فکت‌نامه | Factnameh

40 Episodes
Subscribe

By: factnameh

مرور هفتگی فکت‌چک‌های سایت فکت‌نامه

شلیک به سر و صورت
#297
Today at 1:30 AM

در قسمت ۲۵۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره مقاله تحقیقی مشترک فکت‌نامه و روزنامه گاردین توضیح می‌دهیم؛ مقاله‌ای که با بررسی دقیق ۷۸ تصویر پزشکی تعدادی از مجروحان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی تهیه شده و ابعاد هولناکی از سرکوب معترضان را آشکار می‌کند.

صحبت‌های یکی از هواداران جمهوری اسلامی درباره کشتار معترضان به دست عوامل خارجی با تکیه بر ادعای نادرست عدم استفاده از سلاح یوزی در ایران، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح می‌دهیم.

گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی، تصویر روشنی از وضعیت بحرانی اقتصاد ایران در دی‌ماه امسال نشان می‌دهد. در این قسمت درباره این گزارش صحبت کرده‌ایم.

جمله‌ای از صحبت‌های رضا پهلوی در حاشیه نشست مونیخ، واکنش‌های زیادی را برانگیخت. اصل جمله چه بود و از آن چه برداشتی می‌شود؟

ویدیوی نادرست منتسب به کوی دانشگاه، جا زدن یک انیمیشن ایرانی به اسم انیمه ژاپنی درباره پیش‌بینی نتیجه جنگ احتمالی با آمریکا و ویدیویی از اعتراض دانش‌آموزان یک مدرسه دخترانه، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

 

00:00:25 مقدمه

00:03:11 الگوی سرکوب‌ خیابانی: تصاویر رادیولوژی مجروحان اعتراضات ۱۴۰۴

00:16:18 ادعای نادرست درباره اینکه نیروهای امنیتی ایران سلاح یوزی ندارند

00:24:18 فشار معیشتی در اوج نارضایتی‌ها؛ جدیدترین گزارش‌ها از اقتصاد ایران

00:29:54 رضا پهلوی نگفته هرکس طرفدار من نیست یا مجاهد است یا تجزیه‌طلب

00:39:04 ویدیوی پرتاب افراد از بالای ساختمان، با کوی دانشگاه ارتباط ندارد

00:40:26 ادعای نادرست درباره «انیمه ژاپنی» و پیروزی ایران در جنگ با آمریکا

00:43:03 ویدیوی مربوط به اعتراض دختران دانش‌آموز، قدیمی است

00:45:16 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

الگوی سرکوب‌ خیابانی: بررسی تصاویر رادیولوژی مجروحان اعتراضات ۱۴۰۴

مقاله گاردین درباره تحلیل تصاویر رادیولوژی مجروحان اعتراضات

ادعای نادرست د


سپاه در اروپا، فاتق در اردبیل
#296
02/13/2026

در قسمت ۲۵۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه توضیح دادیم که قرار گرفتن سپاه در لیست گروه‌های تروریستی اتحادیه اروپا چه معنایی دارد و تکلیف سربازان وظیفه چه می‌شود.

دو گزارش فایننشال‌تایمز و بلومبرگ درباره امپراتوری مالی علی انصاری و اشاره به ارتباط او با مجتبی خامنه‌ای، موضوع دیگری است که درباره آن صحبت کرده‌ایم.

دستور توقیف اموال محمد ساعدی‌نیا و تصمیم جمهوری اسلامی برای مجازات‌های مالی در این دور از اعتراضات، موضوع دیگر این قسمت است.

ویدیویی از زیر گرفتن معترضان در اعتراضات اخیر، به شدت وایرال شد. درباره این ویدیو و سابقه چنین برخوردی چه می‌دانیم؟

همچنین درباره جملات منتسب به مصاحبه گلشیفته فراهانی و نظراتی که بعد از انتشار فکت‌چک آن مطرح شد، توضیح داده‌ایم.

ادعای کمک تسلیحاتی مخفیانه چین به ایران و ادعاهای مربوط به دو ویدیوی پربازدید این روزها که به اعتراضات منتسب شده، از دیگر سوژه‌های این قسمت است.

در پایان این اپیزود، به بررسی چند ویدیوی قدیمی و ساختگی که به اعتراضات و جنگ نسبت داده شده‌اند، می‌پردازیم.

 

00:00:20 مقدمه

00:01:49 قرار گرفتن سپاه در فهرست تروریستی اروپا؛ وضعیت سربازان وظیفه

00:07:30 گزارش فایننشال‌تایمز و افشای امپراتوری مالی علی انصاری در اروپا

00:15:43 پرونده محمد ساعدی‌نیا، اصل ۴۹ و توقیف اموال حامیان اعتراضات

00:20:27 درباره ویدیوی زیرگرفتن معترضان دی ۱۴۰۴ در اردبیل چه می‌دانیم؟

00:23:12 جملات ساختگی که به مصاحبه گلشیفته فراهانی اضافه شد

00:28:58 ادعای نادرست ناپدیدشدن هواپیماهای چینی که به ایران کمک کردند

00:33:12 ویدیوی «گلباران خیابان قتلگاه» ربطی به اعتراضات ۱۴۰۴ ندارد

00:34:34 ونوس منادی دو سال پیش درگذشت و ویدیوی پدرش قدیمی است

00:36:40 ویدیوهای ساختگی و قدیمی از شروع جنگ و موشک‌های ایران

00:38:56 ادعای نادرست درباره کامیونیتی‌نوتس روی اکانت خامنه‌ای

00:40:47 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را این هفته فرهاد اجرا می‌کند که سردبیر تحریریه سایت فکت‌نامه است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

فهرست کشته‌شدگان دولت جمهوری اسلامی چقدر معتبر است؟‌

قرار گرفتن سپاه در فهرست تروریستی اروپا؛ وضعیت سربازان وظیفه

گزار


لیست کشتار
#295
02/06/2026

در قسمت ۲۵۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره موضوع تعداد کشته‌شدگان اعتراضات سراسری اخیر و ایرادات و نواقص لیستی که دولت جمهوری اسلامی منتشر کرده صحبت می‌کنیم.

