Analiz ve görüşler
Anadolu Ajansı'nın gündemi derinlemesine incelediği haber ve analizler Anadolu Ajansı Podcast kanalında her gün sizlerle.
ABD, İran'a saldırılara devam edecek mi?
Trump yönetiminin İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatma ihtimali göz ardı edilemez. Bu adımın ara seçimlerin ardından atılması olası görünse de gelişmelerin seyrine bağlı olarak operasyonlar seçimlerden önce de başlayabilir.
Yazan: Dr. Öğr. Üyesi Bilgehan Alagöz
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Bedir Mutabakat Zaptı: Savunma iş birliklerinde derinleşmeye doğru
Bedir Mutabakatı'nın savunma sanayii entegrasyonuna sağladığı fayda, teknik savunma eğitimine yaptığı vurgu ve yerli üretime yönelik endüstriyel kullanıma hazır çözümleri, iş birliğine dayalı güvenlik için özgün bir savunma mekanizması oluşturuyor.
Yazan: Hannan Hussain
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Rusya-Ukrayna Savaşı: Bitişe mi başlangıca mı yakınız?
Literatüre Rusya-Ukrayna Savaşı bir "Dron Devrimi" olarak geçti. Peki savaşın belirleyici unsuru gerçekten İHA'lar mı? Yoksa buzdağının sadece görünen yüzü olan İHA'ların sunduğu avantaj, taktik zaferlerden mi ibaret?
Yazan: Doç. Dr. Merve Seren
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Batı'dan yükselen aykırı ses: Kanada Başbakanı Carney'in Türkiye ziyareti neden önemli?
Carney’in Türkiye ziyareti, dünya konjonktüründe çatışmaların yeniden tırmandığı bir dönemeçte, farklı kıtalardan iki liderin benzer çözüm önerileri sunmasının güvenli bir çıkış rotası oluşturabileceğini göstermesi bakımından değer taşıyor.
Yazan: Emre Karaca
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Türkiye'nin yenilenebilir enerji hamlesi yakıt maliyetlerini düşürüyor, enerji güvenliğini artırıyor
Yenilenebilir enerjideki hızlı yükselişle fosil yakıt ithalatını azaltan Türkiye, COP31 ev sahibi olarak bu ivmeyi daha da ileriye taşıma fırsatına sahip.
Yazan: Christine Shearer ve Zhanaiym Kozybay
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
İsrail ve Birleşik Krallık arasındaki siyasi ilişkiler kopma noktasında mı?
Birleşik Krallık'ın Batı Şeria'daki yasa dışı İsrail yerleşimleriyle ticareti kısıtlama kararı, İsrail'in siyasetinin rotasını değiştirmemesi halinde küresel çapta siyasi bir yalnızlığa sürüklenme riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Yazan: Dr. Blerim Mustafa
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Seçimler, İsrail'in bölge politikasına nasıl yansıyacak?
Aynı sonuca varacak daha sakin bir yaklaşım, güven verici olmaktan çok uzak kalacaktır. Netanyahu’nun muhalifleri, ona karşı duruşlarıyla değil neleri değiştirmeye hazır oldukları üzerinden değerlendirilmelidir.
Yazan: Dr. Khaled Mohammed Batarfi
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Suudi Arabistan'ın savunmasında Türkiye'nin rolü ne olacak?
Siyaseten, Husi saldırılarına karşı kalkan oluşturulması ve Husilerin barışa özendirilmesiyle Mekke Paktı’nın büyük bir sınavı başarıyla geçeceğini tahmin etmek zor değil.
Yazan: Doç. Dr. Murat Aslan
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Rusya-Ukrayna savaşında Türkiye'nin Karadeniz stratejisi
Çatışmaların doğrudan tarafı olmayan Türkiye'nin, bilhassa Rusya-Batı, Rusya-Ukrayna ihtilaflarında öncelik vermesi gereken konu Karadeniz'in askeri ve ekonomik güvenliğidir.
Yazan: Eşref Yalınkılıçlı
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Fransa yeni bir toplumsal kırılmanın eşiğinde mi?
Bu protestolar yalnızca mevcut sosyoekonomik koşullara bir itiraz değil, kamusal alanı birkaç aile ve şirketin hakim olduğu piyasaya karşı koruma ve Cumhuriyet'in sarsılan sosyal vaatlerini devlete yeniden hatırlatma mücadelesi olarak okunmalıdır.
