Białkowski Interia zielona

Tylko w Zielonej Interii. W nocy i przez chmury. Nowe systemy obserwacyjne pomagają w zarządzaniu kryzysowym podczas katastrof naturalnych, takich jak powodzie, czy skażenia środowiska. To były jedne z przyczyn powstania Civil Security Hub Poland, ale wcale nie jedyne. Wiadomo już, że dzięki rozwojowi technologii satelitów Polska ma szansę stać się w Europie liderem w wykorzystaniu danych z kosmosu do reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Jak wykorzystać fotosyntezę do produkcji prądu? Czy rośliny mogą być przydatne w zasilaniu urządzeń elektrycznych? Odkrycie polskich naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego już teraz jest rewolucyjne. "Perspektywa jest bardzo dobra. Zamierzamy wytworzyć przenośne urządzenie, które będzie wytwarzało zielony prąd i wykorzystywało go do zamiany CO2 w proste związki organiczne, które posłużą do wytwarzania paliwa" - mówi w rozmowie z Przemysławem Białkowskim prof. Joanna Kargul z Uniwersytetu Warszawskiego.

W czasach PRL-u ołowicę odnotowano na Górnym Śląśku, w tym wśród dzieci zamieszkujących okolice Huty Szopienice oraz Huty Miasteczko Śląskie, które emitowały znaczne ilości nieoczyszczonych spalin związanych z wytopem cynku.

Osiedle Targowisko było położone najbliżej huty i składało się z robotniczych domów z XIX wieku. W latach 70. XX w. prowadzono tam badania przesiewowe dzieci. W 1996 r. wydano rozporządzenie wprowadzające obowiązkowe badania stężenia ołowiu we krwi. Stan środowiska naturalnego ma bezpośredni wpływ na zdrowie człowieka. Zła jakość po...

Ponad 130 tys. elektrycznych pojazdów jeździ w Polsce. Wielki wzrost nastąpił w ciągu minionego roku. Program NaszEauto to następca Mojego Elektryka - to rządowe programy dopłat do zakupu, leasingu lub wynajmu długoterminowego nowych samochodów elektrycznych. Główne plusy to stosunkowo wysokie dofinansowania (nawet do 40-50 tys. zł z premią za złomowanie). Czy to wystarczające wsparcie dla rozwoju elektromobilności w Polsce? Rozmowa z Pawłem Rygasem z Interii Moto.

Katar ogłosił wstrzymanie produkcji gazu skroplonego LNG. To drugi po USA największy dostawca gazu do Polski - w ubiegłym roku pochodziło stamtąd 12 proc. tego paliwa zużytego w naszym kraju. Przez Cieśninę Ormuz, której blokadę ogłosił Iran, przechodzi 20 proc. globalnej produkcji LNG. Jak wojna wpływa na sytuację energetyczną i co powinna zrobić Polska, żeby zapewnić obywatelom bezpieczeństwo w dostawach energii? Opowiada Marcel Andino Velez, Greenpeace Polska.

Rozgrywki sportowe nie są wolne od wpływu zmiany klimatu. Co się zmieniło we Włoszech od czasu ostatnich igrzysk, czyli od 70 lat? Wtedy po raz pierwszy włoska miejscowość Cortina gościła atletów podczas zimowych igrzysk olimpijskich, biały puch był praktycznie wszędzie. Drogi były tak oblodzone, że można było po nich przejechać bobslejem, a łyżwiarze figurowi czy hokeiści mogli bez problemu rywalizować na wolnym powietrzu. Specjaliści przewidują, że sport mocno przeobraża się pod wpłwem zmian środowiskowych.

W najnowszym odcinku podkastu dr hab. Andrzej Adamski z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego opowiada wyczerpująco o soli drogowej, o której szkodliwości od kilku lat mówi się coraz częściej. Czy sól, którą obsypywane są ulice i chodniki w Polsce, rzeczywiście szkodzi glebom i zagraża zwierzętom? Czy istnieją alternatywy dla tego surowca?

Czy Polska jest ostatnim krajem w UE, w którym pozostały kopalnie węgla, ile zostało w Polsce elektrowni węglowych, kiedy odejdziemy od spalania tego surowca? Czy OZE jest naprawdę lepsze dla środowiska niż spalanie węgla? Gościem najnowszego odcinka podkastu Przemysława Białkowskiego jest Fryderyk Karp, Fundacja Instrat.