در این قسمت همچنین توضیح می‌دهیم که از زمان شروع اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ تا امروز دقیقا چه بلایی بر سر اینترنت در ایران آمده است.

واکنش‌ها به قسمت کوتاهی از یکی از ویدیوهای پزشکی قانونی کهریزک، ابهام‌ها و ادعاهایی را درباره خارج کردن رحم معترضان زن کشته‌شده ایجاد کرد. در این اپیزود درباره این مساله توضیح می‌دهیم.

ویدیویی که به «سپهر بابا کجایی؟» معروف و تبدیل به نمادی از اعتراضات اخیر شد، دستمایه گزارشی از صداوسیما شد که سعی داشت اطلاعات نادرستی را به جای واقعیت جا بزند. این گزارش چه بود و واقعیت چیست؟

تصویر نادرستی که با ادعای خروج ۱۳ کامیون حمل اجساد از پزشکی قانونی تهران در اینستاگرام به شدت پربازدید شده نیز موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم.

 

00:00:09 مقدمه

00:01:55 ایرادات و نقص‌های لیست دولت از کشته‌شدگان اعتراضات

00:13:44 بررسی اختلالات و قطع سراسری اینترنت در دی‌ماه ۱۴۰۴

00:22:31 درباره باز کردن رحم معترضان زن جانباخته در پزشکی قانونی

00:26:43 «خانواده یک سپهر دیگر»؛ تلاش صداوسیما برای جعل هویت

00:29:36 تصویر نادرست خروج ۱۳ کامیون حمل اجساد از پزشکی قانونی تهران

00:33:41 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

فهرست کشته‌شدگان دولت جمهوری اسلامی چقدر معتبر است؟‌

در زمان قطع اینترنت، چه کانال‌هایی آنلاین بودند؟

بررسی اختلالات و قطع سراسری اینترنت در دی‌ماه ۱۴۰۴

درباره باز کردن رحم معترضان زن جانباخته در پزشکی قانونی

«خانواده یک سپه


کانال‌های روشن، اینترنت خاموش
#294
01/30/2026

در ابتدای قسمت ۲۵۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه به گزارش تحقیقی‌مان درباره فعالیت کانال‌های تلگرامی خبری داخل ایران در دوران خاموشی اینترنت اشاره کرده‌ایم.

نامه جمهوری اسلامی به ITU و تلاش برای قطع فعالیت استارلینک در ایران، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح داده‌ایم.

این روزها حساسیت‌ها درباره موضوع حضور نیروهای حشدالشعبی در سرکوب اعتراضات ایران به اوج رسیده است. این گروه، چیست و هزینه‌های آن از کجا تامین می‌شود؟

تصویر نامه جعلی سپاه، انتساب ویدیویی دلخراش به ایران، ادعای کانال‌های منتسب به سپاه درباره ویدیوی یکی از معترضان و چند سوژه دیگر، فکت‌چک‌های مرتبط با این روزهای ایران است که در این قسمت مرور می‌کنیم.

 

00:00:09 مقدمه

00:02:13 بررسی نامه جمهوری اسلامی درباره کاربردهای تروریستی استارلینک

00:09:30 فعالیت کانال‌های تلگرامی جمهوری اسلامی در روزهای قطع اینترنت

00:25:36 درباره منابع مالی حشد الشعبی چه می‌دانیم؟

00:32:14 نامه جعلی منتسب به سپاه درباره آمار کشته‌‌شدگان اعتراضات

00:35:43 انتساب نادرست یک ویدیو شلیک تیر خلاص، به اعتراضات ایران

00:38:13 ادعای نادرست کانال سپاه درباره ویدیوی کشته‌شدن بهار شادمهری

00:39:57 ویدیوی بازداشت گروهی دانش‌آموز با دستبند و چشم‌بند قدیمی است

00:41:50 بدن‌های آویزان از سقف، عروسک‌های هالووین هستند

00:42:39 ویدیوی قدیمی حضور رئیس‌جمهور آمریکا روی عرشه ناو

00:46:06 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

لینک کانال فکت‌نامه در یوتیوب

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

بررسی نامه جمهوری اسلامی درباره کاربردهای تروریستی استارلینک

درباره منابع مالی حشد الشعبی چه می‌دانیم؟

نامه جعلی منتسب به سپاه درباره آمار کشته‌‌شدگان اعتراضات

انتساب نادرست یک ویدیو شلیک تیر خلاص، به اعتراضات ایران

ادعای نادرست کانال سپاه درباره ویدیوی کشته‌شدن بهار شادمهری


ابعاد کشتار
#293
01/23/2026

در قسمت ۲۵۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به تحقیقاتمان درباره تعداد اجساد پزشکی قانونی کهریزک و ابعاد کشتار در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ اشاره می‌کنیم.

مطرح شدن فرضیه تیر خلاص به مجروحان و ربودن آنها از بیمارستان، موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم.

در ادامه به بررسی جزئیات ویدیوی کوتاهی از شهسوار پرداختیم که الگوی سرکوب چندلایه اعتراضات را تا حد زیادی نشان می‌دهد.

شواهد نشان می‌دهد شامگاه ۱۸ دی فاجعه‌ای در بازار رشت رخ داده که هنوز اطلاعات کافی از آن در دست نیست. با این حال، توضیح داده‌ایم که تا الان درباره آن چه می‌دانیم.

