Podcasterix

40 Episodes
Subscribe

By: Szkoła Edukacji

Trzech nauczycieli historii rozmawia o tym jak... uczą historii. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

✂️ Turn this podcast into clips
#173 Rok bazowy – realna zmiana czy rewolucja na papierze?
#173 Rok bazowy – realna zmiana czy rewolucja na papierze? episode artwork
#11
Yesterday at 4:42 PM

Olek (Aleksander Pawlicki) i Kuba (Jakub Lorenc) – ponownie w dwuosobowym składzie – rozpoczynają dwuczęściową analizę projektu nowej podstawy programowej z historii dla szkół ponadpodstawowych.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:


Koncepcja roku bazowego jako głównej zmiany w projekcie: Analiza jedynej dużej i wyraźnie zauważalnej modyfikacji w nowej podstawie programowej, stanowiącej wspólny wstęp dla wszystkich przedmiotów w szkołach ponadpodstawowych.Porównanie z zagranicznymi modelami przejściowymi: Różnice między polską propozycją a rozwiązaniami w innych krajach, gdzie lata przejściowe służą powstrzymywaniu...


#172 Błędne mniemania - demokracja, czyli pojęcie bez uproszczeń
#172 Błędne mniemania - demokracja, czyli pojęcie bez uproszczeń episode artwork
11/12/2026

Olek (Aleksander Pawlicki) i Kuba (Jakub Lorenc) – tym razem w dwuosobowym składzie, pod nieobecność Jacka – powracają do cyklu poświęconego błędnym mniemaniom, z jakimi uczniowie przychodzą na lekcje historii i edukacji obywatelskiej.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Błędne mniemania uczniów jako bariera dydaktyczna: Jak diagnozować i rozbrajać utrwalone w głowach uczniów gotowe scenariusze oraz uproszczenia utrudniające przyswajanie wiedzy.Granice definicyjne pojmowania demokracji: Spór o to, czy demokracja sprowadza się wyłącznie do procedury i rządów większości, czy wymaga ochrony praw mniejszości oraz ład...


#171 Czy jesteśmy gotowi na nowe treści, których trzeba się nauczyć?
#171 Czy jesteśmy gotowi na nowe treści, których trzeba się nauczyć? episode artwork
11/05/2026

Zapraszamy na kolejny odcinek podcastu Podcasterix, w którym Olek (Aleksander Pawlicki) i Jacek (Jacek Staniszewski) – pod nieobecność przebywającego na L4 Kuby – poddają krytycznej analizie argumenty dotyczące gotowości nauczycieli do wprowadzania głębokich zmian w podstawie programowej oraz sposobie nauczania historii. i mają pomysły!

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Oczekiwania społeczne wobec etyki zawodowej nauczyciela: Czy od profesjonalisty w dziedzinie edukacji można i należy oczekiwać regularnego przyswajania zupełnie nowych treści oraz przestawiania własnego warsztatu pracy od podstaw.Opór nauczycielski jako mechanizm obronny systemu...


#170 Jak uczyć o przywilejach szlacheckich
#170 Jak uczyć o przywilejach szlacheckich episode artwork
#8
10/29/2026

Tym razem Olek (Aleksander Pawlicki) i Kuba (Jakub Lorenc) biorą na warsztat jeden z najbardziej utrwalonych i schematycznych tematów w szkolnej edukacji historycznej – przywileje szlacheckie.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Tradycyjny model nauczania o przywilejach: Problematyka sprowadzania lekcji do pamięciowego wyliczania dat, miejsc i postanowień z podziałem na kwestie polityczne i gospodarcze.Mity krakowskiej szkoły historycznej w szkole: Krytyczne spojrzenie na zakorzenioną w uczniach narrację o „złej szlachcie” wyrywającej uprawnienia „dobrym królom” i traktowaniu przywilejów jako wyłącznego początku upadku państwa (initium calamitatis regni).Fun...


#169 Niezbędnik do IV klasy. I nie tylko. Mamy 9 konkretów
#169 Niezbędnik do IV klasy. I nie tylko. Mamy 9 konkretów episode artwork
#7
10/22/2026

Jacek, Olek i Kuba spotykają się w pełnym składzie, by zastanowić się nad niezbędnym „ekwipunkiem” dydaktycznym i mentalnym każdego nauczyciela historii rozpoczynającego pracę w klasie czwartej szkoły podstawowej.

W tym odcinku prowadzący proponują m.in:

Zastosowanie patyczków do losowania głosów: Wykorzystanie prostych narzędzi do aktywizowania wszystkich uczniów w klasie i równouprawnienia głosów bez wywoływania stresu i straszenia ocenami.Wykorzystanie tabliczek i kart suchościeralnych: Sposoby na angażowanie całej klasy do jednoczesnego udzielania odpowiedzi oraz ograniczenia metodyczne tej techniki w pracy z najmłodszymi.Wprowa...