Czym są solanki i wody termalne, jakie znaczenie geologiczne mają takie wody podziemne, co jest w ich składzie? O tym wszystkim w nowym odcinku podkastu Przemysława Białkowskiego.

Bezdomność zwierząt w Polsce to nie problem empatii, tylko systemowy efekt prawa, które pozwala zarabiać na istnieniu bezdomności zamiast ją likwidować.

Czy powinniśmy się przejmować bioróżnorodnością? Dlaczego jest nam potrzebna (głównie korzyści zdrowotne, odpoczynek w naturze)? Czy bioróżnorodność zyskuje na obecności człowieka? Oraz czy ingerencja człowieka w przyrodę zawsze jest negatywna? Opowiada dr Dominik Kaim.

Nazwą "wieczne chemikalia" określa się związki chemiczne wytworzone sztucznie dla celów przemysłowych oraz użytku codziennego, które, jak się okazało, nie ulegają biodegradacji. Ocenia się, że po ostatnich 30 latach ich stosowania do środowiska wprowadzono ponad 4 miliony ton tych substancji. Są one niezwykle szkodliwe także dla ludzi. Dlaczego w dyskusji o PFAS często wraca wątek teflonu i czy ma on ścisły związek z określonymi chorobami? Prof. Stanisław Gawroński z SGGW w Warszawie w rozmowie z Przemysławem Białkowskim wyjaśnia, z jakim niebezpieczeństwem mamy do czynienia.

O tym, że z listy ptaków łownych zniknie kilka gatunków, wiadomo było od co najmniej roku. Zespół ds. reformy łowiectwa, podążając za sugestiami ornitologów i przyrodników, planował zakazać polowań na siedem gatunków. Finalnie zostało na tej liście pięć. Czy wykreślenie ich z listy zwierząt łownych zagwarantuje im ochronę? Organizacje społeczne, które od lat walczyły o całkowity zakaz polowań na ptaki, mówią, że myśliwi, którzy bronili się przed wszelkimi zmianami, nadal będą strzelać do ptaków objętych ochroną. Rozmowa z ornitolożką z Ogólnopolskiego Towarzystw...

Strefy Czystego Transportu w Polsce budzą wielkie emocje. Ich wprowadzenie w Warszawie i Krakowie wywołało lawinę komentarzy i protestów. Mieszkańcy mówią o ograniczaniu swobód obywatelskich i niesprawiedliwości. Jaki jest główny cel wprowadzania takich stref w miastach, czy będzie ich więcej, a mieszkańcom zostaną odebrane prawa poruszania się samochodami? O tym czy wszyscy mieszkańcy rozumieją, o co chodzi w strefach opowiada Filim Jarmakowski z Polskiego Alarmu Smogowego. "Tu nie chodzi o dwutlenek węgla, Zielony Ład i globalne ocieplenie" - mówi działacz społeczny.

Ferronematyki łączą właściwości ferroelektryków i ciekłych kryształów, umożliwiając precyzyjne sterowanie światłem przy zachowaniu płynności. Odkrycie tych materiałów otwiera nowe perspektywy dla energooszczędnych wyświetlaczy i innowacyjnych folii regulujących przepuszczalność światła. "Wiemy już, że istnieje wiele rodzajów ferroelektrycznych nematyków. Oprócz tych najprostszych są także takie o strukturze periodycznej, np. z domenami o przeciwnie skierowanych momentach dipolowych, albo takie, w których dipole tworzą układy spiralne" -mówi w rozmowie z Przemysławem Białkowskim prof. Ewa Górecka z UW i wyjaśnia, jak działa to brzmiąca skom

Z kosmosu coraz więcej urządzeń tam wysłanych nie wraca. Po pewnym czasie spadają z orbity, ale nie tak często, stąd bierze się problem zanieczyszczania kosmosu. Czy kosmiczne śmieci może zebrać z tej przestrzeni przy użyciu innowacyjnych urządzeń? Jak zaprojektowany przez studentów z koła naukowego chwytak jest w stanie radzić sobie z kosmicznymi odpadami? O rewolucyjnym wynalazku stworzonym na Politechnice Wrocławskiej opowiada Szymon Rzewuski.

