Hariçten Sanat

Konuklarımız sanatçı Ramize Erer ve küratör Nazlı Pektaş ile Ramize Erer’in Paris’teki Hôtel Langlois’da açılan kişisel sergisini, Ekim ayında Paris’te düzenlenen sanat fuarlarını, protestoları ve kentte yaşanan gelişmeleri konuşuyoruz. 

Frieze Sanat Fuarı’ndan Tate Modern’deki Frida Kahlo sergisine, National Gallery’deki Renoir sergisinden Londra’nın önde gelen müze ve sanat kurumlarındaki seçkilere uzanarak kentin sonbahar sergilerini ve sanat fuarını değerlendiriyoruz.

1979’dan bu yana beş yılda bir düzenlenen ve Britanya’nın farklı sanat kurumlarını dolaşan kapsamlı güncel sanat sergisi British Art Show, bu yıl kariyerlerinin orta dönemindeki 37 sanatçının son dönem üretimlerini bir araya getiriyor.

Ekow Eshun’un A Chorus of Strangers başlığı altında küratörlüğünü üstlendiği ve Hayward Gallery Touring tarafından düzenlenen sergi, Coventry kentindeki üç farklı müze ve sanat kurumunda yolculuğuna başladı. Programcımız Çelenk Bafra, sergiyi yerinden değerlendiriyor.

30 Eylül’e dek devam eden HOMO FABER: BİR IŞIK ADASI başlıklı Es Devlin artistik direktörlüğündeki bienal başta olmak üzere, Venedik Bienali’ne paralel ses getiren sonbahar sergilerini değerlendiriyoruz. 

Belçika, İspanya, Avusturya, Birleşik Krallık, Almanya, Japonya, Ukrayna, ABD, Nordik ülkeler, Katar, Hindistan, Singapur, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, İrlanda, Peru ve Türkiye pavyonlarında öne çıkan sanatçıları, eserleri ve sergileme yaklaşımlarını ele alıyor; pavyonların günümüzün politik, toplumsal ve kültürel meseleleriyle nasıl ilişki kurduğuna dair izlenimleri paylaşıyoruz.

Taşkent’te yeni açılan bölgenin ilk güncel sanat merkezi CCA Tashkent'e ve Sara Raza küratörlüğünde bilgi ve hikmet kavramlarına odaklanan uluslararası grup sergisi Hikmah'a; Semerkant’ta ise Architectural Association iş birliğiyle düzenlenen, iklim ve haritalandırma odaklı AA Visiting School: Climate Cartographies programına ve yıldız piyanist Lang Lang’ın Özbekistan Senfoni Orkestrası ile Registan Meydanı’nda verdiği görsel ve işitsel açıdan büyüleyici konserine göz atıyoruz. 

İpek Yolu’ndan Sovyet modernizmine, mahallelerden yeni kültür kurumlarına uzanan bir şehirde çağdaş sanat kendine nasıl yeni bir yer ediniyor?

Özbekistan’da 6 Eylül’de açılan ve uzun süredir beklenen ilk güncel sanat merkezi CCA Tashkent’i; Sara Raza’nın küratörlüğündeki “Hikmah” sergisini; Studio KO’nun dönüştürdüğü, 1912 tarihli eski enerji santrali ve tramvay deposunu; Özbekistan’ın sanat sahnesini ve Taşkent’in hızla değişen kültürel haritasını yerinde görmek üzere Taşkent’teyiz.

Yeni sezonla birlikte Avrupa’nın sanat takvimi de hızlanıyor. Biz de Eylül ayında açılan ve gündeme gelen sergilerden bienallere, sanat fuarlarından galeri programlarına uzanan bir seçkiyle Avrupa’ya göz atıyoruz. 

Özellikle Türkiye’den sanatçıların uluslararası sergi ve bienallere katılımları, müze ve sanat kurumlarındaki yapıtları ve Avrupa’daki galerilerde açılan kişisel sergileri odağımızda.

Yazın sanatın şehir merkezlerinden kıyılara, adalara ve tatil coğrafyalarına doğru yaptığı yolculuğun izini sürüyor; Büyükada’dan Urla ve Ayvalık’a, Rodos’tan Sakız ve Hydra’ya uzanan sergi, festival ve sanatçı programları üzerinden mekânın ve mevsimin sanat deneyimini nasıl dönüştürdüğüne bakıyoruz.  

Konuğumuz Sanat Aşkın Ercan ile su, ekoloji ve kent hafızası etrafında şekillenen sanat pratiğini; Porsuk Nehri’nden Sen Nehri’ne uzanan çalışmalarını, Eskişehir’deki kişisel sergisini ve Paris’teki misafir sanatçı programını konuşuyoruz.

