

Je vindt de afleveringen hier:


819. Kun je gespierd worden van alleen maar planten eten?
819. Kun je gespierd worden van alleen maar planten eten? episode artwork
#819
04/19/2026

Kun je gespierd worden zonder vlees te eten, of heb je daar echt dierlijke eiwitten voor nodig? Online vliegen de meningen je om de oren. Spierfysioloog Luc van Loon (Maastricht University, Maastricht UMC+) laat zien hoe je spieren eigenlijk nooit stil staan: ze worden de hele dag afgebroken en weer opgebouwd met eiwitten uit je voeding. En dan wordt het interessant: voor dezelfde hoeveelheid eiwit kun je kiezen tussen een stukje vlees of… een flinke berg aardappels. Klinkt oneerlijk, maar betekent dat ook dat plantaardig eten je spiergroei in de weg zit? Check de aflevering voor het antwoord!

...


818. Waarom het negatieve beeld van 'de drugsgebruiker' een probleem is
818. Waarom het negatieve beeld van 'de drugsgebruiker' een probleem is episode artwork
#818
04/15/2026

Heb je wel eens XTC geslikt op een festival? Een jointje gerookt om in slaap te komen? In totaal hebben miljoenen Nederlanders ooit wel een iets qua middelen gebruikt. En terwijl drugsgebruik voor de één best normaal kan zijn, heb je aan de andere kant het stigmatiserende en stereotype beeld van de zogenaamde junk, van verslaving en problemen. 

Volgens hoogleraar geschiedenis van psychiatrie en geneeskunde Gemma Blok (Universiteit Utrecht) zijn we als samenleving vooral bezig met de negatieve kant en dat staat goed beleid en goede preventie in de weg. In haar onderzoek 'Drugs Monologen' verzamelt ze ver...