Omgevingsmanagement, de podcast

Op de heetste dag van het jaar schoof Benjamin Werrebrouck, Public Affairs Manager bij Brussels Airport Company, aan tafel bij Annik Dirkx. Het gesprek ging niet over reizen naar verre landen, maar over de complexiteit van een luchthaven die opereert in een dichtbevolkte regio. Fysiek ligt Brussels Airport immers op het grondgebied van Vlaanderen maar de impact van de luchthaven reikt veel verder. Benjamin werkt dagelijks in een netwerk van 40 à 50 gemeenten, verschillende beleidsniveaus en talloze stakeholders. Zijn codewoord? Afstemmen. Met partners, met besturen, met kabinetten.

Wie zich op een luchthaven bevindt, denkt wellicht niet meteen aa...

Op de heetste dag van het jaar schoof Benjamin Werrebrouck, Public Affairs Manager bij Brussels Airport Company, aan tafel bij Annik Dirkx. Het gesprek ging niet over reizen naar verre landen, maar over de complexiteit van een luchthaven die opereert in een dichtbevolkte regio. Fysiek ligt Brussels Airport immers op het grondgebied van Vlaanderen maar de impact van de luchthaven reikt veel verder. Benjamin werkt dagelijks in een netwerk van 40 à 50 gemeenten, verschillende beleidsniveaus en talloze stakeholders. Zijn codewoord? Afstemmen. Met partners, met besturen, met kabinetten.

Wie zich op een luchthaven bevindt, denkt wellicht niet meteen aa...

On their first day of working in the Netherlands both Tom Paton and Mark Miles were baffled by the fact that a fulltime position of stakeholdermanager even existed. A week later, they fully understood why. The Netherlands is very densely populated, so a lot of interests come together when you start to work. Furthermore, the people are very well informed and inquisitive. There is a big culture on planning in the Netherlands. That has it's downsides, because you have to spend a lot of timing preparing whereas in other countries you'd just simply go outside and start the work...

Dit keer geen verhaal over asfalt en beton, maar wel het indrukwekkende parcours van een industriële site in dialoog met een druk bewoonde omgeving. En zo begrijp je meteen waarom dit verhaal zijn plaats heeft in deze podcast. Want Umicore heeft al een lange weg afgelegd in het opbouwen van de “maatschappelijke goedkeuring” voor haar operationele activiteiten.

Steven Keustermans vertelt uitgebreid welke maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat de omgeving en de industriële activiteiten van het bedrijf met elkaar verzoend worden. Zo gaat het bijvoorbeeld over windschermen die eerst in een digital...

Hoe voorkom je dat mensen 2 uur in de file staan als je de weg afsluit? Dit is het dilemma waar Eric Eussen en zijn collega's voor stonden, bij de voorbereidingen van de eerste weekendbreek voor de verbreding van de A2 over een afstand van 18 km tussen de knooppunten Het Vonderen en Kerensheide. Met een veelomvattende communicatiestrategie zorgde Rijkswaterstaat ervoor dat er geen enkele file ontstond, omdat gemiddeld 65% van de weggebruikers de auto liet staan. Hoe zorg je dat de heilige koe dat weekend in de stal blijft staan?

Eric licht de communicatieaanpak van het project u...

Al jaren doet Nobian aan mijnbouw in Groningen: ze winnen namelijk zout. Waar de technische activiteit van de zoutwinning vrij constant is, is de omgeving in verandering. Het publieke sentiment rondom werken in de ondergrond in Groningen is de afgelopen tien jaar veel gevoeliger komen te liggen. En ook de Omgevingswet is in werking getreden. Dit maakte dat Nobian, als één van de eerste Nederlandse bedrijven in de chemische sector, aan de slag is gegaan met participatie en omgevingsmanagement. Tegen welke issues loop je aan bij een zoutwinningsproject? En hoe bed je omgevingsmanagement in in een organisatie, waar de te...

In Antwerpen wordt hard gewerkt aan de bouw van de Scheldetunnel. Deze nieuwe tunnel onder de Schelde maakt deel uit van de Oosterweelwerken, een van de meest uitdagende infrastructuurwerken in West-Europa op dit moment.

