Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap

Over kat en hond als huisdier: 31 miljoen huisdieren in Nederland, waarvan drie miljoen katten en bijna twee miljoen honden — en nog heel veel open vragen over hoe en waarom.

Volg de podcast en de nieuwsbrief via www.mennoenerwin.nl

Natuurwandeldagboek — pre-order bundel €79 (boek + app-jaar): https://natuurwandeldagboek.nl/bestel

Over kat en hond als huisdier: 31 miljoen huisdieren in Nederland, waarvan drie miljoen katten en bijna twee miljoen honden — en nog heel veel open vragen over hoe en waarom.

Volg de podcast en de nieuwsbrief via www.mennoenerwin.nl

Natuurwandeldagboek — pre-order bundel €79 (boek + app-jaar): https://natuurwandeldagboek.nl/bestel

Nee, onze vlees en zuivelproductie bedreigt onze voedselzekerheid!

Aan het begin van de tweede wereldoorlog lag er een plan klaar om in een

oorlogssituatie onze voedselsituatie veilig te stellen. De basis daarvoor

was simpel: voor 3 kilo calorie vlees moet er 100 kilocalorie aan voer in

een dier worden gestopt. We hadden niet genoeg landbouwgrond om onze grote

aantallen pluimvee en vee te voeden, als we niet langer diervoeding konden

invoeren. Dus moesten we omstellen. In plaats van 33 miljoen kippen naar 3

miljoen. In plaats van 1,5...

Nee, onze vlees en zuivelproductie bedreigt onze voedselzekerheid!

Aan het begin van de tweede wereldoorlog lag er een plan klaar om in een

oorlogssituatie onze voedselsituatie veilig te stellen. De basis daarvoor

was simpel: voor 3 kilo calorie vlees moet er 100 kilocalorie aan voer in

een dier worden gestopt. We hadden niet genoeg landbouwgrond om onze grote

aantallen pluimvee en vee te voeden, als we niet langer diervoeding konden

invoeren. Dus moesten we omstellen. In plaats van 33 miljoen kippen naar 3

miljoen. In plaats van 1,5...

Ooit de eerste landdieren en nu in onze achtertuin: salamanders

Als larve zijn ze aangewezen op het water. Maar verder leven onze salamanders het grootste deel van hun leven op het land. Ze zijn de oudste vertegenwoordigers van de klasse van de amfibieën. Dubbellevend is de vertaling van het woord amfibie, en dat klopt dus heel precies. In het water ademen de larven via uitwendige kieuwen, maar in de rest van hun leven is huidademhaling de manier om aan zuurstof te komen. Salamanders zijn er in soorten (zo’n 700 stuks) en maten (van 2 cm tot een goe...

Duiven: van sportkampioen tot vliegende rat

Wat mensen van duiven vinden? Nou dat ligt er maar aan.

Als witte vredesduif bij gelegenheden graag losgelaten. En een symbool van de liefde. Een smakelijk pluimveeproduct uit de duiventil. Een nuttige boodschapper als postduif. Een sportheld, en daarmee verbonden een object van weddenschappen (naar schatting worden in Nederland tot een miljoen postduiven gehouden). Of een lastige en te bestrijden vliegende rat. Overlast wordt vooral toegeschreven aan de stadsduif, een verwilderde rotsduif die met zo’n 20000 broedparen in Nederland rondvliegt.

Er zi...

De zinnen: (6) we zien best veel

We kunnen als mensen van geluk spreken. We zijn als kijkers in niets extreem goed, maar onze kijkprestaties mogen er best wezen. We zien een groot deel van het kleurenspectrum. En we zien dankzij onze twee ogen niet alleen diepte maar hebben ook een redelijk groot gezichtsveld. Dankzij onze oogspieren kunnen we niet alleen scherp stellen (accommoderen) maar ook onze ogen richten op wat belangrijk lijkt.

In onze ogen hebben we speciale receptoren die onze biologische klok met de lichtinformatie uit de omgeving kunnen gelijkzetten, en onze stemming op...

De zinnen: (5) voelen

Misschien jammer, maar het zintuig dat vertelt hoe je je voelt hebben we niet.

Gelukkig voor ons zijn er wel veel dingen die we lichamelijk voelen. Die zintuigen leveren ons tastzin op, pijnsensatie (nociceptie) en kou en warmtewaarneming (thermoreceptie). Maar ook hebben we zintuigen waarmee we lichaamshouding en beweging voelen (proprioceptie).