#168 Czy prosząc o "wcielaniu się w rolę osoby historycznej" robimy błąd?
#168 Czy prosząc o "wcielaniu się w rolę osoby historycznej" robimy błąd? episode artwork
#6
10/15/2026

Zapraszamy na kolejny odcinek podcastu Podcasterix, w którym Jacek, Olek i Kuba spotykają się w pełnym składzie, by krytycznie przyjrzeć się metodom dramy, wcielania się w postacie oraz symulacji na lekcjach historii.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Wykorzystanie dramy i odgrywania ról na lekcjach historii: Czy i pod jakimi warunkami metody oparte na wchodzeniu w rolę stanowią wartościowe narzędzie dydaktyczne, a kiedy przekształcają się w nietrafioną atrakcję.Zjawisko anachronizmu i prezentyzmu: Jak radzić sobie z ryzykiem przenoszenia przez uczniów współczesnych pojęć, wyobrażeń i wartości (np. praw człow...


#167 - Kryteria na lekcji! Czy powinny być obowiązkowe
#167 - Kryteria na lekcji! Czy powinny być obowiązkowe episode artwork
#6
10/08/2026

Jacek, Olek i Kuba spotykają się w pełnym składzie, by zgłębić temat kluczowy w codziennej praktyce szkolnej – przełożenie kryteriów sukcesu i oceniania na język edukacji historycznej.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Definicja kryteriów sukcesu na lekcji historii: Czym różnią się kryteria od celu lekcji oraz jak odróżnić kryteria lekcyjne od wymagań stawianych przy konkretnym zadaniu czy wypracowaniu.Opisywanie „punktu dojścia” i standardów wykonania: Jak formułować kryteria, aby wskazywały na głębokie zrozumienie i złożone operacje na materiale historycznym zamiast czyst...


#166 Jak nakłonić do czytania? I czy?
#166 Jak nakłonić do czytania? I czy? episode artwork
#5
09/29/2026

Zapraszamy na kolejny odcinek podcastu (słuchowiska???) Podcasterix, w którym Jacek, Olek i Kuba spotykają się w pełnym składzie, by podjąć temat czytelnictwa historycznego oraz wyzwań związanych z zachęcaniem uczniów do sięgania po dłuższą formę pisaną.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Ewolucja roli nauczyciela w promowaniu czytelnictwa: Jak zmieniło się zachęcanie do lektury książek i prenumerowania czasopism naukowo-popularnych na przestrzeni ostatnich dekad.Wpływ cyfryzacji na nawyki poszukiwania wiedzy: Dlaczego uczniowie rzadziej proszą nauczycieli o rekomendacje bibliograficzne i jak powszechny dostęp do Internet...


#164 Jak można uczyć historii ... przyrządzając potrawy
#164 Jak można uczyć historii ... przyrządzając potrawy episode artwork
#4
09/24/2026

Zapraszamy na kolejny odcinek podcastu Podcasterix, w którym Olek i Jacek zastanawiają się nad niekonwencjonalnym podejściem do edukacji, czyli przeniesieniem lekcji historii do szkolnej i domowej kuchni.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Przeniesienie lekcji historii do szkolnej kuchni: Próba odpowiedzi na pytanie, czy wspólne pichcenie i degustacja potraw na podstawie artykułu Elizabeth Chorodowich to skuteczny sposób na zaangażowanie uczniów.Historia społeczna i gospodarcza „od kuchni”: Jak poprzez badanie składników, potraw i sposobów jedzenia odkrywać podziały klasowe, szlaki handlowe oraz dawne obyczaje.Nowy...


#163 Nie róbcie diagnoz na początku roku. Tłumaczymy dlaczego
#163 Nie róbcie diagnoz na początku roku. Tłumaczymy dlaczego episode artwork
#163
09/17/2026

Zapraszamy na kolejny odcinek podcastu Podcasterix, w którym Jacek, Olek i Kuba rozmawiają o wyzwaniach początku roku szkolnego, skupiając się na sensie i formie przeprowadzania diagnoz wstępnych na lekcjach historii.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Zasadność i skuteczność wstępnych testów diagnostycznychDiagnoza formalna a obserwacja w trakcie zajęć („on the fly”).Koncepcja kumulatywnych sprawdzianów: Propozycja stałego włączania pytań z wcześniej przerobionych epok do każdego bieżącego testu w celu budowania wiedzy długotrwałej.Metodyka utrwalania kluczowych pojęć i dat: Rola powracania do fundamentów chronolog...