Yazan: Dr. Nevzet Çelik
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Hazar'ın iki yakası birleşirken Kars'tan Türkmenbaşı'na yeni bir dünya kuruluyor
Azerbaycan'ın ittifaka tam üye olarak katılımı, Türkiye'nin Türk dünyasındaki merkezi rolünü pekiştirirken Türkistan üzerindeki diplomatik, askeri ve ekonomik nüfuz alanını da geometrik olarak katlamaktadır.
Yazan: Prof. Dr. Aygün Attar
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
İsrail’de Soykırımcı Netanyahu karşıtlığı siyasi bir alternatife dönüşebilir mi?
Araştırmaların gösterdiği ortak husus Soykırımcı Netanyahu’nun önceki seçimlerdeki üstünlüğünü kaybettiği fakat muhalefetin de henüz işler bir hükümet çoğunluğu kuramadığıdır.
Yazan: Prof. Dr. Tuğçe Ersoy Ceylan
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Güç ve merkeziyetçilik arasında Afrika Boynuzu’nda yeni cepheleşme
Kalıcı bir çözüm ancak bölgeleri eşit taraf olarak masaya oturtan kapsayıcı bir siyasi süreçle mümkün görünmektedir. Etiyopya tarihi bu konuda oldukça net bir ders vermektedir.
Yazan: Doç. Dr. Yunus Turhan
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Trump-Şi görüşmesi: ABD-Çin ilişkilerinde değişmeyen dinamikler
Gelişmeler, ABD'nin, NATO'nun 2021 Brüksel Zirvesi'nde Rusya'yı “yakın”, Çin'i ise “uzak” tehdit olarak tanımlayan yaklaşımını aynen sürdürdüğünü ortaya koyuyor.
Yazan: Doç. Dr. Kürşat Korkmaz
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Hıttin’den bugüne Kudüs mücadelesi
Bugün Kudüs’te yaşanan kriz, sadece 20. yüzyıldan kalma bir ulus devlet veya sınır anlaşmazlığı değildir. Bu, asırlardır süren "Kudüs’e kimin, hangi değerler ve nasıl bir yönetim anlayışıyla hakim olacağı" mücadelesinin modern dünyadaki yansımasıdır.
Yazan: Prof. Dr. Zekeriya Kurşun
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
ABD’nin küresel enerji stratejisinde süreklilik ve dönüşüm
ABD’nin iki boyutlu küresel enerji stratejisi, büyük ölçüde süreklilik gösterse de son 25 yılda amaç, enerji güvenliğini sağlamaktan enerji üretim üstünlüğünü küresel jeoekonomik etkiye dönüştürmeyi içeren “enerji hakimiyeti”ne doğru evrildi.
Yazan: Dr. Kenan Aslanlı
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Körfez güvenliği için yeni sınav: Husiler, Babulmendeb ve Yemen krizi
Yemen tecrübesinin gösterdiği en önemli ders, askeri kapasitenin tek başına yeterli olmadığıdır. Etkili bir kolektif güvenlik mimarisi aynı zamanda ortak tehdit algısı, siyasi uyum ve stratejik koordinasyon gerektirir.
Yazan: Dr. Ömer Faruk Aydemir
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Rusya-Ukrayna Savaşı'nda yakın gelecekte bir ateşkes mümkün mü?
Rusya-Ukrayna Savaşı'nda yakın gelecekte kalıcı ateşkes mümkün görünmese de esir değişimi, enerji, tahıl ve Karadeniz'de deniz güvenliği gibi konularda kısmi ateşkes müzakereleri tamamen ihtimal dışı değildir.
Yazan: Prof. Dr. Oktay F. Tanrısever
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Nekbe'den "Büyük İsrail"e Filistin'i tasfiye politikası
Gazze'deki soykırımla birlikte yürütülen Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşim faaliyetleri, tüm Filistin'i kontrol altına almaya ve Nil'den Fırat'a uzandığı tasavvur edilen İsrail devletine zemin hazırlamaya dönük bir adımdır.
Yazan: Rayan Abed errezzak
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Meis’ten Doğu Akdeniz’e: Atina’nın “sürekli kriz” siyaseti
Dış güçlerin yörüngesindeki işlevsiz ittifaklara sığınmak yerine Ankara ile düzenli istişare, hakça paylaşım ve diyalog zemininde buluşmak Atina’nın hem kendi ulusal çıkarları hem de bölgesel istikrar açısından en makul ve rasyonel tek seçeneğidir.