Gevuld zijn of juist leegte ervaren we van onze ingewanden (interoceptie), de drang om stoffen uit te scheiden of juist aan te vullen, moeten ademen, drinken, eten. Sommige dieren kunnen ook op afstand elektriciteit waarnemen, en ook magnetisme. Zelfs...

De zinnen: (4) smaak, zout, zuur, zoet, bitter en umami

Op onze tong, maar ook achter in de mondholte liggen in totaal zo’n 9000 smaakpapillen. Die hebben vijf klassen chemoreceptoren. Daarmee smaken we (keuken)zout en zuur (waterstofionen). Maar ook zoetstoffen, verschillende soorten bitter en de hartige umami-smaak, die gebaseerd is op het aminozuur glutamaat (en daarmee een indicator voor eiwitten). De papillen maken contact met zenuwcellen. Die geven de smaakinformatie via drie zenuwbanen door aan de Nucleus solitarius. Dat is ons smaakcentrum in het verlengde ruggenmerg. Eerlijk is eerlijk, onze geur helpt ook bij de smaakbepaling, met ge...

De zinnen: (3) ruiken: voedsel, de omgeving en soortgenoten

In onze neus vangen trilhaarcellen de geuren op. Via een paar tussenstappen belandt die informatie in de hersenen. Vaak gaat het over praktische zaken. Over lekker of vies, gevaar of genot. En vaak weten we eigenlijk helemaal niet dat we iets ruiken. We zoeken aan de hand van minieme hoeveelheid geurmoleculen onze ideale partner uit.

Antilopen herkennen in enorme kuddes zonder moeite hun kalfjes. Geuren kunnen diepe indruk maken, ze horen tot onze oudste herinneringen. En vaak zijn die gekoppeld aan emoties. Geuren...

De zinnen: (2) horen

Horen, dat doe je natuurlijk met je oren. Nu ja, olifanten gebruiken ook hun voetzolen. Bij veel dieren dient de schedel als versterker. Bij insecten kunnen de oren op de raarste plekken zitten. Vaak hebben dieren geen oren maar zijn ze wel gevoelig voor trillingen. Mensen zijn middelmatige toehoorders.

Ons jonge en gezonde oor hoort geluidgolven tussen 20 en 20000 trillingen per seconde (uitgedrukt in Hertz). De olifant hoort diepe tonen tot zelfs 1 Hertz. Vleermuizen horen ultrasone geluiden die zes keer hoger liggen dan wat een mens aan geluid kan...

De zinnen, een serie over zintuigen: 1) de evenwichtszin

Overeind blijven en niet omvallen, dat is een belangrijke opgave in het leven. Wij, en andere gewervelde dieren, hebben daarvoor een belangrijk orgaan vlak bij het oor in het rotsbeen. Aan weerszijden van het hoofd zit dit vestibulair orgaan. Gevuld met vloeistof (endolymfe) zorgt dit orgaan ervoor dat we versnellingen en vertragingen als draaiing waarnemen. In het statoliet wordt de versnelling en positie ten opzichte van de zwaartekracht bepaald. In de halfcirkelvormige kanalen draaiingen in drie dimensies. Samen met de waarneming in het oog en de terugkoppeling...

Winterlinde: een oernederlandse boom

Als monumentale bomen nemen lindes vaak een bijzondere plek in in Nederland en de ons omringende landen. Bomen van 20 tot dertig meter hoog, maar vooral ook enorm van stamomvang, tot meer dan acht meter. De kampioen staat vlak over de Duitse grens nabij Boertange. De omtrek van deze “Heeder-Linde” is meer dan zeventien meter en men vermoedt dat deze zomerlinde 800 jaar oud is.

In onze streken komen van oudsher en van nature vooral winterlindes voor. Zo’n tienduizend jaar geleden waren dat zelfs de overheersende loofbomen, voor die plek werd overgenomen door z...

Een giga landbouwprojekt in India laat zien dat landbouw zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen voor de boeren rendeert, de natuur helpt en gezond voedsel voor miljoenen mensen oplevert.

Op een oppervlak van driemaal het totale landbouwoppervlak van Nederland (6,4 miljoen hectare) wordt in de zuidoost-Indische staat Andhra Pradesh dit project al een aantal jaren doorgevoerd. Zonder subsidie. Daarom heeft het de naam “Zero Budget Natural Farming” gekregen.