خاموشی اینترنت در ایران به دو هفته رسید. قطع اینترنت در کنار آسیب‌های سیاسی، اجتماعی و روحی و روانی، چه خسارت‌های اقتصادی به‌بار آورده است؟

ادعای نادرست خبرگزاری تسنیم درباره قوانین کشورهای مختلف برای قطع اینترنت، آخرین سوژه‌ای است که در این اپیزود مرور کرده‌ایم.

 

00:00:10 مقدمه

00:03:17 شناسایی ۹۵۰ جان‌باخته تنها در کهریزک

00:09:52 تیر خلاص و ناپدید‌سازی قهری مجروحان در بیمارستان

00:15:38 الگوی سرکوب چندلایه جمهوری اسلامی؛ «شهسوار، غروب ۲۱ دی» 

00:22:37 در شب ۱۸ دی ۱۴۰۴ در بازار رشت چه گذشت؟

00:28:05 خاموشی سراسری اینترنت؛ زیان روزانه ایران چقدر است؟

00:34:28 ادعای نادرست تسنیم درباره قوانین کشورها برای کنترل اینترنت

00:36:55 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را این هفته فرهاد اجرا می‌کند که سردبیر سایت فکت‌نامه است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

شناسایی ۹۵۰ جان‌باخته تنها در کهریزک

تیر خلاص و ناپدید‌سازی قهری مجروحان در بیمارستان

الگوی سرکوب چندلایه جمهوری اسلامی؛ «شهسوار، غروب ۲۱ دی» 

در شب ۱۸ دی ۱۴۰۴ در بازار رشت چه گذشت؟

خاموشی سراسری اینترنت؛ زیان روزانه ایران چقدر است؟

ادعای نادرست تسنیم دربا


خیابان، کشتار، کهریزک
#292
01/16/2026

در قسمت ۲۵۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه که در شرایط تداوم قطعی اینترنت در ایران تهیه و منتشر می‌شود، به‌طور کامل به اعتراضات سراسری ایران در دی ۱۴۰۴ و موضوعات مربوط به آن پرداختیم.

بررسی اصالت ویدیوی دلخراش فردیس و تحلیل گام به گام ویدیوها و تصاویر هولناک پزشکی قانونی کهریزک، از مهمترین مطالبی است که در این قسمت مرور می‌کنیم.

ما در مقاله‌ای توضیح دادیم که چرا روایت جمهوری اسلامی از حمله معترضان به مساجد، یکطرفه، ناقص و گمراه‌کننده است. در این اپیزود این مقاله را توضیح می‌دهیم.

پروپاگاندای جمهوری اسلامی در روزهای اول اعتراضات با کمک چند اینفلوئنسر عرب در شبکه‌های اجتماعی، بررسی رفتار رسانه‌ای حکومت قبل از اوج‌گیری اعتراضات و چند فکت‌چک مرتبط با حواشی راهپیمایی حکومتی ۲۲ دی، موضوعات دیگر این قسمت هستند.

 

00:00:10 مقدمه

00:02:56 اعتراضات ایران؛ رفتار حکومت در روزهای آغازین

00:06:40 تایید اصالت «دو ویدیوی دلخراش فردیس کرج»‌

00:10:42 تحلیل گام به گام ویدیوی پزشکی قانونی کهریزک در روز ۲۰ دی

00:17:12 مساجد در ایران؛ اماکن مذهبی یا مقر بسیج و سرکوب اعتراضات

00:24:09 پروژه تبلیغاتی اینفلوئنسرهای محور مقاومت درباره اوضاع ایران

00:28:00 چند فکت‌چک مرتبط با تجمع حکومتی ۲۲ دی

00:34:52 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را این هفته فرهاد اجرا می‌کند که سردبیر سایت فکت‌نامه است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

اعتراضات ایران؛ رفتار حکومت در روزهای آغازین

تایید اصالت «دو ویدیوی دلخراش فردیس کرج»‌

تحلیل گام به گام ویدیوی پزشکی قانونی کهریزک در روز ۲۰ دی

مساجد در ایران؛ اماکن مذهبی یا مقر بسیج و سرکوب اعتراضات

نسخه انگلیسی مقاله فکت‌نامه درباره نقش مساجد در سرکوب

پروژه تبلیغاتی اینفلوئنسرهای محور مقاومت درباره اوضاع ایران


دی ۱۴۰۴
#291
01/09/2026

بخش عمده قسمت ۲۵۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه مربوط به مرور مقاله‌ها و فکت‌چک‌هایی است که به اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ ایران ارتباط دارد.

این اعتراضات از روز هفتم دی آغاز شد و تا زمان انتظار این اپیزود، اوج‌گیری آن همچنان ادامه دارد.

ماجرای عکس معروف روزهای نخست اعتراضات ۱۴۰۴، انتساب دو ویدیوی قدیمی به اعتراضات اخیر و ادعای نادرست پیوستن پلیس به مردم در لردگان از جمله فکت‌چک‌های این هفته‌اند.

ضمن اشاره به ویدیوی معروفی از اعتراضات گسترده مردم آبدانان، توضیح می‌دهیم که ممکن است چند نفر از مردم این شهر در خیابان حضور یافته باشند و در ادامه نیز درباره مکان‌یابی ویدیوهای اعتراضات اخیر صحبت می‌کنیم.

حمله نیروهای امنیتی به بیمارستان ایلام و شلیک گاز اشک‌آور به محوطه بیمارستان سینا در تهران، از جمله مهمترین رویدادهای اعتراضات سراسری اخیر بود که درباره هر دو توضیح می‌دهیم.

انتشار عکس ساختگی در ساعات اول بازداشت نیکلاس مادورو، اشاره‌ای به بودجه سال آینده، وضعیت قیمت گوشت وارداتی در ایران و اوضاع فروش نفت ایران طی امسال و سال‌های اخیر، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.