Yazan: Prof. Dr. İsmail Şahin
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Bir veriye kırk yıl köle olmak: Yapay zeka ve öğrenmenin geleceği
Üretken yapay zekanın eğitimde yer alıp almaması meselesi sadece "kullanılsın mı kullanılmasın mı?" sorusuyla sınırlı değildir. Asıl soru, çocukların bilgiyle nasıl ilişki kuracağını kimin ve hangi pedagojik anlayışla yönlendireceğidir.
Yazan: Melike Tanberk
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Sivil havacılığın jeopolitiği: Uçaklardan güç projeksiyonuna
Sivil havacılık, tarihsel ve güncel boyutlarıyla yalnızca turizm ve ulaştırma sektörlerinin bir parçası olmaktan çok daha fazlasını ifade etmektedir.
Yazan: Ömer Giray Özay
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
İsrail seçimleri ve Netanyahu'nun düşman siyaseti
Netanyahu'nun dayandığı siyasal yöntem oldukça eski. Bu yöntem liderin kaderini ulusun kaderiyle özdeşleştirmeye, dış düşmanı iç rekabetin hakemi haline getirmeye ve seçim yenilgisini ulusal yenilgi olarak sunmaya dayanıyor
Yazan: Prof. Dr. Tuğçe Ersoy Ceylan
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Kore'den Körfez'e: Asya ittifaklarında yeni yük paylaşımı
Doğu Asya'da şekillenmekte olan yapı, klasik anlamda yeni bir askeri ittifaktan ziyade birlikte çalışabilirlik kapasitesi üzerinden derinleşen ve giderek deniz eksenli bir nitelik kazanan güvenlik ağına işaret etmektedir.
Yazan: Diren Doğan
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Şi'nin Kahire ziyareti: Ekonomik zorunluluk, stratejik özerklik ve yeni güvenlik arayışı
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Mısır ziyareti, ekonomi, güvenlik ve medeniyet söyleminin kesiştiği çok katmanlı bir hamledir.
Yazan: Dr. Kadir Temiz
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Saksonya-Anhalt seçimleri Almanya'daki siyasi dengeler için ne söylüyor?
Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi seçimlerinin Alman siyasetinde önemli ve kalıcı etkileri olması bekleniyor. Siyasi bir kriz olarak tanımlandırılabilecek sonuçların federal siyasete yönelik önemli yansımaları olacaktır.
Yazan: Erkut Ayvaz
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Pekin'in petrol satrancı: Çin, Rusya üzerinden Hindistan'ı sıkıştırıyor
Petrol üretiminin ve işleme kapasitesinin baskı altında olduğu bir süreçte Çin’in Rusya’dan daha fazla petrol temin etmesi, Hindistan’ın düşük fiyatlı petrol varillerine erişimini sınırlarken Moskova karşısındaki pazarlık gücünü de zayıflatıyor.
Yazan: Doç. Dr. Furkan Kaya
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Türkiye'nin Güneydoğu Avrupa Tugayı'nı devralması ve Balkanlar'ın önemi
Bölgenin iç dinamikleri Balkanlar'ı, Avrupa güvenlik mimarisinin sofistike bir parçası haline getirmektedir. Türkiye’nin, bölge ile askeri işbirliğini artırmasının yanında savunma satışları ile bunu daha da derinleştirmesi beklenebilir.
Yazan: Rıfat Öncel
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Altmış günün ardından Hürmüz'de düzen arayışı ve bölgesel dengeler
Önümüzdeki dönemde izlenecek asıl gösterge Hürmüz'den düzenli geçişin kimin kurallarıyla yapılacağıdır. İran'ın izniyle geçiş, Tahran'ın askeri kaybını siyasi yetkiye çevirecektir. ABD koridorunun kalıcılaşması ise bu kozu etkisizleştirecektir.
Yazan: Oral Toğa
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Suriye’de Süveyda sorunu nasıl çözülecek?
Süveyda’nın çözümü muhtemelen tek bir askeri veya siyasi hamleden değil, birbirini tamamlayan birkaç sürecin eş zamanlı yürütülmesinden geçecektir.
Yazan: Dr. Oytun Orhan
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Değişen enerji denklemi ve Türkiye’nin öncelikleri
Türkiye için orta vadede asıl hedef, bir enerji koridoru olmanın ötesinde güvenli, dayanıklı ve krizlere karşı dirençli bir enerji merkezi haline dönüşmek olacaktır.