In een artikel in Nature wordt de balans opgemaakt. Op een oppervlak van 64.000 vierkante kilometer wordt geen geld meer uitgegeven aan kunstmest en chemische bestrijding. De relatief kleinschalige landbouw produceert voor...

Wie het heeft over linkse wetenschap heeft het niet begrepen

Er is geen linkse wetenschap, net zo min als er een rechtse is. Vragen aan de wetenschap kunnen en worden soms vanuit linkse of rechtse ideeën gesteld. Als het niet uit pure of maatschappelijke nieuwsgierigheid gebeurt. Maar dat doet er allemaal niet toe.

Het enige zinnige onderscheid dat er te maken valt is dat tussen goede en slechte wetenschap. Het links noemen van onderzoek getuigt van een vergaand onbegrip van waar het in wetenschap om gaat.

Wetenschappelijk werk deugt als men zich h...

Kinderen vragen wetenschappers de hemd van het lijf: de Klokhuis Vragendag

De Klokhuis Vragendag is een jaarlijks hoogtepunt in wetenschapsmuseum NEMO. Meer dan 500 kinderen vuren dan hun vragen af op een veertigtal wetenschappers. In een kwartier tijd moet helderheid geboden. En de vragen liegen er niet om. Was er tijd voor de oerknal, wat is hypnose en waarom leggen kippen het hele jaar een ei, en andere vogels niet? Om er maar een paar te noemen. Veel vragen over dromen en nachtmerries. Want dat houdt kinderen bezig. En kinderen willen weten hoe het zit. Aan de wetenschapper...

Vogels zijn slimmer

We zullen het moeten toegeven. Wij zoogdieren doen wel of we slim zijn. Maar zelfs de mensapen, waar wij mensen ook bij horen, leggen het af tegen de vogels. Vogels hebben per gram lichaamsgewicht meer hersenweefsel dan wij zoogdieren. En dan is het ook nog eens zo dat er bij vogels in een gram hersenweefsel meer zenuwcellen zitten dan bij ons.

Alleen doordat we in vergelijking met vogels zo zwaar zijn redden sommige zoogdieren het nog net met het totale gewicht aan hersenmassa. Vogels groeien heel snel op en zijn heel snel...

Spooky spinsels in het voorjaar

Je gelooft soms je eigen ogen niet: struiken en planten, ja zelfs straatlantaarns en auto's die ingepakt zijn in een wit web. De inpakkunstenaar Christo is er niets bij.

Grote kans dat het hier om de gemeenschappelijke nesten gaat van de rupsjes van stippelmotten. De acht soorten die in Nederland voorkomen hebben zo hun eigen voorkeuren. Vooral bij de vogelkers-, de wilgen-, de appel- en de meidoornstippelmot is het wel duidelijk om welke soort het gaat.

De gelige rupsjes gebruiken hun gemeenschappelijke web om veilig van de bladeren...

Grote vogels, erg grote vogels

Ooit hebben vogels het grote uitsterven van alle andere dinosauriërs overleefd. Dat lag onder andere aan dat ze zo klein waren. Des te merkwaardiger is het dat in de periode daarna reuzenvogels zijn ontstaan. En daaronder waren heel bijzondere exemplaren. Wat te denken van de schrikvogels, in het Engels bekend als terror birds. Goed drie meter hoog, 400 kilogram zwaar, joegen deze loopvogels in Zuid-Amerika op alles wat zich bewoog. Onschuldiger waren planteneters als Gastornis, teruggevonden in Noord-Amerika en Europa. Ze waren een kleine drie meter hoog en voorzien van een grote k...

De beuk: statig en elegant, maar wat lichtgevoelig

Na de laatste ijstijd kwam de beuk als laatste loofboom zo’n 3000 jaar geleden ons land binnen. Eerst vooral op hogere maar vochthoudende bodems. Kalkrijk en leemhoudend strekt tot aanbeveling. En in geen geval te nat, op laagveen, droge zandgronden of zeeklei. Kortom, nogal wat noten op zang. Om nog maar niet te spreken over de ellende als er ineens een buurboom omvalt: fatale zonnebrand kan het gevolg zijn. Maar wat een prachtige boom. De ontroerend zacht behaarde bladeren die begin mei uit de knop komen. Het onbeschrijfelijk mooie ki...