 

00:01:00 مقدمه

00:03:58 تصویر معروف اعتراضات اخیر تهران، ربطی به تایلند ندارد

00:08:11 ادعای نادرست کشته‌شدن اسماعیل قریشوندی در اعتراضات ۱۴۰۴

00:12:37 استفاده از تصویر قدیمی به عنوان تصاویر اعتراض‌های دی ۱۴۰۴

00:14:15 ادعای نادرست پیوستن نیروی انتظامی به معترضان در شهر لردگان

00:17:01 ابعاد حضور مردم آبدانان در اعتراضات ۱۶ دی ۱۴۰۴

00:23:05 درباره مکان‌یابی ویدیوهای اعتراضات اخیر

00:27:19 در بیمارستان ایلام چه گذشت؟

00:34:02 دانسته‌ها و ابهام‌ها درباره شلیک گاز اشک‌آور در بیمارستان سینا

00:38:49 عکس منتسب به بازداشت نیکلاس مادورو، ساختگی است

00:42:03 ادعای گمراه‌کننده پزشکیان درباره رشد بودجه سال ۱۴۰۵

00:46:26 تاثیر حذف ارز ترجیحی روی قیمت گوشت در ایران

00:51:27 نگاهی به آخرین آمار تولید و صادرات نفت

00:58:58 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

تصویر معروف اعتراضات اخیر تهران، ربطی به تایلند ندارد


ماجرای کرسنت
#290
01/02/2026

بیش از دو دهه است که نام «کرسنت» در ایران سر زبان‌ها افتاده است. این قرارداد صادرات گاز در سال ۱۳۸۰ امضا شد و قرار بود ایران برای ۲۵ سال گاز ترش میدان سلماس را به شرکت اماراتی کرسنت پترولیوم بفروشد؛ اما با روی کار آمدن دولت احمدی‌نژاد همه‌چیز عوض شد.

ما در فکت‌نامه، طی گزارشی به بررسی «ماجرای کرسنت» پرداخته‌ایم و توضیح داده‌ایم که ماجرا از کجا آغاز شد، تا امروز درباره آن چه می‌دانیم و مخالفان و موافقان درباره آن چه می‌گویند.

در قسمت ۲۵۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه، این‌بار به‌جای مرور فکت‌چک‌ها، ماجرای کرسنت را مرور می‌کنیم و سعی می‌کنیم ادعاهایی را که در ۲۰ سال گذشته به اسم «مبارزه با فساد» در محافل سیاسی جمهوری اسلامی ایران مطرح شده، اعتبارسنجی کنیم؛ ادعاهایی که خسارت هنگفتی را به اقتصاد ایران تحمیل کرده است.

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

مقاله ماجرای کرسنت

کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس


سیب‌میخ
#289
12/26/2025

در ابتدای قسمت ۲۴۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه درباره تغییرات اخیر یوتیوب صحبت می‌کنیم؛ تغییراتی که یوتیوب فارسی را دستخوش دگرگونی کرده است.

ادعای عباس عراقچی درباره بومی بودن برنامه هسته‌ای ایران، موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم.

دو ادعا درباره تورم تجمیعی و میزان صادرات بنزین ایران، سوژه‌های اقتصادی این اپیزود هستند.

سمی بودن هندوانه‌های شب یلدا، درمان اوتیسم و کیست کلیه با طب سنتی و تاثیر ماساژ پا بر کما، از جمله ادعاهای حوزه سلامت در این قسمت هستند.

ماجرای نوار مغزی یک بیمار در لحظات منتهی به مرگ، چیست؟ در این اپیزود درباره آن توضیح می‌دهیم.

در شبکه‌های اجتماعی ادعاهای گسترده‌ای درباره روش «سیب‌میخ» برای درمان کم‌خونی مطرح شده است. توضیح می‌دهیم که این روش از کجا آمده و چه می‌گوید.

دو ویدیوی پربازدید درباره ارزش پول ایران در عراق و نجات یه ببر در سیل اندونزی را نیز در پایان این قسمت مرور می‌کنیم.

 

00:01:00 مقدمه

00:03:30 از قطع درآمد یوتیوبرهای ایرانی چه می‌دانیم؟

00:11:20 بازسازی برنامه هسته‌ای ایران بدون همکاری خارجی امکان‌پذیر نیست

00:16:20 نرخ تورم تجمیعی و رتبه چهارم ایران در جهان

00:17:47 آمار اغراق‌شده امام جمعه تهران درباره صادرات بنزین در سال ۹۸

00:20:11 مصرف هندوانه گلخانه‌ای در شب یلدا کشنده نیست

00:23:40 «مزاج‌شناسی» و تغییر رژیم غذایی اوتیسم را درمان نمی‌کند

00:28:01 مصرف خوراکی سداب و تباشیر کیست کلیه را درمان نمی‌کند

00:30:35 ادعای نادرست درمان کما با ماساژ کف پا با روغن سیاه دانه

00:34:00 ادعای گمراه‌کننده درباره فعالیت‌های مغز در لحظات پیش از مرگ

00:38:12 سیب‌میخ دوای کم‌خونی نیست

00:41:24 ادعای نادرست معامله کیلویی پول ایران در عراق

00:43:15 ویدیوی ساختگی فیل و نجات ببر در سیل اندونزی

00:44:36 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

از قطع درآمد یوتیوبرهای ایرانی چه می‌دانیم؟

بازسازی برنامه هسته‌ای ایران بدون همکاری خارجی امکان‌پذیر نیست


هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و چهارم - بودجه‌ تبلیغات مذهبی و سیاسی
#288
12/24/2025

چند هفته قبل ۱۸۰ اقتصاددان به مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری اسلامی ایران نامه نوشتند و از او خواستند برای جلب اطمینان مردم «بودجه نهادهایی که هیچ نقش و جایگاهی در ارائه خدمات عمومی ندارند»‌ را حذف کند.