De bouw van de Scheldetunnel is een uitzonderlijk project, niet alleen technisch — met acht gigantische tunnelelementen die vorig jaar op de bodem van de Schelde werden afgezonken — maar het is ook organisatorisch en communicatief bijzonder uitdagend. Omgevingsmanager Jonas Rabaey neemt ons mee in de complexiteit van een werf die zich tegelijk afspeelde in Zeebrugge, op linkeroever, op rechteroever én op het water...

Professor Sigrid De Bois (Universiteit Antwerpen) vertelt in deze aflevering over de oorsprong en toekomst van omgevingsbemiddeling.

Sigrid legt uit hoe deze discipline ontstond vanuit Anglo‑Amerikaans onderzoek naar klimaatverandering. Grote ruimtelijke transities bleken daar onvermijdelijk, terwijl klassieke procedures en regelgeving steeds vaker vastliepen op weerstand. Omgevingsbemiddeling groeide uit die nood: een manier om dialoog mogelijk te maken wanneer verandering dwingend is.

We bespreken hoe dit gedachtegoed zijn weg vond naar Vlaanderen en Nederland, en wat omgevingsbemiddeling onderscheidt van klassieke bemiddeling of mediation.

Er zijn twee belangrijke verschillen:

Binnen het omgevingsmanagement spreken we vaak over belangen. En als er één plek is waar ontzettend veel belangen bij elkaar komen, dan is het wel Schiphol. Waar in andere projecten 's nachts relatief makkelijk veel werk uitgevoerd kan worden, omdat er dan minder raakvlakken zijn, gaat het op Schiphol 24 uur per dag 7 dagen per week door. Hoe kan je toch een groot project uitvoeren te midden van al deze dynamiek? Hetty Messchaert (Dura Vermeer) neemt ons hierin mee en vertelt in deze aflevering alles over haar ervaringen met de bouw van de nieuwe bagagekelder

In deze aflevering duiken we in het hoofd van iemand die complexe projecten niet alleen begrijpt, maar ze ook durft herdenken.

Alexander D’Hooghe — founder van ORG en SOLV, professor aan MIT, en betrokken bij grote dossiers in Vlaanderen, Nederland en zelfs New York — vertelt hoe een gebrekkig omgevingsmanagement vaak de échte reden is waarom grote projecten slagen of falen. Hij legt uit hoe SOLV ontstond uit een duidelijke frustratie: projectleiders zien technische en financiële risico’s, maar niet de menselijke omgeving waarin ze opereren. Terwijl net daar de grootste valkuilen liggen. Met SOLV bouwt hij...

De meeste omgevingsmanagers werken de hele dag aan serieuze berichtgeving. Zo ook Hendrikse Wegenbouw. Zij maken echter het verschil door hun informatie ook met luchtigheid te brengen, waardoor ze omwonenden en ondernemers in de omgeving veel meer aan zich weten te binden. Deze binding gaat zelf zo goed, dat het bedrijf een groei heeft doorgemaakt van alleen bestekswerk naar complexe binnenstedelijke projecten. Welke stappen hebben ze doorlopen op daar te komen? Hoe motiveer je een heel bedrijf om omgevingsgericht te werken? En wat brengt het ze? Mike Valkenhoff vertelt er alles over in deze aflevering

Hoe bouw je aan een leefomgeving die in harmonie is met water, terwijl je tegelijk hinder op het openbaar domein tot een minimum probeert te beperken?

Dat is de dagelijkse realiteit van Tania De Bie bij Aquafin. Wat ooit begon als “afvalwater zuiveren”, is vandaag uitgegroeid tot veel meer: kansen grijpen om water en natuur meer ruimte te geven, om biodiversiteit te vergroten en onze leefomgeving veerkrachtiger te maken.

Aquafin was bovendien een pionier in minder hinder. Al meer dan twintig jaar werken ze aan een omgevingsvriendelijke aanpak voor projecten die – letterli...