Gerald en David, van dierenvangers tot natuurbeschermers

Begin jaren vijftig ontmoeten twee Britse dierenvangers elkaar op het vliegveld van Buenos Aires: Gerald Durrell en David Attenborough. De een was, toen hij in 1995 overleed, directeur van zijn eigen dierentuin op het eiland Jersey. Die was geheel gewijd aan de instandhouding van bedreigde diersoorten. Hij kon dat financieren doordat zijn meer dan 25 boeken over zijn natuurexpedities over de hele wereld goed werden verkocht. Het meest bekend was hij echter door de hilarische beschrijving van zijn jeugd op het eiland Korfoe, “Mijn familie en andere beesten”. De ander is nu over...

De rode schuld van alles

Het is dat de wolf zich in Nederland gevestigd heeft. Dus is de vos niet meer de enige kwaaie pier. Maar de reputatie van de vos is nog steeds niet zo best. Het is buiten de wolf geeneens het grootste roofdier in Nederland, dat is de das. Maar het helpt geen lieve moertje (wat trouwens de naam van een vrouwtjesvos is). In jagerskringen zijn ze schuld aan de weidevogelsterfte en zijn het verschrikkelijke kippenmoordenaars en eierrovers. Dat gedegen veldonderzoek wat anders laat zien, van incidenten afgezien, mag niet baten. Dus...

Het is blauw, bruin, groen en het kwaakt

De eerste salamander kroop zo’n 370 miljoen jaar geleden op het land. Toen duurde het nog zo’n dikke honderd miljoen jaar voor de eerste kikkers verschenen. Ze verloren hun salamanderstaart (dat is ook hun Latijnse naam Anura), en dat was blijkbaar een goede zet. Want sindsdien zijn de kikkers niet meer van de aarde weg geweest. Sterker nog, er zijn nu 7600 verschillende soorten beschreven. Dat is een kleine 90 % van alle amfibieën op aarde. Het aantal kikkersoorten neemt door nieuwe vondsten nog steeds toe. Dat neemt niet...

Fitis en tjiftjaf: oog of oor?

Die keuze lijkt niet ingewikkeld. Natuurlijk wint het oor. Op het oog lijken deze twee soorten zo veel op elkaar dat ze in het veld erg moeilijk uit elkaar te houden zijn.

Maar het eerst opgewekte en dan wat treurig eindigend melodietje van de fitis is niet te verwisselen met het eentonige roepen van de eigen naam door de tjiftjaf. In Duitsland roepen ze Zilp zalp. En in Groot-Brittannië chif chaf. De tjiftjaf arriveert in maart vanuit landen rond de Middellandse Zee.

Ruwe en zachte: berken horen bij ons land

De bomen met een witte bast die ieder herkent. De meest voorkomende is de ruwe berk, met vaak ruige, donkere barsten onder in de bast.

De hangende berk heet die in het Duits. En dat klopt, want de hoogste takken hangen sierlijk naar beneden, net zoals de mannelijke katjes. Onze andere berk is de zachte berk. Vanwege de haartjes onder de bladstelen heet die in het Engels zelfs de donzige berk. Doet het ook goed op nattere gronden. En wordt daarom door onze...

Zoogdieren door een flessenhals van de nacht. Of zelfs twee keer?

Lange tijd heersten de dinosauriërs op aarde. Er leefden toen weinig zoogdieren. Over het algemeen waren dat vrij kleine dieren. En, zoals we vermoeden, vermeden ze de dag en waren vooral ’s nachts actief.

Veel dino’s waren juist overdag actief, aangewezen als ze waren op de warmte van de zon. Daarom bood de nacht een uitweg voor zoogdieren, met een naar verhouding hoge stofwisseling. Deze theorie, die bekend staat als de “bottleneck” (= flessenhals) hypothese steunt inmiddels ook op argumenten over het gezichtsvermogen.

De m...

Langslapers en kortslapers

Klopt het dat koeien maar twee uur per dag slapen was de vraag. Het antwoord is in principe ja. En wat je je dan meteen afvraagt is waarom wij mensen dan zo’n 8 uur slapen. Om maar niet te spreken over sommige vleermuizen die wel 20 uur per dag slapend doorbrengen.

Die grote verschillen in slaapduur tussen wat toch allemaal zoogdieren zijn begrijpen we maar ten dele. De opbouw van de slaap is voor alle soorten dezelfde.

Een afwisseling van aan de ene kant fases met diepe slaap, die zich vertaalt in...