Konuğumuz İrfan Önürmen ile sanat pratiği, farklı malzemelerle geliştirdiği üretim anlayışı ve Bayburt'taki Baksı Müzesi'nde açtığı "Kapsam Dışı" sergisi üzerine konuşuyor; sanatçının figür, tül ve enstalasyon eksenindeki üretimlerini; mekâna özgü yaklaşımını, şamanizmden ilham alan "Otokam" yerleştirmesini ve çağdaş sanatın merkez dışındaki bir coğrafyada nasıl yeni anlamlar kazandığını ele alıyoruz. 

57. Rencontres d’Arles fotoğraf festivali hakkında Fransa’dan yeni dönen İstanbul Modern Fotoğraf Küratörü Demet Yıldız Dinçer ile bir araya geliyor; Fransa’nın Arles kentinde bu vesileyle açılan müze ve fotoğraf sergilerini, fotoğraf kitaplarına dair buluşmaları ve programları konuşuyoruz.  

Çelenk Bafra küratör Başak Doğa Temür ile 61. Venedik Bienali Türkiye Pavyonu hakkında söyleşiyor. Sanatçı Nilbar Güreş’in Başak Doğa Temür küratörlüğündeki "Gözlerinizden Öperim" başlıklı sergisi ve sergi kitabı gündemde. Sanatçının bienal için ürettiği yeni yapıtlarla önceki dönemlerinden seçilen işleri bir araya getiren sergi, 9 Mayıs – 22 Kasım tarihleri arasında ziyaret edilebilir. 

Dünyanın en büyük sanat fuarı Art Basel'in ardından fuarın bilançosunu çıkarıyor; Art Basel'in kente yayılan küratöryel bölümlerini ve öne çıkan ikonik eserlerini, eş zamanlı düzenlenen diğer sanat fuarlarının dikkat çeken işlerini ve İsviçre'nin Basel kentindeki müze ile sanat kurumlarında yaz boyunca devam eden önemli sergileri kapsamlı bir rotayla değerlendiriyoruz. 

Konuklarımız Berlin’de yaşayan sanatçı Ezgi Kılınçaslan ve müzisyen sanatçı Serkan Aka ile Tekirdağ’da konuşuyoruz. 

Tekirdağ’daki Barbare Bağları’nda bağlama özgü sanat projeleri yapmak adına Celine Topsakal’ın kurduğu Barbare Studio’nun doğaya temas eden ikinci grup sergisi “Temas Bölgesi”, Melis Golar küratörlüğünde 10 Eylül’e dek görülebilir.  

Haziran ortası düzenlenen dünyanın en önemli sanat fuarı Art Basel'i ve bu haftasonu Zurich Art Weekend bağlamındaki diğer fuarlar ve sergileri odağımıza alıyoruz.  

Konuğumuz sanat tarihçisi ve küratör Derya Yücel ile KASA Galeri ve Ateljéhuset F2 işbirliğiyle İstanbul ve İsveç'in Örebro kenti arasında gerçekleşen *Dünyanın Sarsak Muğlaklığı / The World’s Slippery Ambiguity* sergisini konuşuyor; göç, sürgün, aidiyet, bellek ve yerinden edilme temalarına odaklanan; Türkiye ve İsveç’ten on bir sanatçıyı bir araya getiren serginin kavramsal çerçevesini, Çek-Brezilyalı filozof Vilém Flusser’in sürgün düşüncesini, sanatçıların farklı üretim pratiklerini ve günümüz dünyasının kırılganlıkları karşısında sanatın açtığı düşünsel alan

Hamburg'ta yaşayıp çalışan sanatçı Şakir Gökçebağ ile Münih’te Françoise Heitsch Gallery'de Beral Madra küratörlüğünde açtığı Re Claim adlı solo sergisi vesilesiyle bir araya geliyoruz ve gündelik nesneleri alışıldık işlevlerinden çıkararak şiirsel ve beklenmedik karşılaşmalara dönüştüren pratiği, serginin çıkış noktalarını, nesnelerle kurduğu ilişkiyi ve yıllardır sürdürdüğü üretimi konuşuyoruz.  

7. Mardin Bienali’nin 'GÖKzemin' başlığı altında farklı sergilere ayrıldığı ve mekana özgü ve doğa içinde sanata dönüştüğü mekanlardan bahsederken; Dara Antik Kenti, Deyrulzafaran Manastırı, Kızıltepe Hamamı, Marangozlar Kahvesi, Kervansaray ve Sakıp Sabancı Mardin Kent Müzesi üzerine konuşuyoruz.  