Hoe informeer je op een laagdrempelige manier omwonenden over een project dat meer dan 80 kilometer beslaat? Dit is de uitdaging waar Lotte vander Stockt en Steven Mertens met hun Elia collega's voor staan binnen hun project Ventilus. Lotte en Steven stellen dat in een rechtstaat iedereen recht heeft op zijn eigen mening en ze vinden het belangrijk dat deze mening wordt gevormd op basis van de juiste informatie. In dit technische project kregen zij te maken met fake news, wat voor hen de aanleiding was om informatieavonden te organiseren. Lotte en Steven nemen de luisteraar in deze aflevering mee...

Waar loop je tegenaan als je een gemeentelijke weg zeven maanden afsluit, waar per dag 50.000 voertuigen overheen rijden? Een weg in een gebied dat in sociaal economisch opzicht te wensen overlaat en waar mensen weinig vertrouwen in de overheid hebben? De herinrichting van de Pleinweg in de gemeente Rotterdam had grote gevolgen voor de doorstroming in de stad, met stakeholders als Ahoy en de gemeente Rotterdam. En net als bij ieder project kwam de omgevingsmanager diverse issues en kansen tegen, vanaf de hemelwaterafvoer tot aan oorlogsmonumenten. Rick Lugthart vertelt alles erover in deze aflevering

Bij de organisatie van een informatieavond sta je voor ontzettend veel keuzes. Informeer je de mensen van tevoren inhoudelijk of tijdens de avond zelf? Leid je zelf het gesprek of laat je dat door een onafhankelijke begeleider doen? Bouw je een plenair gedeelte in tijdens de avond of zet je alleen thematafels neer bij een informatiemarkt? In deze aflevering vertelt Arend de Geus, onafhankelijk gespreksleider, alles over zijn visie en en ervaringen bij het leiden van informatiebijeenkomsten.

De gemeente Eindhoven is in beweging. En dat betekent veel activiteit met de bijbehorende gevolgen voor de weggebruikers. In zijn rol als BLVC coördinator vertelt Berry Ramaekers hoe de gemeente Eindhoven projectontwikkelaars stimuleert om mobiliteitsmanagement vroegtijdig een rol te geven tijdens vastgoedprojecten. En wat kunnen omgevingsmanagers doen in hun eigen projecten om mobiliteitsmanagement zoveel mogelijk te stimuleren? Berry vertelt er alles over in deze aflevering.

Bij het opstellen van een contract, bij het schrijven van een EMVI plan 'Omgeving' en bij het begeleiden van een contract in de realisatiefase: omgevingsmanagers en contractmanagers komen elkaar veel tegen. Wat is belangrijk voor een soepele samenwerking? Wat zijn aandachtspunten bij veel voorkomende dilemma's op het snijvlak tussen omgevings- en contractmanagement? En hoe trigger je de contractmanager zodat je op het scherpst van de snede samen aan de slag kan? Pieter Overtoom vertelt er alles over in deze aflevering.

Soms leer je je eigen omgeving beter kennen door eens in een andere omgeving te werken. Dat ondervond Bart Joosten toen hij met zijn visualisatiebureau XKP ook projecten in andere Europese landen begon te ondersteunen. Zo leerde hij dat in Frankrijk de burgemeesters de belangrijkste aanspreekpunten zijn in projecten, dat we in Nederland relatief weinig tijd steken in voorbereidende onderzoeken in vergelijking met onze buurlanden en dat we ook minder hiërarchische verhoudingen met onze omgeving hebben. In deze aflevering vertelt Bart alles over zijn Europese ervaringen op het gebied van ruimtelijke projecten.

In Oost Nederland realiseert Strukton drinkwaterleidingen in bouwteams met haar opdrachtgever. Welke issues komen ze tegen tijdens de uitvoering? Hoe zorg je er als omgevingsmanager voor dat niet degene die het meeste dwarsligt het meeste uit de onderhandelingen haalt? En hoe zorg je ervoor dat uitvoering voldoende omgevingssensitief is, maar wel de focus op de uitvoering zelf kan houden? Inge Bruggink vertelt er alles over in deze aflevering.