به همین بهانه، در بیست و چهارمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه درباره بودجه ۷۶ هزار میلیارد تومانی حوزه‌های علمیه، صداوسیما و تبلیغات اسلامی صحبت می‌کنیم.

هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

هزارداستان بودجه در کست‌باکس

پادکست هفتگی فکت‌نامه در کست‌باکس

هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا

قانون بودجه ۱۴۰۴

فایل اسپردشیت پرهام درباره موضوعات پادکست


شبیه شاهد
#287
12/19/2025

در قسمت ۲۴۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره پهپادهای لوکاس آمریکا و شباهت‌ها و تفاوت‌های آن با پهپاد شاهد سپاه صحبت می‌کنیم.

گزارش یکی از روزنامه‌ها درباره سهم هر ایرانی از هزینه‌های صداوسیما و دو ادعای نادرست رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت ابراهیم رئيسی در مورد سهم دستمزدها از بودجه کل کشور و رشد اقتصادی، سوژه‌های اقتصادی این قسمت هستند.

مدت‌هاست گفته می‌شود در روزهای تشدید آلودگی هوا باید بیشتر شیر و لبنیات مصرف شود. در این اپیزود توضیح می‌دهیم که این ادعا پایه علمی دارد یا خیر.

ادعای رابطه دکل‌های 5G و مواد رادیواکتیو برای کاهش جمعیت و «انرژی زیستی ابرخوراک‌ها»، موضوعات شبه‌علمی هستند که درباره آنها توضیح می‌دهیم.

ادعای کشف میلیون‌ها تن طلا در ایران، ادعاها درباره ویدیوی مانور یک جنگنده، موضوع «ثانیه کبیسه» و افشاگری‌های شاخ‌دار درباره فرازمینی‌ها، سوژه‌های فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

 

00:01:01 مقدمه

00:03:00 چرا آمریکا به سراغ استفاده از پهپادهای شبیه شاهد ۱۳۶ رفت؟

00:12:30 سهم هر ایرانی از تامین هزینه‌های صداوسیما چقدر است؟

00:14:22 دو ادعای نادرست اقتصادی از رئیس سابق سازمان برنامه و بودجه

00:18:59 ادعای نادرست تاثیر معجزه‌آسای شیر در خنثی‌کردن آلودگی هوا

00:24:59 ادعای شاخ‌دار رابطه دکل‌های 5G و مواد رادیواکتیو برای کاهش جمعیت

00:30:23 «انرژی زیستی» و «ابرخوراک» و «مقیاس بوویس» شبه‌علم است

00:35:13 ادعای کشف ۶/۵ میلیون تن طلا به ارزش ۱۷ تریلیون دلار در ایران

00:38:11 ادعای نادرست در مورد ویدیو مانور جنگنده در میان دره‌ها

00:40:10 ادعای کوتاه‌ترین روز ثبت‌شده و ثانیه کبیسه، اغراق‌شده است

00:42:35 بوید بوشمن و افشاگری‌های شاخ‌دار درباره فرازمینی‌ها

00:44:50 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

چرا آمریکا به سراغ استفاده از پهپادهای شبیه شاهد ۱۳۶ رفت؟

سهم هر ایرانی از تامین هزینه‌های صداوسیما چقدر است؟


خسن و خسین و بابک
#286
12/12/2025

در قسمت ۲۴۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا دو مقاله کوتاه داده‌محور درباره ابعاد بحران آب ایران را مرور کرده‌ایم.

در ادامه، سراغ دیگر موضوع مهم این روزهای ایران یعنی آلودگی هوا رفتیم و دو ادعا از سخنگوی دولت و اسماعیل کهرم را بررسی کردیم.

بابک زنجانی در صحبت‌های اخیر خود، چند ادعا را بیان کرده که تک‌تک بخش‌های آن، نادرست است و در این قسمت، آنها را مرور کرده‌ایم.

علیرضا زاکانی مثل بسیاری از مقام‌های جمهوری اسلامی، ادعای تکراری و نادرستی را درباره نقدینگی مطرح کرده که درباره آن توضیح می‌دهیم.

پست‌های پربازدید درباره تاثیر معجزه‌آسای نوعی قارچ و میکرودوزینگ بر عملکرد مغز، ادعای درمان آبله‌مرغان با حجامت و میزان مصرف آنتی‌بیوتیک در ایران، فکت‌چک‌های سلامت این قسمت هستند.

خبری عجیب درباره اختاپوس‌ها، ادعای نصب بنر علی خامنه‌ای در نیویورک، شایعه کشف یک چاه نفت در غرب ایران و انتشار یک ویدیوی ساختگی در چند رسانه، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند.

 

00:00:59 مقدمه

00:03:49 دو گزارش داده‌محور درباره ابعاد بحران آب در ایران

00:09:09 ادعای گمراه‌کننده نقش «خودرو و موتورسیکلت» در آلودگی تهران

00:14:56 هزینه استانداردسازی مازوت در ایران چقدر است؟‌

00:20:15 ادعای شاخ‌دار بابک زنجانی درباره انتقال ۸۷ میلیارد دلار به ایران

00:27:47 ادعای نادرست زاکانی درباره فرصت ۲۰۰ میلیارد دلاری نقدینگی

00:31:24 ادعاها درباره پروتکل استمتس، قارچ یال شیر و میکرودوزینگ

00:38:45 حجامت کودکان آبله‌مرغان را درمان نمی‌کند

00:42:57 ایران در رتبه اول مصرف آنتی‌بیوتیک در جهان

00:46:49 ادعای نادرست کشف اتفاقی چاه نفت در قصر شیرین

00:49:35 اختاپوس‌های ماده از سر بی‌حوصلگی نرها را نمی‌خورند

00:50:43 ادعای نادرست نصب تصویر علی خامنه‌ای در نیویورک

00:52:05 ویدئوی ساختگی ورود یک الاغ به پارلمان پاکستان

00:55:12 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

ابعاد بحران آب در ایران چقدر است؟ گزارش اول: داده‌های بارش

ایران در فهرست بزرگ‌تری


هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و سوم - «حافظ با مقدمه خامنه‌ای!»
#285
12/10/2025

موضوع قسمت بیست و سوم پادکست هزارداستان بودجه، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی است.