gość: Szymon Rzewuski, Koło Naukowe Pwr In Space, Politechnika Wrocławska

Polska stacja na Antarktyce wkrótce przejdzie do historii. Powstanie nowa, zbudowana za ponad 170 milionów złotych. Co unikatowego obserwuje się w tym miejscu? Jak wygląda życie na takiej stacji badawczej? I właściwie do kogo należy ta lodowa kraina? Prof. Stepanowska jako trzynasta Polka w historii spędzała zimę w Polskiej Stacji Antarktycznej imienia Henryka Arctowskiego. Badaczka opowiada o tajemnicach tego unikatowego miejsca i planach na przyszłość.

Ferronematyki łączą właściwości ferroelektryków i ciekłych kryształów, umożliwiając precyzyjne sterowanie światłem przy zachowaniu płynności. Odkrycie tych materiałów otwiera nowe perspektywy dla energooszczędnych wyświetlaczy i innowacyjnych folii regulujących przepuszczalność światła. "Wiemy już, że istnieje wiele rodzajów ferroelektrycznych nematyków. Oprócz tych najprostszych są także takie o strukturze periodycznej, np. z domenami o przeciwnie skierowanych momentach dipolowych, albo takie, w których dipole tworzą układy spiralne" -mówi w rozmowie z Przemysławem Białkowskim prof. Ewa Górecka z UW i wyjaśnia, jak działa to brzmiąca skom

Tylko w Interii. Coraz więcej domów jednorodzinnych w Polsce jest niemal pasywnych - przyznaje dr hab. inż. Szymon Firląg w rozmowie z Przemysławem Białkowskim z Zielonej Interii. To oznacza spore oszczędności. Czy tego chcemy, czy nie - tak wygląda przyszłość budownictwa. Cała rozmowa jest dostępna w serwisie Zielona Interia.

Polscy naukowcy odkryli robaki z dwiema głowami. Podczas hodowli mikroskopijnych płazińców z rodzaju Stenostomum naukowcy z UW zaobserwowali zjawisko dotąd nieopisane w świecie zwierząt. - "Kiedy przecięliśmy je na pół, okazało się, że mogą się zregenerować, a u części z nich doszło do odwrócenia osi ciała, czyli zamiany przodu z tyłem "- powiedział autor badania dr Ludwik Gąsiorowski z Instytutu Biologii Ewolucyjnej Uniwersytetu Warszawskiego. Czy takich przykładów w naturze jest więcej i o czym to świadczy?

Zwiększenie liczby wymian nieefektywnych źródeł ciepła i poprawa jakości powietrza to cele programu "Czyste Powietrze". Anna Wierzchołowska-Dziedzic z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w najnowszym odcinku podkastu Przemysława Białkowskiego opowiada, jakie zmiany zaszły w programie na przestrzeni lat i kto może z niego skorzystać. - Audyt energetyczny to pierwszy krok do niższych rachunków. To także inwestycja - mówi ekspertka.

Tylko w Interii. Co jedzą ptaki? Czym różni się dieta ptaków dzikich, dokarmianych przez ludzi i tych karmionych w niewoli?

Jakie są preferencje pokarmowe tych zwierząt i czy wiemy, jak pomagać, żeby nie zaszkodzić? Rozmowa z kierowniczką Działu Rehabilitacji Zwierząt Dzikich w Miejskim Ogrodzie Zoologicznym w Warszawie Andżeliką Gackowską.

Ile to kosztuje, jak planować na przyszłość takie inwestycje? czym teraz ogrzewać, żeby się opłacało dla kieszeni i środowiska? Opowiada prof. Paweł Obstawski.

Sejm przegłosował projekt zakazujący hodowli zwierząt na futra w Polsce. Po raz pierwszy projekt zakazu pojawił się w 2011 roku. Potem było kilka kolejnych prób wprowadzenia podobnego rozwiązania, zgłaszanych przez różne ugrupowania polityczne, ale każda kończył się niepowodzeniem i nie opuściła parlamentu, trafiając do sejmowej zamrażarki. Okres przejściowy potrwa 8 lat, który skończy się w styczniu 2034 roku. Branża futrzarska otrzyma odszkodowania, jeśli zdecyduje się na rezygnację w ciągu pierwszych pięciu lat. Dokonaliśmy niemożliwego czy jesteśmy na szarym końcu, jeśli chodzi o dobrostan z...