Met projecten als Versterking Markermeerdijken en de dijkversteking Zwolle - Olst in zijn achterzak, heeft Herman van den Brink (Boskalis) veel ervaring opgedaan als omgevingsmanager in dijkversterkingsprojecten. Beide projecten zijn tweefase projecten, waarbij de opdrachtnemer al is aangesloten tijdens de planvormingsfase. Welke toevoegde waarde kan je als omgevingsmanager bij de aannemer leveren in de planvormingsfase? Is dit een samenwerkingsvorm die ook waardevol kan zijn voor andersoortige projecten? En welke uitdagingen brengen langdurige projecten met zich mee voor omgevingscommunicatie? Herman vertelt er alles over in deze aflevering.

Wanneer doe je het goed als omgevingsmanager? Wat zijn de risico's van het vak? En wat zijn nou de belangrijkste lessen van 49 afleveringen van 'Omgevingsmanagement, de podcast'?

In deze speciale jubileumaflevering interviewt Mark van der Kooi vaste host Carlijn Bergshoeff. Eerst wordt even kort achter de schermen van de podcast gekeken en daarna duiken ze de diepte in om stellingen rondom omgevingsmanagement te bespreken aan de hand van verschillende projectervaringen.

Vriend van de Show worden? Meld je aan via Vriend van de show | Onbeperkt Omgevingsmanagement de Podcast

Hoe werk je vanuit de Rijksoverheid samen met lokale overheden? En hoe betrek je mensen langdurig bij een project, waarvan de bouw pas over een paar jaar mogelijk start? Door het ministerie van Klimaat en Groene Groei wordt op dit moment een verkenning uitgevoerd naar een nieuwe locatie voor twee nieuwe kerncentrales, waar veel om te doen is. Mara Hoogveld is omgevingsmanager voor de zoeklocatie Maasvlakte en vertelt in deze aflevering alles over dit project en hoe de omgeving hierin betrokken wordt.

Het toepassen van Strategisch Omgevingsmanagement (SOM) in de planvormingsfase ligt voor de hand. SOM kan je ook prima toepassen in de realisatiefase. Denk hierbij aan elementen als het oplossend vermogen van je project, manieren om je activiteiten binnen omgevingsmanagement te verantwoorden en gesprekstechnieken. Aan de hand van het zojuist uitgekomen Praktijkboek Strategisch Omgevingsmanagement, dat hij samen met Hans van Zijst schreef, vertelt Jeroen Medema in deze aflevering over hoe je SOM kunt toepassen in alle fasen van een project.

Rondom het Lauwersmeer spelen veel belangen. Denk hierbij aan voldoende zoet water voor de agrariërs, voldoende zout water voor de natuurontwikkeling en infrastructurele en leefbaarheidsbelangen langs de dijk van het meer. Hoe breng je deze belangen bij elkaar en welke lessen kunnen andere omgevingsmanagers hiervan leren? Aan de hand van haar projecten rondom de dijkversterking Lauwersmeer-Vierhuizergat en de toekomstvisie voor het Lauwersmeer vertelt Silvia Mosterd van het waterschap Noorderzijlvest hier meer over.

Omgevingsmanagers streven er altijd naar om het project goed in te passen in de buurt. We kijken naar wie onze buren zijn en hoe we het beste op hun belangen aan kunnen sluiten. Het is belangrijk om goed te beseffen dat we ons daarbij als een betrouwbare buurman van de bestaande bewoners moeten gedragen. In deze aflevering vertelt Annik Dirkx hoe ze hiermee omgaat bij de realisatie van de Oosterweelverbinding, waarin de laatste schakel van de ring in Antwerpen wordt aangelegd.

Het realiseren van noodopvang voor Oekraïense vluchtelingen in een land waar al sprake is van een woningtekort brengt de nodige uitdagingen op het gebied van omgevingsmanagement met zich mee. Omgevingsmanager Lilian Nijzink heeft een achtergrond in de community building en nam deze inzichten mee toen zij de komst van een flexwijk begeleidde in de gemeente Goeree-Overflakkee. In deze aflevering deelt zij haar ervaringen en kijkt ze terug welke lessen andere omgevingsmanagers hieruit mee kunnen nemen.