#162 Ostatnie minuty przed IV klasą SP z nową podstawą.
#162 Ostatnie minuty przed IV klasą SP z nową podstawą. episode artwork
#162
09/10/2026

Zapraszamy na kolejny odcinek podcastu Podcasterix, w którym Jacek i Kuba (pod nieobecność Olka) analizują wyzwania związane z nauczaniem historii w klasie czwartej w świetle nowych wytycznych programowych.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:


Odnajdywanie się w nowej podstawie programowej: Powrót do nauczania chronologicznego od starożytności w klasie czwartej oraz konsekwencje tego układu dla dalszych etapów edukacyjnych.Metodyka wprowadzania zagadnień wstępnych: Dylemat między osobnym blokiem teoretycznym a płynnym wplataniem pojęć dotyczących źródeł, czasu i przestrzeni w opowieści o dawnych cywilizacjach...


#161 Co poradzić nowemu nauczycielowi/nowej nauczycielce na początek roku?
#161 Co poradzić nowemu nauczycielowi/nowej nauczycielce na początek roku? episode artwork
#161
09/03/2026

Zapraszamy na inaugurujący nowy sezon odcinek podcastu Podcasterix, w którym Jacek, Olek i Kuba wracają po wakacyjnej przerwie, by w iście wrześniowych nastrojach zmierzyć się z tematem powrotu do szkolnych ław. Tym razem uwaga prowadzących skupia się na debiutantach w pokoju nauczycielskim.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:


Najważniejsze wyzwania u progu kariery nauczycielskie.Napięcie między przygotowaniem merytorycznym a dydaktycznym.Strukturyzowanie lekcji wokół jednego pytania.Autorefleksja nad naśladowaniem wzorów.Gromadzenie i ewaluacja własnego archiwum materiałów.Elastyczność planowania czasu.Przewaga precyzyjnyc...


#160 Czy ucząc historii jesteśmy misjonarzami?
#160 Czy ucząc historii jesteśmy misjonarzami? episode artwork
#160
06/25/2026

Zapraszamy na ostatni, przedwakacyjny odcinek podcastu Podcasterix, w którym po długiej przerwie powraca „legendarny” Kuba, by wraz z Olkiem i Jackiem w pełnym składzie podjąć refleksję nad głębokim, niemal mistycznym wymiarem pracy dydaktycznej.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:


Nauczyciel w roli „kapłana” i „misjonarza”: Analiza dwóch różnych postaw pedagogicznych – od celebrowania historycznego „sacrum” po misję odkłamywania utrwalonych w podręcznikach mitów.Problem „cierpliwości historycznej”: Kwestia wyjaśniania ewolucyjnego charakteru procesów dziejowych w kontrze do uczniowskiego oczekiwania natychmiastowych, rewolucyjnych zmian.Granica...


#159 Czy dobrze uczymy o szlachcie?
#159 Czy dobrze uczymy o szlachcie? episode artwork
#159
06/18/2026

Zapraszamy na najnowszy odcinek podcastu Podcasterix, w którym Jacek i Olek (pod nieobecność Kuby) mierzą się z jednym z najbardziej utrwalonych i stereotypowych tematów w polskiej edukacji historycznej – obrazem oraz rolą szlachty na przestrzeni dziejów. Jacek i Olek zastanawiają się, jak uniknąć dydaktycznych pułapek i czy narracja o „rzeszach podchmielonej szlachty” nie przysłania nam skomplikowanej prawdy o dawnym ustroju i społeczeństwie.


W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:


Problem „złego PR-u” polskiej szlachty: Analiza negatywnego wizerunku szlachcica jako osoby dbającej wyłącznie o własną prywatę, prze...


#158 Omawiamy prace pisemne na maturze '26 z historii
#158 Omawiamy prace pisemne na maturze '26 z historii episode artwork
#158
05/21/2026

Tym razem Jacek i Olek –w duecie, pod nieobecność Kuby – analizują na gorąco arkusz matury rozszerzonej z historii.

W tym odcinku prowadzący rozmawiają o trzech tematach do pracy pisemnej i podejmują następujące kwestie.

Krytyczne spojrzenie na narzucone maturzystom „aspekty” (polityczne, społeczno-gospodarcze, kulturowe) oraz limit słów w arkuszu egzaminacyjnymPerspektywa czasu w ocenie procesów dziejowych.Wyzwania związane z geograficznym, chronolgicznym i kulturowym zakreśleniem pola do analizy w tematach maturalnych.Pułapka pisania pod z góry znaną tezę, szczególnie w kontekście klęsk militarnych i politycznych.Znaczenie definiowania pola znaczenioweg...