Niemiecka firma Neptune Energy podała niedawno, że odkryto złoża litu w regionie Altmark (Saksonia-Anhalt), które zawierają 43 mln ton. Największe złoża litu w Europie są zaś na Ukrainie. Wśród czterech miejsc, gdzie znajdują się zasoby litu, żadne nie jest eksploatowane. Dwa są na zachodzie Ukrainy (Połochiwske i Dobra), a dwa na wschodzie kraju (Kruta Balka i Szewczenko) i są obecnie pod kontrolą wojsk rosyjskich.

Najwięcej litu w ogóle wydobywa się w Australii, znaczną część także w Ameryce Południowej. Lit nie jest prosty w wydobyciu, a większość tego metalu pozys...

Tylko w Interii. Katastrofy ekologiczne, susze i regularne powodzie. Co się dzieje z polskimi rzekami? O tym, dlaczego coraz częściej słyszymy o wodnych problemach w rozmowie z Przemysławem Białkowskim mówi dr Alicja Pawelec, hydrobiolożka z WWF Polska. Cała rozmowa jest dostępna w serwisie Zielona Interia.

Uprawa egzotycznych gatunków w Polsce to już nie wizja przyszłości. Sadzimy już m.in. owoce, np. figi, bananowce, cytrusy, ale i palmy. A truskawki miejscami można zrywać przez cały rok. Jakie są tego przyczyny, z czym można łączyć takie przemiany upraw? Opowiada Jarosław Mikietyński, Ogród Botaniczny w Bydgoszczy.

Jaki był przebieg powodzi we wrześniu 2024 r. i jakie działania przyrodnicy oceniają dobrze, a co trzeba poprawić? Jak ograniczać straty powodziowe i jak lepiej przygotować się na wypadek kolejnej powodzi, czy lasy chronią przed powodziami? O tym wszystkim opowiada Jacek Engel, Fundacja Greenmind.

Tylko w Interii. 1 października rusza w Polsce system kaucyjny na plastikowe butelki i metalowe puszki. Zapłacimy za nie kaucję, którą potem będziemy mogli odzyskać w sklepach. Jak będą wyglądać pierwsze dni i miesiące funkcjonowania tego rozwiązania? Z Przemysławem Białkowskim rozmawiał na ten temat Jakub Wojajczyk, dziennikarz ekologiczny. Cała rozmowa jest dostępna w serwisie Zielona Interia.

Gościem podkastu jest Piotr Lazarek z firmy Nirby, która robi testy stanu gleby z pomocą dronów. Czy gospodarstwa rolne korzystają z tej technologii, jakie są praktyczne korzyści jej zastosowania, czy przynoszą oszczędności i kto może sobie pozwolić na zastosowanie nowej technologii w rolnictwie?

Tomasz Maćkowiak gościem podkastu Przemysława Białkowskiego. Rozmówca opowiada o bushcraftowych strefach i nocowaniu pod chmurką. „Zanocuj w lesie” to projekt, dzięki któremu już od 1 maja 2021 roku do dyspozycji miłośników bushcraftu i surviwalu Lasy Państwowe udostępnią ponad 600 tysięcy hektarów w 425 nadleśnictwach. Dotychczas takich legalnych miejsc do nocowania w lasach było tylko 46.

Tylko w Zielonej Interii. Komary to owady co najmniej nielubiane przez ludzi. Kłują, zostawiają bąble, ale bez komarów inne gatunki miałyby wielki problem. Pasożyty budzą jednak wielkie zainteresowanie naukowców. I to z kilku powodów. "To dwutlenek węgla najbardziej przyciąga owady. Komary lubią jak ktoś pije piwo, lubią też kłuć tych, którzy noszą ciemne ubrania" - mówi Sandra Kaźmierczak z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Tylko w Zielonej Interii. Jak zmiana klimatu wygląda w górach? Oswald Pereira, himalaista i filmowiec relacjonował narodową zimową wyprawę na K2, uczestniczył w trzech wyprawach z ramienia programu Polski Himalaizm Zimowy. W grudniu 2020 roku wrócił z kamerą na najtrudniejszy ośmiotysięcznik. Himalaista opowiada o radykalnych przemianach, jakie zaszły w górach z powodu globalnego ocieplenia.