Ons madeliefje

Het is in het buitenland niet onopgemerkt gebleven. Het feit dat Nederland het madeliefje in 2023 tot nationale bloem gekozen heeft. Het is een opmerkelijke keuze voor een kleine en bescheiden plant. Maar, vrijwel het hele jaar bloeiend, en haast in elk weiland en grasveld te vinden.

Ook wanneer het grasveld gemaaid wordt, binnen enkele dagen steken de witgele bloemhoofdjes al weer de kop op. De combinatie van een krans van witte straal- of lintbloemen met een hart van gele buisbloemen maakt het madeliefje tot een typische vertegenwoordiger van de samengesteldbloemigen of composieten.

Een slimme vogelgids die je echt verder helpt

De beste manier om vogels te leren kennen is om een vogelkenner in te huren. Vaak zijn die bijvoorbeeld voorhanden bij een excursie. Nadeel is dan dat ze vaak een stortvloed van namen over je uitstorten.

Bij de moderne excursie wordt je dan ook vaak geplaagd door mede-excursiegangers. Die spelen dan vogelgeluiden voor vanaf hun mobieltje. Het beste heb je dus een persoonlijke vogelkenner tot je beschikking die je gedoseerd informatie verstrekt als je een vogel tegenkomt. Tezamen met een vogelgeluiden app als die van Merlin komt ‘de...

Jammer van de dinosauriërs

Natuurlijk is het jammer dat we, op onze vogels na, alle dinosauriërs zijn kwijtgeraakt. Maar dat is niet waar het hier om gaat. Het gaat om hoe jammer het is van al die met veel moeite geanimeerde dinosauriërs in de nieuwe Netflix-serie “The Dinosauers”. Want wat is het een slechte serie. In vier delen van drie kwartier een ingewikkelde geschiedenis van meer dan 160 miljoen jaar willen onderbrengen is natuurlijk een onmogelijke opgave. Het is verwonderlijk hoe ze dat voor elkaar kregen: het is een saaie opvolging geworden van de ene soort d...

Ganzenland

De hele winter door trekken ganzenvluchten over ons land. Bij vorst, maar ook bij overgangen naar warmere perioden zijn de v-vluchtformaties te zien.Dat is altijd al zo geweest, maar de aantallen ganzen die op doortrek of als echte winterganzen in ons land verblijven zijn de laatste vijftien jaren naar grote hoogte gestegen. De aantallen stabiliseren nu wat , maar overstijgen de 2 miljoen. Het tafeltje dekje gebeuren van de Nederlandse veehouderij speelt een grote rol. Dat speelt ook bij de ganzen die het hele jaar bij ons doorbrengen en hier broeden.

Hun aantal loopt in...

Indelen van de dierenwereld: helpen bouwplannen?

Arrogant als ze zijn hebben mensen altijd al de neiging gehad om de dierenwereld te ordenen. In 350 voor de jaartelling onderscheidde Aristoteles bloedloze dieren (inktvissen, schaaldieren, insecten en schelpdieren) van bloedhebbende dieren. Die laatste groep verdeelde hij in levendbarenden en eierleggers. En de levendbarenden weer in viervoeters, pootlozen en gevleugelden. Sindsdien hebben knappe koppen zich over de indelingskwestie gebogen, zoals Linnaeus, Cuvier, Darwin. Haeckel en Stephen J. Gould. De Duitse bioloog Haeckel kwam op het idee van een indeling in phyla, gebaseerd op een gemeenschappelijke bouwplan binnen een phylum. Over dat...

De onsterfelijke Hydra? Gewoon een poliep in de sloot..

In ons hele land komen onsterfelijke wezens voor die we kennen als de gewone en de groene zoetwaterpoliep. In elk geval zijn deze een enkele centimeter grote neteldieren in staat tot een onbeperkte mogelijkheid zich te vernieuwen. Een belangrijke erfelijke factor daarbij is het eiwit FoxO. Dat eiwit grijpt ook aan op de aflezing van genen bij veel andere dieren, de mens inbegrepen. En beïnvloedt daarmee onder meer onze levensduur. De zoetwaterpoliepen van het geslacht Hydra zijn al vanaf de 18e eeuw bekend om hun extreem grote r...