#157 Do czego może się przydać historia edukacji
#157 Do czego może się przydać historia edukacji episode artwork
#157
05/14/2026


Zapraszamy na kolejny odcinek podcastu Podcasterix, w którym tym razem w duecie – choć pod czujnym uchem nieobecnego Jacka – występują Olek i Kuba. Choć kalendarz podpowiada inne tematy, prowadzący postanowili przyjrzeć się zagadnieniu, które jest najbliższe ich codziennej pracy. Olek i Kuba zastanawiają się, czy pomijanie historii edukacji na lekcjach to „potężna zmarnowana szansa” i jak można to zmienić, by historia stała się dla uczniów bardziej osobistym doświadczeniem.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Rocznice uniwersyteckie jako inspiracja/Miejsce historii edukacji w programie nauczania.P...


#156 Nadzieja w nauce historii
#156 Nadzieja w nauce historii episode artwork
#156
05/07/2026





Oto zapowiedź odcinka podcastu Podcasterix, w którym Jacek i Olek (pod nieobecność Kuby) analizują rolę nadziei w nauczaniu historii oraz krytycznie przyglądają się współczesnym europejskim tendencjom edukacyjnym. Jacek wrocil z Brukseli (i popisując się nieco) pzywiózł ze sobą "Hope Manifesto" czyli "Manifest Nadziei" (do pobrania tu), który powstał w trakcie obraz Corocznej Konferencji stowarzyszenia Euroclio. Koledzy podeszli krytyznie do dokumentu podejmują następujące kwestie w kontekście dokumentu

Definicja nadziei w edukacji.Nadzieja jako cnota nauczycielska.Filozoficzne i teologiczne fundamenty nadziei.Wykorzystanie mikrohistorii w dydaktyce.Problem „f...


#155 Jak uczyć o Mazurku Dąbrowskiego
#155 Jak uczyć o Mazurku Dąbrowskiego episode artwork
#55
05/02/2026

Zapraszamy na specjalny, majówkowy odcinek podcastu Podcasterix, w którym Jacek, Olek i Kuba przyglądają się najważniejszej polskiej pieśni – Mazurkowi Dąbrowskiego. Zamiast jednak poprzestać na uroczystym świętowaniu, prowadzący biorą tekst hymnu na warsztat dydaktyczny.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Miejsce hymnu narodowego w edukacji szkolnej.Analiza tekstu jako źródła historycznego.Dydaktyka poprzez pieśń.Nowoczesność koncepcji narodu.Kontrowersyjne postacie w narodowej narracji.Geografia i chronologia Mazurka.Porównanie Mazurka Dąbrowskiego z hymnami dynastycznymi, religijnymi oraz operowymi tradycjami Ameryki Południowej.Problem „sprawczości” i pesymizmu: Czy słowa o tym...


#154 Czy przydaje nam się biografistyka
#154 Czy przydaje nam się biografistyka episode artwork
#154
04/23/2026

Zapraszamy na najnowszy odcinek podcastu Podcasterix, w którym Jacek, Olek i Kuba mierzą się z tematem, który pierwotnie każdy z nich rozumiał nieco inaczej, ale który okazał się dla nich wspólnym mianownikiem – biografistyką w edukacji.

W tym odcinku prowadzący podejmują następujące kwestie:

Użyteczność biografii na lekcjach historii i wiedzy o społeczeństwie.Tradycja „żywotów sławnych mężów” a współczesne podręczniki.Biografistyka „zwykłego człowieka”.Granica między biografią a hagiografią.Napięcie między procesem historycznym a jednostką.Wychowawcza funkcja szkoły.Problem identyfikacji ucznia z bohaterem.


#153 Jak uczyć o Katyniu
#153 Jak uczyć o Katyniu episode artwork
#153
04/16/2026

W najnowszym odcinku podcastu Podcasterix, Jacek, Olek i Kuba mierzą się z jednym z najtrudniejszych tematów w polskiej edukacji historycznej – zbrodnią katyńską. W rozmowie prowadzący podejmują następujące kwestie:

Miejsce zbrodni katyńskiej w przeładowanym programie nauczania.Dylemat roli nauczyciela – „badacz” czy „kapłan”.Katyń jako klucz do rozumienia procesów historycznych.Tożsamość ofiar – ujęcie etniczne kontra państwowe.Metodyka pracy z drastycznym tematem.Współczesne kłamstwo katyńskie.


Zapraszamy do wysłuchania dyskusji o tym, jak uczyć o historii „nieostygłej”, która wciąż budzi silne emocje i rzutuje na naszą współczesność.<...