Yazan: Doç. Dr. Ekber Kandemir
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Uluslararası baskı artıyor: Türkiye’nin Netanyahu için kırmızı bülten hamlesi
İsrailli sanıkların Gazzelilere ve Gazze’ye yardım götürmeye çalışanlara karşı işlediği suçlardan dolayı çıkartılmış bir kırmızı bültenle karşıtlık içerisinde olmak birçok devletin hesabını zor verebileceği türden bir siyasi tutum olacaktır.
Yazan: Doç. Dr. “Ali Osman Karaoğlu
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Suriye'nin "Terörü Destekleyen Ülkeler" listesinden çıkarılması ne anlama geliyor?
Suriye'nin ABD tarafından "Terörü Destekleyen Ülkeler" listesinden çıkarılması tek başına bir yaptırımları kaldırma imzasından öte Suriye'nin Esed sonrası dönemde yeni bir bölgesel düzenin parçası olma açısından büyük bir ivme kazandığını gösteriyor.
Yazan: Ahmet Arda Şensoy
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
İsrail'in insandışılaştırma politikası: Lübnan'da küller, Negev'de timsahlar
Güney Lübnan'ın yakılması, yalnızca ağaçlara verilen bir zarar olarak değil, insanların evlerine dönme umuduna vurulan bir darbe, timsahlı hendek planı ise aşağılamayı bir devlet politikası haline getiren bir siyasi kültür olarak okunmalıdır.
Yazan: Raed Mohammed Mahmood Amer
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
ABD/İsrail-İran savaşının ekonomik açıdan kazananları ve kaybedenleri
Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin güvenilmezliği küresel ekonomiyi yapısal bir uyum sürecine zorlamaya devam edecek ve bu sancılı süreçte kaybedenler, yerlerini yavaş yavaş, uzaktaki ve çoğu zaman hiç beklenmedik kazananlara bırakacak.
Yazan: Christopher Smart,
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Gazze ateşkesinde ikinci aşama neden hayata geçirilemiyor?
Netanyahu’nun, Trump’ın girişimlerine ve sınırlı baskısına rağmen meydan okuyucu tavrını sürdürmesi ve Gazze’de ateşkesin ikinci aşamasına geçişi engellemesi, sahadaki fiili durumu hukuki bir statüye dönüştürme arzusuna işaret etmektedir
Yazan: Doç. Dr. Muhammed Hüseyin Mercan
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Ebu Zuhur saldırısı: İsrail Suriye'deki provokasyonlarıyla ne hedefliyor?
Ebu Zuhur provokasyonu gibi eylemler orta ve uzun vadede İsrail'in aleyhine sonuçlar üretecektir. Zira Tel Aviv bu provokasyonlara karşılık alamamakta ve çatışmayı genişletip muhataplarını yıpratma stratejisinde boşa düşmektedir.
Yazan: Dr. Ömer Behram Özdemir
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Savaşın yeni cephesi ve Türkiye'nin kritik rolü: Karadeniz'de gemileri kim, neden vuruyor?
Karadeniz'de ticari gemilerin hedef haline gelmesi, savaşın yalnızca Ukrayna ve Rusya'yı ilgilendiren bir mesele olmaktan çıktığını bir kez daha gösteriyor.
Yazan: Prof. Dr. Toğrul İsmayıl
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Yaklaşık 30 yıl sonra gelen müdahale: ABD neden Japon yenini savunuyor?
Başka bir ifadeyle ABD bugün yeni savunurken yalnızca Japonya’ya yardım etmiyor, kendi finansal çıkarlarını ve Asya’daki jeoekonomik düzeni de koruyor.
Yazan: Doç. Dr. Semih Emre Çekin
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer
Fidan'ın Libya ve Mısır ziyaretleri: Türkiye’nin çoklu konumlanma stratejisi
Türkiye'nin bölgesel politikasını, hareket alanını koruyabilme, rakip aktörlerle ilişki sürdürebilme, diplomatik formatlarda yer alma, siyasi pazarlıkların dışında kalmayacak ölçüde siyasi ve maddi nüfuz biriktirme hedefleri şekillendiriyor.
Yazan: Nebahat Tanrıverdi Yaşar
Seslendiren: Halil İbrahim Ciğer