Wilde eenden

Nou ja, zo wild is die eend nu ook weer niet. Het wilde zit hem in het verschil met witte gekweekte, tamme eenden. Die stammen af van de wilde eend, en kunnen daarmee ook weer kruisen. Het resultaat is dat wat de doorwinterde vogelkenner wat denigrerend soep-eend noemt. Wilde eenden zijn voor ons goede bekenden. Ze leven vaak dicht bij ons in de buurt.

Ook al blijven ze heel alert want het zijn slimme dieren. Hun badder en poetsgedrag is heel vermakelijk. De woerden hebben hoogst interessant versier en broedgedrag wat je van...

De wetenschappelijke publicatie: over de vele hordes die te nemen zijn

Alles staat en valt natuurlijk met goed onderzoek. Of het nu gaat om praktisch of theoretisch onderzoek, of een combinatie van beiden. Maar dan geldt het harde gezegde: onderzoek dat niet is gepubliceerd is niet gedaan.

Het opschrijven van het onderzoek is ingewikkeld omdat het aan veel eisen moet voldoen. Het moet duidelijk zijn wat de boodschap van het wetenschappelijke artikel is. Het moet interessant zijn voor een zo breed mogelijk wetenschappelijk publiek. En het moet voldoen aan de strenge toetsing door collega’s me...

In sneeuw en ijs: winterpaddenstoelen

In het bos zijn paddenstoelen ook te vinden als het een kille januari is, met vriesweer en gure buien. Van elfenbankjes tot judasoren, van gele trilzwam tot de berkenzwam en echte tonderzwam, vrijwel alles wat er nu te zien bevindt zich op dood hout of bomen die er niet te best aan toe zijn. Door een structuur met taaie schimmeldraden, door een harde korst met speciale suikers, door antivries-eiwitten in het vruchtlichaam of door een snelle (tijdelijke) verdroging zien ruim honderd paddenstoelsoorten kans een vorstresistentie op te bouwen. Daarvan zijn negentig soorten...

Afvallen: plannen in plaats van pillen

Overgewicht is een probleem geworden van heel veel mensen, en inmiddels ook van de hele maatschappij. Klassiek is januari de maand van de goede voornemens. Vooral minder eten, foute dingen nooit meer aanraken, maar alleen nog maar gezond eten. En natuurlijk heel veel sport en bewegen. En eigenlijk weet haast iedereen dat het weer niet gaat lukken. Gelukkig zijn er dan de nieuwe wonderpillen, Ozempic, Wegovy, Mounjaro en Zepbound, ze vliegen over de toonbank. Helaas vliegt ook het geld uit de portemonnee.

Bijwerkingen worden steeds duidelijker en bij wie...

Weg met de natuur? Of we willen of niet, op aarde is samenleven de enige optie

Mensen hebben het woord natuur altijd op heel verschillende manieren gebruikt. Behalve in letterlijke zin zijn we ook figuurlijk nogal slordig met “de natuur” omgegaan. Ofwel zetten we ons af tegen de natuur of we benadrukken juist dat we als mens er deel van uitmaken. En in dat laatste geval komt de vraag op welke plaats de mens dan in de natuur inneemt. Staan we aan de top, boven alle andere soorten verheven? Staat de natuur ten onzen dienste?

De Z...

Vleermuizen: op naar het voorjaar.

Midden in de winter lijkt een merkwaardige tijd om het over vleermuizen te hebben. Geen vleermuis bij ons te zien. Die zijn in winterslaap, op zolders, in kelders, in spouwmuren, bomen, mergelgroeven of in vleermuiskasten die aan de muur zijn opgehangen. Bij gebrek aan insecten om op te jagen houden ze hun lichaamstemperatuur laag tot in maart

.

Goede gelegenheid om ons te verdiepen in de silhouetten van de vijf het meest bij ons voorkomende soorten, hun batdetector signalen na te lezen en ons überhaupt te verdiepen in deze o...

Een eiwit dat muizen en mensen ziek maakt, een koe met zebrastrepen en aangeschoten Duitse studenten: wetenschap in 2025

Prijstoekenningen in de wetenschap komen vaak als een verrassing voor de winnaars en voor hun omgeving. Vroeg in haar carrière ontdekte Mary Brunkow eind negentiger jaren een stukje erfelijk materiaal dat codeert voor een voor dier en mens heel belangrijk eiwit. In haar verdere loopbaan wees niets op een Nobelprijs. Maar die kreeg ze in 2025 alsnog en uiterst verdiend omdat ze door haar werk de grondslag legde voor ons snel groeiende inzicht in regulerende immuun cellen. En die z...