#152 Jak uczyć o podboju kosmosu?
#152 Jak uczyć o podboju kosmosu? episode artwork
#152
04/09/2026

W najnowszym odcinku podcastu Podcasterix, nagranym w pełnym poświątecznym składzie, Jacek, Olek i Kuba ruszają w stronę Księżyca, by przyjrzeć się historycznym i edukacyjnym aspektom podboju przestrzeni pozaziemskiej,. Prowadzący podejmują w rozmowie następujące kwestie:


Miejsce wyścigu kosmicznego w szkolnej narracji o XX wieku: Czy podbój kosmosu to jedynie margines zimnej wojny, czy może wokół niego należy budować całą opowieść o tej epoce?,Status podróżników kosmicznych w edukacji: Dlaczego od uczniów wymaga się znajomości nazwisk takich odkrywców jak Kolumb czy Magellan, a nie oczekuje się...


#151 Czy trzeba zmuszać do zaliczania zaległości
#151 Czy trzeba zmuszać do zaliczania zaległości episode artwork
#151
04/02/2026

W najnowszym odcinku podcastu Podcasterix, Jacek i Kuba (tym razem bez Olka) biorą na warsztat kontrowersyjny temat zaliczania materiału i nadrabiania nieobecności. W swojej rozmowie podejmują następujące kwestie:


Rola oceny sumującej w hierarchii wartości szkolnych: Czy wymóg zaliczenia działu jest niezbędny, by potwierdzić ważność przekazywanych treści i umiejętności?Trudności w nadrabianiu lekcji opartych na interakcji: Kwestia tego, czy uczeń jest w stanie samodzielnie odtworzyć proces myślowy, który wydarzył się w klasie podczas jego nieobecności.Rozróżnienie między faktografią a umiejętnościami...


#150 Pytania o pytaniach
#150 Pytania o pytaniach episode artwork
#150
03/27/2026

W najnowszym odcinku Podcasterixa, Olek i Kuba dyskutują o fundamentach roli pytań. W tym nagraniu prowadzący podejmują następujące kwestie:

Pytanie jako narzędzie ważniejsze od odpowiedzi: Prowadzący analizują, dlaczego umiejętność zadawania trafnych pytań jest kluczowa dla poszerzania obszarów refleksji i jak kształcić tę kompetencję u uczniów.Wpływ jakości pytań nauczyciela na postawę uczniów: Olek i Kuba rozważają problem naśladowania przez uczniów poziomu dociekliwości prezentowanego przez pedagoga.Katalog „królewskich” pytań historycznych: Rozmówcy zastanawiają się nad hierarchią pytań o przyczyny, zmianę, trwanie oraz nadawanie znaczenia faktom.Prawda o p...


#149 Co, u diabła, się dzieje z WOSem w SP???
#149 Co, u diabła, się dzieje z WOSem w SP??? episode artwork
#149
03/19/2026

W najnowszym odcinku podcastu Podcasterix, Jacek, Olek i Kuba (nadający tym razem w pełnym, trzyosobowym składzie) biorą pod lupę najnowsze zmiany w polskiej siatce godzin i podstawach programowych. W burzliwej dyskusji prowadzący podejmują następujące kwestie:

Przesunięcie edukacji obywatelskiej w planie nauczania: Czy lokowanie tego przedmiotu w 6. i 7. klasie szkoły podstawowej zamiast w 8. jest trafionym pomysłem z perspektywy dojrzałości uczniów,?Szkoła jako „kurs przygotowawczy” do egzaminu: Czy podporządkowanie całej organizacji pracy szkoły egzaminowi ósmoklasisty jest sygnałem degradacji systemu oświaty,,?Przeciążenie siódmoklasistów: Kwestia teg...


#148 Z klasą na wystawie. Czego oczekuje osoba prowadząca zajęcia?
#148 Z klasą na wystawie. Czego oczekuje osoba prowadząca zajęcia? episode artwork
#148
03/12/2026

W najnowszym odcinku podcastu Podcasterix, zespół w składzie Jacek i Kuba zaprasza do dyskusji na temat współpracy nauczycieli z instytucjami pamięci. Prowadzący koncentrują się na następujących kwestiach:

Efektywna komunikacja przed wizytą: Jakie informacje o klasie są kluczowe dla edukatora, a jakie stanowią jedynie zbędne „etykietowanie” uczniów?Rola nauczyciela podczas warsztatów zewnętrznych: Gdzie przebiega granica między wspieraniem prowadzącego a dominowaniem nad grupą lub całkowitym wycofaniem się z zajęć?Dostosowanie merytoryczne zajęć: Kwestia elastyczności scenariuszy warsztatowych w zależności od tego, czy klasa jest w trakcie omawiania danego tematu, c...