Er wordt veel aandacht besteed in 'Omgevingsmanagement, de podcast' aan succesverhalen van mooie projecten. Johan Simon vindt het hoog tijd om ook het kritische gesprek te voeren over ons vak. Bereiken we wel de juiste mensen met het arsenaal aan technieken dat we nu inzetten? In hoeverre kan je spreken over "de stille meerderheid"? En in hoeverre is er nu echt nog ruimte voor inspraak op het moment dat we het gesprek met belanghebbenden aangaan? Je hoort het in deze aflevering!

Stedin staat, net als veel andere partijen, voor een grote opgave met de energietransitie. Het elektriciteitsnetwerk moet worden uitgebreid en veel gasleidingen moeten worden gesaneerd. Dit betekent dat er veel werk moet worden verzet, waarbij ook zwaarder wordt ingezet op omgevingsmanagement. Stedin sluit hierbij overeenkomsten met gemeenten, waarin wordt afgesproken om per buurt te kijken – oftewel de buurtaanpak. Waar voorheen per station het net werd aangepakt, werkt Stedin nu per buurt, waardoor Stedin meer gebiedsgericht te werk gaat. Hoe gaat dit allemaal in z’n werk? Michel Feller (OM Stedin) vertelt er alles over in deze aflevering!

Na tientallen jaren discussie over de Limburgse Noord-Zuid verbinding bij Hasselt, besloot de Vlaamse overheid om het roer om te gooien. Het project werd vanaf een blanco canvas opnieuw opgebouwd met een participatietraject voor alle belanghebbenden. Enter de rol van omgevingsmanagement. Het Ontwerp Project Besluit voor twee tunnels bij Houthalen en Helchteren is uiteindelijk goedgekeurd en er komt een elekrische trambus. Mieke Bex vertelt in deze aflevering wat de nieuwe rol van omgevingsmanagement voor het project heeft betekend.

Vorig jaar maakte Lummieke IJmker de overstap van omgevingsmanager in de infra naar het KNMI, waar weer, klimaat en seismologie centraal staan. Met haar focus op RWS en waterschappen kijkt Lummieke hoe het verkeer met gerichtere adviezen de weg op kan en hoe KNMI, RWS en waterschappen nog meer samen kunnen bereiken voor een veilig Nederland. In deze aflevering vertelt zij alles over de cultuurverschillen tussen de beide sectoren én wat de projecten van het KNMI nu precies inhouden.

Meer leren over het werk van het KNMI? Luister dan ook de Early Warning podcast op a...

Na een rijke carrière in de projecten, waarbij hij met zijn compagnon Marc Wesselink aan de wieg stond van de introductie van het Strategisch Omgevingsmanagement in Nederland, neemt Hans van Zijst afscheid en gaat met pensioen. Aan de hand van zijn ervaringen bij oa de A4 Delft-Schiedam, de Blankenburgverbinding en het Zuidasdok deelt Hans in deze aflevering zijn ervaringen en lessen op het gebied van omgevingsmanagement.

Op dit moment zitten we midden in het groeiseizoen. De natuur bloeit, groeit en broedt en dat brengt risico's met zich mee voor bouwprojecten. Door de natuur te faciliteren en niet te weren, creëer je meer kwaliteit en voorkom je vertragingen. Ecoloog Roland-Jan Buijs vertelt in deze aflevering wat je vanuit je project kan doen om dit voor elkaar te krijgen.

Vriend van de Show worden? Meld je aan via: Vriend van de show | Onbeperkt Omgevingsmanagement de Podcast

Oorspronkelijk werden de belangen van Defensie op het gebied van omgevingsmanagement alleen behartigd door het Rijksvastgoedbedrijf. Een aantal jaar geleden is echter het besluit genomen om deze activiteiten ook zelf op te pakken en OM te introduceren binnen Defensie zelf. Maar hoe werkt dat? Open en transparant onderhandelen over je belangen in een van oudsher gesloten organisatie? Egge-Jan de Jonge is omgevingsmanager van het programma Ruimte voor Defensie. In deze aflevering vertelt hij meer over zijn programma en de onverwachte kansen die ontstaan in de Defensieprojecten..