7. Mardin Bienali’nin 15 Mayıs sabahı başlayıp 18 Mayıs akşamına dek sürecek açılış programından ve GÖKzemin başlığı altında performans, söyleşi, atölye, okuma, müzik ve doğa içinde meditatif turlardan bahsediyoruz.  

Konuğumuz sanatçı Renknar Burcu Günay ile Özbekistan’da Taşkent müzesinde açtığı solo sergiyi ve bölgedeki sanat odaklı araştırmalarını konuşuyoruz. 

Düzce Üniversitesi Sanat Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Resim Bölümü'nde görev yapan Renknar Burcu Günay'ın pratiği bitkiler ve etnobotanik üzerine odaklanıyor. 

Konuğumuz Çanakkale’de yaşayan sanatçı Merve Şendil ile kendisinin Troya Müzesi’nde açılan 'Sadece Bir Rüyaydı' başlıklı kişisel sergisini konuşuyoruz. 

11 Nisan - 22 Mayıs tarihlerinde Troya Müzesi’nde resim, çizim, fotoğraf, video ve metin temelli işlerden oluşan sergi, Troya’nın mitolojik ve tarihsel katmanlarından yola çıkarak rüya, hafıza ve zaman arasındaki geçirgen ilişkileri araştırıyor, serginin küratörlüğünü Ceren Erdem üstleniyor. 

Berlin’deki Hamburger Bahnhof Ulusal Güncel Sanat Merkezi Küratörü Ulya Soley ile küratörlüğünü yaptığı sergileri hakkında söyleşiyoruz. 

Konuğumuz Gözde Mimiko Türkkan ile kendisinin de yer aldığı 15. Şangay Bienali’ni ve ayrıca Çin’deki sanat ortamını konuşuyoruz.  

Azerbaycan'dan yeni dönen küratör Deniz Pehlivaner ile bir araya geliyoruz.

“Her Art in Action 2026: A Home with a View” sergisi, 9 Mart–31 Mayıs 2026 tarihleri arasında Bakü’deki Gazelli Art House’da düzenleniyor; Dünya Kadınlar Günü 8 Mart’taki önizlemeyle açılan sergi, kadın sanatçıların katılımıyla “ev” kavramını kimlik, aidiyet ve deneyim ekseninde ele alan çağdaş eserleri bir araya getiriyor. İstanbul Modern küratörü Deniz Pehlivaner de sanatçı Gözde İlkin ile birlikte kadın sanatçılar üzerine araştırma, sunum, portfolyo değerlendirmesi ve atölye gibi programlar yürü

Konuğumuz Mardin’de yaşayan sanatçı Hesen Chalak ile kendisinin üyesi olduğu Exit Kolektif’in yürüttüğü projeler ve kolektifin yeni açılan sergisi “7 Hal” üzerine konuşuyoruz. 

Mardin’de gerçekleşen ve Mayıs ayına kadar ziyaret edilebilecek sergi, kolektif üretim ve birlikte düşünme pratiklerini merkeze alarak farklı sanatçıların işlerini bir araya getiriyor. Programda hem Exit Kolektif’in üretim sürecine hem de Mardin’deki güncel sanat ortamına yakından bakıyoruz.

Bir diğer yandan sergide işleri yer alan sanatçılar arasında Mehmet Ciwen, Canan Budak, Bawer Doğanay...

8 Mart Dünya Kadınlar Günü vesilesiyle bu bölümü kadınlara ve onların dünyanın dört bir yanını gümbür gümbür sarsan sergilerine ayırıyoruz. 

Konuğumuz sanatçı Nejat Satı ile uluslararası yayımlanan Colorist Psychological Balance kitabı üzerinden resim pratiğinin yıllar içindeki dönüşümünü konuşuyoruz.  

İlki düzenlenen Art Basel Qatar Fuarı başta olmak üzere Qatar, Bahreyn, Sharjah, Dubai, Abu Dhabi gibi Körfez bölgesindeki uluslararası sanat olaylarını değerlendiriyoruz.  

Konuğumuz küratör yazar Elif Kamışlı ile küratörlüğünü yaptığı İsveçli çağdaş sanatçı Åsa Jungnelius'un kişisel sergisi 'Toprak, Ateş, Su ve Havayla Yazılmış Bir Dize'yi konuşuyoruz. 

Mayıs 2023’te Stockholm gezisinden bugüne dek Elif Kamışlı’nın sanatçıyla geliştirdiği diyalog ve sergiyi ele alırken; aynı zamanda Şubat’ın kalan programlarında özellikle Katar’da ilki düzenlenen Art Basel fuarına ve Asya kıtasındaki sergilere de odaklanıyoruz. 