#147 Czy musimy tłumaczyć współczesne współczesne wydarzenia polityczne w klasie?
#147 Czy musimy tłumaczyć współczesne współczesne wydarzenia polityczne w klasie? episode artwork
#147
03/05/2026

W najnowszym odcinku podcastu Podcasterixa Jacek, Olek i Kuba mierzą się z wyzwaniami, jakie stawia przed nauczycielkami i nauczycielami historii dynamicznie zmieniająca się rzeczywistość polityczna. Prowadzący podejmują w rozmowie następujące kwestie:

Obowiązek reagowania na wydarzenia bieżące: Czy nauczyciel historii ma moralną i zawodową powinność tłumaczenia uczniom nagłych konfliktów zbrojnych i kryzysów politycznych, takich jak nowa wojna w Iranie?Konflikt między planem lekcji a „breaking news”: Jak zarządzać czasem dydaktycznym, gdy bieżące wiadomości kuszą, by odłożyć zaplanowane tematy?Zarządzanie emocjami w klasie: Jak radzić sobie z lękiem, wzburzeni...


#146 Władysław Jagiełło zapomniany w szkole?
#146 Władysław Jagiełło zapomniany w szkole? episode artwork
#146
02/26/2026

W najnowszym odcinku podcastu Podcasterixa, Jacek i Olek (nadający tym razem prosto z „orbity okołoziemskiej”) biorą pod lupę postać Władysława Jagiełły. W rozmowie podejmują następujące kwestie:


• Paradoks „rozproszenia” postaci historycznejna wielu lekcjachi.

• Wpływ popkultury i kinematografii na pamięć zbiorowąj.

• Napięcie między nauczaniem „królami” a nauczaniem problemowym.

• Nowoczesność idei politycznych doby jagiellońskie.

• Problem schematyzmu w szkole.

• Mechanizmy nadawania znaczenia faktom historycznym.

• Kwestia „wielkości” władcy i kryteriów jej oceny.



Podcast został nagrany przez Aleksandr...


#144 Epoki historyczne: Pomoc dydaktyczna czy przeszkoda w rozumieniu?
#144  Epoki historyczne: Pomoc dydaktyczna czy przeszkoda w rozumieniu? episode artwork
#144
02/19/2026

W najnowszym odcinku podcastu Podcasterix, Jacek, Olek i Kuba biorą na warsztat jeden z najbardziej fundamentalnych elementów edukacji historycznej – podział dziejów na epoki. W rozmowie koncentrują się na następujących kwestiach:


• Użyteczność dydaktyczna vs. ryzyko schematyzmu.

• Wpływ systemu edukacyjnego i egzaminacyjnego na definicję epok:

• Problem dat granicznych i ich umowności.

• Modelowanie myślenia historycznego poprzez dekonstrukcję epok.

• Mentalność i sposób opisywania świat.

• Europocentryzm tradycyjnych podziałów chronologicznych.

• Pułapka myślenia teleologicznego i mitu postępu:/


Podcast został nagrany przez Aleksa...


#143 Co robić z pytaniami od klasy w czasie lekcji
#143 Co robić z pytaniami od klasy w czasie lekcji episode artwork
#143
02/12/2026

W najnowszym odcinku podcastu Podcasterix, Jacek i Olek przenoszą nas prosto do środka szkolnej klasy, aby przyjrzeć się dynamice zadawania pytań. W rozmowie koncentrują się na następujących m.in. nd następującymi pytaniami:

• Na czym polega paradoks pytań w szkole?

• Dlaczego pytania zadawane przez nauczycieli są często „nie najlepszej jakości”?

• Czym różnią się pytania trudne od pytań złożonych?

• Czym jest zjawisko „zapuszczenia węża” podczas lekcji?

• W jaki sposób „parking pytań” pomaga zarządzać tokiem lekcji?

• Jak nauczyciel może wspierać egalitaryzm w klasie zamiast skupiać s...


#142 Między sercem a rozumem. Na podstawie jednej lekcji
#142 Między sercem a rozumem. Na podstawie jednej lekcji episode artwork
#142
02/05/2026

W tym odcinku podcastu Podcasterix Jacek i Olek (tym razem w duecie, bez Kuby) mierzą się z kwestią emocji nauczycielskich w trakcie omawiania trudnych problemów globalnych, o których można usłyszeć w mediach. Na podstawie autentycznej relacji z lekcji historii we Francji analizują sytuację zderzenia niewiedzy ucznia z emocjonalnym zaangażowaniem nauczycielki w omawiany problem.

Prowadzący przyglądają się wyzwaniom etycznym i dydaktycznym towarzyszącym wprowadzaniu uczniów w świat współczesności w kontekście historycznym, stawiając pytania o:

• balans między emocjami a faktami – zastanawiają się, jak zrównoważyć „pedagogikę serca” z „...