در این قسمت درباره بودجه رایزنی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی در اروپا و اینکه این بودجه صرف چه کارهایی می‌شود، صحبت می‌کنیم.

هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

هزارداستان بودجه در کست‌باکس

پادکست هفتگی فکت‌نامه در کست‌باکس

هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا

قانون بودجه ۱۴۰۴

فایل اسپردشیت پرهام درباره موضوعات پادکست


خط سفید
#284
12/05/2025

در قسمت ۲۴۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا به یکی از پرواکنش‌ترین اتفاقات اخیر در ایران، یعنی ماجرای اینترنت طبقاتی و خط سفید پرداخته‌ایم.

در شبکه‌های اجتماعی درباره نقش یک دانشمند ایرانی در رشته‌های راداریِ جهان ادعاهایی مطرح شده بود که درباره آن توضیح داده‌ایم.

سوژه بعدی این قسمت، ادعای اختراع یه جوان ایرانی برای تبدیل زباله به مصالح ساختمانی است.

همچنین درباره ادعای یک روش درمانی صحبت می‌کنیم که در برنامه انارستان شبکه افق پخش شده بود.

مدت‌هاست گفته می‌شود که خوردن همزمان ماهی و ماست، مضر و خطرناک است. این باور نادرست، موضوع دیگر پادکست این هفته است.

در ادامه، ادعای مطرح‌شده درباره آلودگی برخی از برنج‌های هندی واردشده به ایران را مرور کردیم.

در بخش فکت‌چک‌های کوتاه، به سوژه‌هایی مرتبط با بنزین، ویدیوهای حمله اسرائیل به مقرهای سپاه، نقل قولی از ایلان ماسک و سگ‌های منطقه ممنوعه چرنوبیل پرداختیم.

 

00:01:01 مقدمه

00:04:29 از خط سفید تا لوکیشن‌گیت؛ درباره قابلیت جدید X چه می‌دانیم؟

00:14:32 ادعای عدم امکان اخذ دکترا در رشته‌های راداری، بدون امضای یک ایرانی

00:19:19 ادعای نادرست درباره اختراع جوان ایرانی برای تولید مصالح از زباله

00:24:34 با تکنیک فشار به احشا شکمی نمی‌توان بیماری‌ها را درمان کرد

00:36:15 مصرف همزمان ماست و ماهی خطرناک نیست

00:41:04 ادعای نادرست آلودگی برنج هندی وارداتی به عفونت‌های خطرناک

00:44:36 ویدیوهای ساختگی از حمله اسرائیل به پدافند

00:45:49 ادعای نادرست رایگان شدن بنزین برای بازنشستگان در عربستان

00:47:25 نقل‌قول نادرست از ایلان ماسک درباره درآمد «بچه‌های کامپیوتر»

00:49:07 سگ‌های چرنوبیل به دلیل اشعه رادیواکتیو آبی نشدند

00:51:26 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را این هفته فرهاد و رزا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

از خط سفید تا لوکیشن‌گیت؛ درباره قابلیت جدید X چه می‌دانیم؟

ادعای عدم امکان اخذ دکترا در رشته‌های راداری، بدون امضای یک ایرانی


آب سرد و کبد چرب
#283
11/28/2025

در قسمت ۲۴۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره ویدیوهای پربازدیدی صحبت می‌کنیم که نشان می‌داد ذرات آلودگیِ هوای تهران، به آهنربا جذب می‌شوند. در این قسمت درباره این مساله توضیح می‌دهیم.

در ادامه به سراغ ادعاهایی می‌رویم که درباره رزومه و سوابق علمی و اجرایی شبنم دلفان مطرح شده بود و توضیح داده‌ایم که چرا غیرمستند و اغراق‌شده است.

تغییر وضعیت سهمیه‌بندی و نرخ‌گذاری بنزین، قطعی برق در دوره رئیسی و تفاوت خط فقر در سال‌های اخیر، از سوژه‌های اقتصادی این اپیزود هستند.

همچنین درباره امتیاز و رتبه ایران در رده‌بندی شاخص ادراک فساد و مقایسه آن با کشورهای منطقه، توضیح داده‌ایم.

ادعای تاثیر آب سرد در ایجاد کبد چرب و ضررهای ادعایی ماهی تن، شیر گاو و قهوه، سوژه‌های حوزه سلامت در این قسمت محسوب می‌شوند.

در پایان این قسمت هم سه فکت‌چک کوتاه را مرور می‌کنیم.