Konuğumuz Salt Beyoğlu’nda sanatçı akademisyen Gülçin Aksoy’un anısına "90’lardan Beri Halıdayız" sergisini hazırlayan küratör Amira Arzık ile bir araya geliyoruz. 

​​​​​​​1 Mart'a dek süren sergi, MSGSÜ'deki Halı Atölyesi’nin “Aynı yöne ayrı pedal, ayrı yöne aynı pedal” şiarından yola çıkarak atölyedeki ortak pratiklerin tarihine ve bireysel yönelimlere ışık tutuyor.  

Konuğumuz Yapı Kredi Kültür Sanat’ın editörü, sanat yazarı Fisun Yalçınkaya ile editörlüğünü yaptığı Sanat Dünyamız dergisi ile birlikte üçüncüsü düzenlenen Sanat Dünyamız Film Günleri'ini konuşuyoruz. 

23-26 Ocak 2026 tarihleri arasında Yapı Kredi Kültür Sanat Loca’da düzenlenen programın başlığı “Kim Kimi Yiyor?” ve görsel sanatlar ve sinema aracılığıyla besin kaynaklarının dağılımına, gıda aktivizmine, açlık ve tokluk arasındaki tezata, tüketen ve tüketilen ilişkisine odaklanıyor. 

2026 yılında açılışı beklenen yeni müze binalarını ve bienalleri, sanat takvimine şimdiden damgasını vuran sanatçı retrospektifleri ve grup sergilerini inceliyoruz.  

Konuğumuz Neriman Polat ile, 7 Şubat’a dek Berlin’deki Zilberman Gallery’de izlenebilecek Groundless başlıklı sergisini konuşuyoruz.

Groundless, İstanbul’daki Merciless (2018) ve Roofless (2023) sergilerinin ardından üçlemeyi tamamlıyor. Üçleme “-sız/siz” ekinde ifadesini bulan bir yokluk hâline odaklanıyor: Şefkatsiz, çatısız, zeminsiz. Neriman Polat, bu üçlemede fiziksel, toplumsal, hukuki ve varoluşsal düzeyde koruma, yapı ve istikrar kaybını araştırıyor. Özgürlüğün kırılganlığı, temellerin çatlaması, eşitsizlik, demokrasi ve kriz ortamında yeni bir zemin arayışı serginin ana eksenlerini oluşturuyor.

2025’in son programında yılı Hyperallergic, Artsy, Canvas ve Art Review gibi dünya çapında sanat eleştirisi yayınlayan mecraların yılsonu raporlarıyla değerlendirirken, 2026’ın beklenen sanat olaylarına değiniyoruz. 

Konuğumuz İstanbul Modern küratörlerinden Ümit Mesci ile uluslararası ortaklıklarla hazırlanan Artists’ Film International, BienalSur ve Misafir Sanatçı Programlarını konuşuyoruz.

Programda çalışmalarından bahsedilen sanatçılar arasında Christian Boltanski, Dimitris Skylas ve Ahmet Rüstem Ekici & Hakan Sorar var. 

Konuğumuz sanatçı Begüm Yamanlar ile Paris’teki Cité des Arts’ta ziyaretçilere açtığı atölyesinde bir araya geliyoruz ve Paris’teki üretim sürecini, Paris Photo başta olmak üzere fotoğraf alanındaki sergi ve etkinlikleri konuşuyoruz. 

2025 yılını görsel sanatlar alanındaki gelişmeleri, Aralık ayının ilk haftasında açıklanan iki önemli liste üzerinden değerlendiriyoruz; Art Review dergisinin her yıl yayınladığı sanat dünyasına yön veren güç odaklarını açıklayan 'Power 100 listesi' ve sanat piyasasını belirleyen zincir fuar ve oluşum Art Basel”in ilkini düzenlediği 'Art Basel Awards 2025' yani yılın sanat ödülleri. 

Konuğumuz Ahmet Doğu İpek ile Birleşik Krallık’ta Tate St Ives Müzesi'nde Anne Barlow küratörlüğündeki 'Iron Earth Copper Sky' sergisi ve yeni yayımlanan 'Yerin Sesi – Taşın Yüzü' başlıklı monografisini konuşuyoruz.  

Konuğumuz ABD'de yaşayan sanatçı Vahap Avşar ile bu yıl çok ses getiren Özbekistan’daki Buhara Bienali’ndeki çalışmaları ve yeni yayımlanan VAHAP AVŞAR (2011-2024) kitabı hakkında konuşuyoruz. 

İlk kez düzenlenen Buhara Bienali, kapanış etkinlikleriyle 20 Kasım 2025'e dek Diana Campbell küratörlüğünde sürüyor.