Tylko w Zielonej Interii. Rozmowa z Rafałem Kochanem, który opowiada o potencjale energetycznym drzemiącym w człowieku. Jak przygotować się do maratonu? Czy ultramaraton to mordercza dyscyplina? O tym i innych wątkach w najnowszym odcinku podkastu Przemysława Białkowskiego.

Tylko w Zielonej Interii. Gościem podkastu Przemysława Białkowskiego jest Katarzyna Banul-Wójcikowska, współzałożycielka Instytutu Strategii Żywnościowych "Grunt". Ekspertka opowiada szeroko o żywieniu Polaków, monopolu na rynku spożywczym i niezdrowych przyzwyczajeniach społeczeństwa. Co więcej, rolnictwo będzie się zmieniać. "Będziemy mieć coraz mniej ziemniaków i to w wyniku zmiany klimatu" - wyjaśnia badaczka.

Wbrew apelom organizacji przyrodniczych, projekt Planu zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska wciąż dopuszcza wycinki w Puszczy Białowieskiej - mówią przyrodnicy. Projekt ma określić sposób zarządzania Puszczą Białowieską do roku 2050. Według organizacji przyrodniczych plan powinien ustanowić właściwą ochronę do czasu, aż park narodowy zostanie rozszerzony na całą Puszczę Białowieską, czego chce większość Polek i Polaków. O sporze między ekologami a mieszkańcami regionu opowiada Ilona Jędrasik, zastępca dyrektora ds. Zmian Klimatu i Współpracy Międzynarodowej w IOŚ-PIB.

Gościem najnowszego odcinka podkastu Przemysława Białkowskiego jest Elżbieta Sawerska, prowadząca program "Parkujemy". To program, który nie tylko przybliża widzom piękno przyrody, ale również inspiruje do odwiedzenia i docenienia naturalnych skarbów naszego kraju, czyli parków narodowych znajdujących się w kraju. Jakie tajemnice przyrodnicze i geologiczne skrywają te miejsca? Kiedy najlepiej jechać do parku narodowego i jak zadbać o te miejsca? O tych wątkach opowiada Elżbieta Sawerska.

Jest za głośno i to wcale nie od muzyki - hałas uliczny, który generują pojazdy, jest stresujący. Eksperci zwracają uwagę, że hałas realnie szkodzi. Przebywanie w zgiełku powyżej 85 decybeli przez dłuższy czas może prowadzić do trwałego uszkodzenia słuchu, problemów z krążeniem, układem nerwowym, a nawet zaburzeń równowagi. Wiąże się to też z innymi zaburzeniami: snu, rozdrażnieniem, chorobami sercowo-naczyniowymi i metabolicznymi, powikłaniami okołoporodowymi i ciążowymi, upośledzeniem funkcji poznawczych, ogólnym pogorszeniem zdrowia psychicznego i samopoczucia oraz z przedwczesnymi zgonami.

Czy brązowe ślimaki występujące w Polsce są rzeczywiście takie inwazyjne jak się powszechnie mówi? Czy każdy ślimak ma muszlę i co się dzieje z polskimi winniczkami? Dr hab. Dorota Juchno, zoolog, Wydział Biologii i Biotechnologii UWM opowiada w rozmowie z Przemysławem Białkowskim o fascynującym świecie ślimaków. Dlaczego w biologii nie istnieje pojęcie "szkodnik"? O tym także w najnowszym odcinku zielonego podkastu.

Sławosz Uznański-Wiśniewski przygotowuje się do lotu na Międzynarodową Stację Kosmiczna. Misja wystartuje za kilka dni. Jak polski astronauta doszedł do miejsca, w którym jest obecnie? Jakie cechy Sławosza przesądziły o tym, że został astronautą projektowym ESA? Odpowiedzi na te pytania udzielił nam jego kolega.