 

00:01:03 مقدمه

00:03:39 از ذرات آهن در هوای تهران چه می‌دانیم؟

00:08:01 بررسی ادعاهای اغراق‌شده درباره مرتبه علمی شبنم دلفان

00:16:08 تغییرات حجم و نرخ بنزین سهمیه‌ای در مصوبه جدید دولت

00:21:01 اینکه برق در دولت رئیس قطع‌نشده، گمراه‌کننده است

00:23:24 مقایسه گمراه‌کننده از وضع فقر در دولت‌های روحانی و رئیسی

00:26:35 جایگاه ایران در منطقه از نظر شاخص ادراک فساد

00:30:18 نوشیدن آب سرد عامل ایجاد کبد چرب نیست

00:33:58 ادعای نادرست درباره ضررهای ماهی تن، شیر گاو و قهوه

00:37:29 ویدیوی قدیمی یونس فیضی ربطی به آتش‌سوزی «الیت» ندارد

00:39:04 خبر جعلی درباره کمک کانادا و روسیه به بارورسازی ابرها در ایران

00:41:03 ادعای توقف پروژه پل خلیج فارس به‌خاطر دخالت کشورهای عربی

00:42:49 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

از ذرات آهن در هوای تهران چه می‌دانیم؟

بررسی ادعاهای اغراق‌شده درباره مرتبه علمی شبنم دلفان

تغییرات حجم و نرخ بنزین سهمیه‌ای در مصوبه جدید دولت


هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و دوم - «نهضت هدایت نقدینگی»
#282
11/26/2025

احتمالا بارها عبارت «هدایت نقدینگی» را شنیده‌اید. یکی از مصادیق این عبارت، «تسهیلات تکلیفی» و «وام‌های زورکی» است که هر سال در بودجه تعیین می‌شود.
اما معنی این عبارت چیست؟ «هدایت نقدینگی» چه هزینه‌ای برای اقتصاد ایران و بودجه به همراه دارد؟
در قسمت بیست و دوم پادکست هزارداستان بودجه درباره این سوال‌ و سوالات دیگری صحبت کرده‌ایم.

هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

 

هزارداستان بودجه در کست‌باکس

پادکست هفتگی فکت‌نامه در کست‌باکس

هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا

قانون بودجه ۱۴۰۴

فایل اسپردشیت پرهام درباره موضوعات پادکست


کم‌آبی و کمتریل
#281
11/21/2025

در ابتدای قسمت ۲۴۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه چند موضوع مرتبط با بحران آب را مرور کردیم؛ از جمله ادعای شبکه‌های اجتماعی درباره دانشمند ایرانی که مشکل بی‌آبی دنیا را حل کرده، حرف‌های نادرست کارشناس شبکه افق صداوسیما و ادعای زیر آب رفتن استانبول.

ادعاهای شاخ‌دار مربوط به تئوری توطئه کمتریل در روزهای اخیر بارها تکرار شده که در این قسمت به آن نیز پرداخته‌ایم.

سه ادعا در مورد جایگاه اقتصادی ایران، تعداد یارانه‌بگیران و وضعیت قیمت نان در دولت ابراهیم رئیسی، سوژه‌های اقتصادی این قسمت هستند.

ادعاها درباره درمان افسردگی، شست‌وشوی موی سر با پودر لباسشویی و دو ادعای مرتبط با بارداری و قرص‌های ضدبارداری، سوژه‌های حوزه سلامت این اپیزودند.

در پایان سه فکت‌چک کوتاه را مرور کردیم؛ نقل‌قولی از پدر روح‌الله عجمیان، فرش‌های اهدایی منتسب به خانواده انصاری (مالک بانک آینده) و دختر نوجوانی که گفته می‌شود در سال ۲۰۰۹ صدها هزار بیت‌کوین داشت.

 

00:01:00 مقدمه

00:05:16 ادعای نادرست درباره نجات دنیا از خشکسالی به دست یک دانشمند ایرانی

00:11:58 خشکسالی امسال به دلیل تعمد وزارت نیرو برای بارور نکردن ابرها نیست

00:17:14 ادعای نادرست درباره زیر آب رفتن و محو شدن استانبول

00:19:01 کِمتریل یک تئوری توطئه قدیمی است

00:23:49 سقوط جایگاه اقتصادی ایران در منطقه در دو دهه اخیر

00:25:17 جمعیت یارانه‌بگیران در سال ۱۴۰۴ حدود ۷۵ میلیون نفر است نه ۸۱ میلیون

00:26:29 ادعای نادرست درباره ثابت‌ماندن قیمت نان در دولت ابراهیم رئیسی

00:28:19 ادعای نادرست درباره درمان افسردگی با «شناخت خود» به جای استفاده از دارو

00:32:49 شست‌وشوی سر با «تاید» مو را پرپشت نمی‌کند

00:36:26 ادعای نادرست درباره بارداری پس از ۳۵ سالگی

00:39:41 قرص‌های ال‌دی باعث مسمومیت نمی‌شود

00:42:27 ادعای شاخ‌دار منتسب به پدر روح‌الله عجمیان درباره قبر فرزندش

00:43:46 سیستانی دستور جمع‌آوری فرش‌های انصاری از حرم امام حسین را نداد

00:45:20 ویدیوی ساختگی از نوجوانی که در سال ۲۰۰۹ نهصد هزار بیت‌کوین داشت

00:47:20 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه


جلیلی و صیفی‌جات
#280
11/14/2025

در قسمت ۲۴۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره خبری حرف می‌زنیم که ادعا می‌کند ۷۴ جسد در بستر دریاچه سد کرج پیدا شده است.

همزمان با تشدید بحران آب در ایران، فردی در یک مصاحبه ادعا کرده می‌تواند مشکل بی‌آبی کشور را حل کند. درباره شاخ‌دار ایده او توضیح می‌دهیم.

در ادامه سراغ چند موضوع اقتصادی رفته‌ایم؛ از ماجراهای بانک مرکزی و بانک آینده گرفته تا گزارشی درباره تورم و البته تکرار ادعای سعید جلیلی درباره بازار صیفی‌جات روسیه.

مدت‌زمانِ ساخته‌شدنِ استادیوم آریامهر (آزادی)، موضوعی است که وزیر ورزش به آن اشاره کرده بود و ما آن را فکت‌چک کردیم.