Vanuit Van Gelder voert Diana de Klerk het omgevingsmanagement uit voor het project Parklaan Ede. Het doel van dit project is om de nieuwe woonwijken van Ede beter te ontsluiten door een verbinding te realiseren tussen de A12 en de N224. Live tijdens het Verbindende Bouwers Event vertelt Diana hoe zij in haar project haar rol als verbindende bouwer invult. 

Monique Broekhoff is van mening dat communicatieadviseurs in een heel vroegtijdig stadium bij projecten betrokken moeten worden. Hoe beter de omgevingsmanager en communicatieadviseur elkaars wereld kennen, hoe beter zij elkaar kunnen ondersteunen. Zij heeft daarom een boek geschreven - Omgevingscommunicatie & Participatie - waarmee ze de mutual gains theorie beschrijft en hoe dit toegepast kan worden in het werk van communicatieadviseurs. In deze aflevering vertelt ze meer over haar boek en komen haar belangrijkste tips aan de orde.

Competenties waar binnen het omgevingsmanagement vaak de focus op ligt, zijn empathie en het makkelijk contact kunnen maken met mensen. Goed nee kunnen zeggen, is echter net zo belangrijk. Zodat mensen weten waar ze aan toe zijn, je geen valse verwachtingen schept en dat je "ja" ook echt waarde heeft. Hendrika Jager vergelijkt dit met hoe een uitsmijter omgaat met deurbeleid. In deze aflevering vertelt ze hoe ze het deurbeleid toepast in de praktijk tijdens het ophalen van de klanteisen van haar dijkversterkingsprojecten binnen het HWBP.

Tussen de Rotterdamse haven en Den Haag wordt een warmtetransportleiding aangelegd: WarmtelinQ. Met de restwarmte afkomstig van industrie in de Rotterdamse haven worden straks 120.000 woningen en bedrijven in Zuid-Holland verwarmt. Op deze manier draagt WarmtelinQ bij aan de klimaatdoelstellingen van 2050 om de CO2 uitstoot te beperken. In 2022 is gestart met de aanleg van het tracé Vlaardingen - Den Haag. Naar verwachting zal in de loop van 2025 de aanleg van Vondelingenplaat naar Vlaardingen starten en in 2025 de aanleg van het tracé Rijswijk-Leiden. Welke uitdagingen op het gebied van omgevingsmanagement komen ze hierbij tegen? Martin Warmerdam vertelt er alles over in de...

Met ons werk komen we heel dicht bij de mensen. Bijvoorbeeld op het moment dat je een winkelstraat open legt, waardoor winkels flink aan bereikbaarheid inboeten. Dit gebeurde in de binnenstad van Gouda, waar Van Voskuilen in opdracht van Stedin en Oasen de drinkwater- en gasleiding verving. Op zo'n moment worden winkeliers direct in hun portemonnee geraakt. Hoe ga je hier goed mee om als omgevingsmanager? Ronald Heijmans vertelt er in deze aflevering meer over!

Afgelopen zomer heeft Rijkswaterstaat groot onderhoud aan de Roer- en Swalmentunnel uit laten voeren. Een traject waar normaal 50.000 voertuigen per dag over rijden. Het onderhoud is uitgevoerd zonder dat de omgeving een noemenswaardige hinder ervaarde en het project heeft veel positieve pers ontvangen. Wat is hun geheim? In deze aflevering vertelt Eric Eussen hoe hij dit als omgevingsmanager in het project heeft opgepakt.

Waar in de marketingwereld wordt geprobeerd om consumenten te verleiden om producten te kopen, moeten omgevingsmanagers draagvlak zien te bouwen voor een project dat vaak gewoon moet gebeuren. Ondanks de verschillende uitgangspositie, kunnen omgevingsmanagers zeker iets leren van marketeers. Rieke van Wijngaarden gebruikt de inzichten vanuit haar marketingachtergrond om haar projecten te "verkopen" aan de omgeving. Hierbij is goede communicatie met mooie middelen onmisbaar. In deze aflevering vertelt ze meer over welke inzichten vanuit de marketing het meest waardevol zijn voor haar werk als omgevingsmanager.