#141 Jak uczyć o instytucjach międzynarodowych
#141 Jak uczyć o instytucjach międzynarodowych episode artwork
#141
01/22/2026

W tym odcinku Kuba i Olek rozmawiają o tym, jak w obecnej sytuacji międzynarodowej należałoby uaktualnić sposoby uczenia o organizacjach międzynarodowych. Zastanawiają się, czy zamiast „zdartej płyty”, jaką bywa historia powstania najważniejszych instytucji, nie lepiej skupić się na konkretnych, współczesnych problemach.


Panowie przyglądają się również relacji między opowiadaniem o ideach a często gorzką praktyką wykorzystywania tych organizacji w realnej polityce.


Podcast został nagrany przez Aleksandra Pawlickiego i Kubę Lorenca19 stycznia 2026 roku. Głosu na przywitanie i pożegnanie użyczyła Adriana Bąkowska. Nasza inicjatywa jest ws...


#140 Jak tworzyć mapy historyczne na lekcjach?
#140 Jak tworzyć mapy historyczne na lekcjach? episode artwork
#140
12/11/2025

W obliczu nieobecności Olka, Kuba i Jacek skupiają się na specyficznym sposobie wykorzystania mapy, wykraczającym poza intuicyjną "mapówkę" (czyli odpytywanie ze wskazywania punktów).

Panowie skupiają się na tworzeniu map przez uczniów jako sposobu do przekazywania i prezentowania wyników ich pracy. To podejście wymaga od uczniów nie tylko odczytywania czy analizy.

W programie omawiane są następujące kluczowe zagadnienia:

Jacek i Kuba wyjaśniają, dlaczego tworzenie mapy nie oznacza po prostu pracy z mapą konturową w duchu odtwarzania (np. zaznaczania granic). Namawiają do spróbowania oddania mapy uczennicom...


#139 Jak ustawić ławki?
#139 Jak ustawić ławki? episode artwork
#139
12/05/2025

Kuba, Jacek i Olek stawiają pytanie o to, czy w ogóle istnieje optymalne ustawienie ławek w pracowni historycznej, które skłoni uczniów do uczenia się.

Prowadzący mierzą się z kilkoma kluczowymi problemami:

• Optymalny układ a forma pracy: Zastanawiają się, jakie konkretne ustawienia ławek (wyspy, podkowa czy układ klasyczny) najlepiej wspierają różne formy pracy na lekcji, takie jak współpraca, praca indywidualna czy analiza materiału z całą klasą.

• Elastyczność kontra komfort: W jaki sposób ustawienie domyślne klasy pokazuje, jak najczęściej odbywają się w niej lekcje.

• Wyzwania logist...


#138 Czy/Jak uczyć o róznicach między histrorią pamięcią zbiorową.
#138 Czy/Jak uczyć o róznicach między histrorią  pamięcią zbiorową. episode artwork
#138
11/27/2025

Jacek, Olek i Kuba tym razem zabierają na warsztat kwestie na złożonej relacji między historią a pamięcią zbiorową.

Prowadzący podejmują próbę zmierzenia się z problemem, jak wyjaśnić uczniom różnice pomiędzy pamięcią zbiorową a historią. Zastanawiają się, w jaki sposób to rozgraniczenie, które teoretycznie wydaje się możliwe, realizować w szkolnej praktyce. Poruszają kwestię, czy nauczyciele są w ogóle świadomi, czy w danej chwili uczą historii, czy też utrwalają kanoniczną pamięć zbiorową.


Przedmiotem dyskusji jest także ustalenie specyficznych cech i funkcji pamięci zbiorowej, która ma charakter tożs...


#137 Słowa, słowa, słowa.. Czy młodzież powinna mówić językiem specjalistycznym?
#137 Słowa, słowa, słowa.. Czy młodzież powinna mówić językiem specjalistycznym? episode artwork
#137
11/20/2025

W tym odcinku rozmawiamy dylemacie nauczania historii: Czy powinniśmy oczekiwać od uczniów i uczennic posługiwania się językiem specjalistycznym z dziedziny historii i nauk społecznych?

Zadajemy sobie pytania o to, co jest ważniejsze: precyzja, perfekcja i bogaty słownik, czy po prostu komunikatywność, która udowodni, że uczeń rozumie temat? Prowadzący zastanawiają się również, czy ta alternatywa jest w ogóle prawdziwa.

Dyskutują, czego tak naprawdę chcemy uczyć na lekcjach historii, i czy celem jest uczenie języka historycznego, czy też słownik jest jedynie środkiem ułatwiającym komunikację o przeszłości...


#136 Niepodległość 1918! Co tu jest najważniejsze
#136 Niepodległość 1918! Co tu jest najważniejsze episode artwork
#136
11/14/2025

Odcinek nawiązuje do niedawnego święta. Zastanawiamy się, w jaki sposób uczyć o okolicznościach odzyskania niepodległości: jak poradzić sobie ze szczególnym natężeniem faktów, nazwisk i nazw własnych oraz z ogromnie ważną pracą z mapą.

Dzielimy się swoją praktyką — nie mając ambicji, by uznać ją za najlepszą, ale z nadzieją, że może być inspiracją i punktem odniesienia dla innych nauczycieli i nauczycielek.


Książka Zamojszczyzna 1918 -1959 Zygmunta Klukowskiego można kupić na stronie wydawnictwa:"Karta" pod tym linkiem


Podcast został nagrany 7 listopada 2025 r. przez Jack...


#135 Jak obecnie mówić o konflikcie izraelsko-palestyńskim?
#135 Jak obecnie mówić o konflikcie izraelsko-palestyńskim? episode artwork
#135
11/06/2025

W tym odcinku jesteśmy w pełnym składzie. Podejmujemy trudny i wymagający temat — uczenia o konflikcie izraelsko-palestyńskim.

Staramy się odpowiedzieć na szereg kluczowych pytań dotyczących podejścia nauczycieli i nauczycielek do tego skomplikowanego zagadnienia:

• Jak uczyć o konflikcie izraelsko-palestyńskim?

• Czy w ogóle zabierać głos i wywoływać ten temat?

• Czy odpowiadać na pytania uczniów i uczennic (np. zadawane na przerwie), czy raczej ich unikać?

• Czy warto organizować specjalne lekcje na ten temat — a jeśli tak, to jak powinny wyglądać i czemu służyć?


Podca...


#134 Jakie wybory do samorządu szkolnego?
#134 Jakie wybory do samorządu szkolnego? episode artwork
#134
10/30/2025

Tym rzem odcinek bez Jacka. Reszta ekipy zastanawia się, jakiego samorządu szkolnego nam potrzeba? W tym odcinku Kuba i Olek (z "wzorową frekwencją") dyskutują o kluczowych cechach samorządu uczniowskiego. Spierają się o optymalną ordynację: czy powinna to być demokratyczna loteria (losowanie), czy poligon doświadczalny (jak w "prawdziwych, współczesnych wyborach")? Panowie zadają sobie pytanie, dlaczego najważniejsza jest sprawczość i kolegialność oraz jak uniknąć łez nauczyciela wiedzy o społeczeństwie.


Podcast został nagrany przez Aleksandra Pawlickiego i Kubę Lorenca 27 października 2025 roku. Głosu na przywitanie i pożegnanie użyczyła Adriana Bąkowska. Nasza inicjaty...


#133 Cieszyć się czy narzekać. Rzecz o doświadczeniach edukacyjnych
#133 Cieszyć się czy narzekać. Rzecz o  doświadczeniach edukacyjnych episode artwork
#133
10/16/2025

Rozmawiamy o zapowiedzianym w projekcie nowej podstawy programowej „doświadczeniu edukacyjnym”, które ma uwrażliwić dzieci i młodzież na samodzielną refleksję o historii podczas ich aktywności klasowych. Czy to realna propozycja, która ma szansę zadziałać? Czy faktycznie spełni swój cel — i jak ma się do innych zapisów projektu?

Zapraszamy do słuchania!


Podcast został nagrany przez Aleksandra Pawlickiego, Jacka Staniszewskiego i Kubę Lorenca 14 października 2025 roku. Głosu na przywitanie i pożegnanie użyczyła Adriana Bąkowska. Nasza inicjatywa jest wspierana przez Szkołę Edukacji Polsko-Amerykańskiej Fundacji Woln...


#132 Ministra rekomenduje więcej kartkówek! Co my na to?
#132 Ministra rekomenduje więcej kartkówek! Co my na to? episode artwork
10/09/2025

Znowu nie ma Kuby! Olek jest na szkolnym wyjeździe i się rwie, ale jest! Ciesząc się, że mimo wszystko udało nam się usłyszeć, postanowiliśmy porozmawiać o niedawnej wypowiedzi Pani Minister Barbary Nowackiej, zachęcającej nauczycieli do zwiększenia liczby kartkówek. No cóż — nie jest nam łatwo się z tym zgodzić.


W rozmowie odwołujemy się do następujących publikacji:

Artykułu na Portalu Samorządowym: Więcej kartkówek zamiast prac domowych. MEN przed ważną decyzjąRaportu Instytutu Badań Edukacyjnych: Raport dotyczący prac domowych trafił do MEN


Podcast został n...