ادعای تولید میلیون‌ها واژه در زبان فارسی، از جمله پست‌های پربازدید شبکه‌های اجتماعی بود و ما به آن نشان نادرست دادیم.

درگیری‌های خونین سودان و ادعایی که درباره دلایل شکل‌گیری آن شده بود، موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

انتخاب شهردار جدید نیویورک و بازتاب گسترده آن در رسانه‌ها، دستمایه انتشار ویدیوهای پربازدیدی شد که البته درست نبودند و درباره آنها توضیح داده‌ایم.

نقش عصاره ریشه قاصدک در درمان سرطان و مضر بودن نمک تصفیه‌شده، دو ادعای نادرست حوزه سلامت در این اپیزود هستند.

 

00:01:17 مقدمه

00:03:20 روزنامه پیام سپیدار خبر کشف ۷۴ جسد در سد کرج را منتشر نکرده است

00:08:43 ادعای شاخ‌دار تبخیر آب و انتقال آن به زاگرس برای بارش باران

00:15:29 درباره نقش رئیس بانک مرکزی در زیان انباشته بانک آینده چه می‌دانیم؟

00:20:25 ادعای نادرست جلیلی درباره واردات ۱۱ میلیارد دلاری صیفی‌جات در روسیه

00:25:29 ادعای نادرست تورم ۱۷۱ درصدی در دولت پزشکیان

00:28:57 درباره مدت ساخت استادیوم آزادی چه می‌دانیم؟

00:35:32 ادعای نادرست درباره توان تولید واژگان فارسی در مقایسه با دیگر زبان‌ها

00:44:11 راجی، «کشف حجاب» زنان و آنچه در سودان می‌گذرد

00:52:08 ادعای نادرست پخش اولین اذان نیویورک پس از انتخاب ممدانی

00:55:44 ادعای نادرست مرگ سلول‌های سرطانی با عصاره ریشه قاصدک

00:58:52 ویدیوی نادرست درباره «سمی» و مضر بودن نمک تصفیه‌شده

01:02:33 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

روزنامه


هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و یکم - «نفت ایران و چین»
#279
11/12/2025

با پول تخفیف نفت ایران به چین، چه کارهایی می‌توان کرد؟
در بیست و یکمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، سراغ ماجرای عجیب فروش نفت ایران به چین رفته‌ایم و سعی کردیم تا حدی به این سوال، پاسخ بدهیم. 
هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.


لینک قسمت ۲۴۱ پادکست فکت‌نامه

هزارداستان بودجه در کست‌باکس

هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا

فایل اسپردشیت پرهام درباره موضوعات پادکست 


حجاب و اشعه چشم
#278
11/07/2025

در قسمت ۲۴۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به یک ادعای پربازدید شبکه‌های اجتماعی، مرتبط با حواشی پرونده پژمان جمشیدی پرداختیم.

در ادامه، دو ادعایی را بررسی کردیم که سرپرست ستاد امر به معروف و نهی از منکر در مصاحبه اخیر خود بیان کرده بود؛ یکی درباره بودجه این ستاد و دیگری درباره تاثیر بی‌حجابی بر «اشعه چشم».

تکرار ادعاهای شاخ‌دار درباره جرم میان‌ستاره‌ای 3i-Atlas و حساب و کتاب‌های نادرست درباره یارانه نان مهاجران افغانستانی در ایران، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.

ادعای محسن بهمنی درباره اختراع یک پیشران جدید و ساخت خودروی پرنده در روزهای اخیر بسیار دست به دست شده است. در این اپیزود توضیح دادیم که چرا این ادعاها شاخ‌دار است.

بعد از پرداختن به موضوعات متعدد در حوزه علم و شبه‌علم، این‌بار تحقیقات برندگان جوایز ایگ‌نوبل را مرور کردیم؛ پژوهش‌هایی که هم بامزه‌اند، هم نگاهی علمی و گاه موثر دارند.

ادعای سعدی‌خوانی در کنگره آمریکا، عکس‌های منتسب به پروژه بلندپروازانه عربستان و رده‌بندی کشورها بر اساس میزان بیماری‌های روانی، سوژه‌های دیگر این قسمت پادکست هستند.

 

00:00:47 مقدمه

00:03:01 ادعای خویشتنداری بیماران روانی و بی‌اعتباری پزشکی قانونی در پرونده تجاوز

00:10:48 ادعای نادرست سرپرست ستاد امر به معروف درباره بودجه این نهاد

00:15:44 ادعای نادرست درباره اشعه چشم و حجاب

00:25:21 تکرار ادعاهای شاخ‌دار درباره 3i Atlas و نزدیک‌شدن فضاپیما به زمین

00:29:07 ادعای نادرست درباره یارانه نان مهاجران افغانستانی

00:35:19 ادعای شاخ‌دار نسل جدید پیشران بر مبنای قانون سوم نیوتن

00:48:26 درباره جوایز ایگ‌نوبل ۲۰۲۵ چه می‌دانیم؟

00:58:35 ویدیوی سعدی‌خوانی ربطی به این روزها و آمریکا ندارد

01:00:11 تصاویر نادرست از پروژه استادیوم نئوم در عربستان

01:02:00 ادعای نادرست درباره رتبه ایران از نظر تعداد بیماران روانی

01:03:31 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را این هفته رضا و رزا اجرا می‌کنند که هر دو از اعضای تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

ادعای خویشتنداری بیماران روانی و بی‌اعتباری پزشکی قانونی در پرونده تجاوز


نفت، حجاب، بانک آینده
#277
10/31/2025

در قسمت ۲۴۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به فکت‌چک ادعایی پرداختیم که به ماجرای پربحث این روزها ارتباط دارد؛ یعنی پرونده پژمان جمشیدی.

در ادامه، درباره یکی از مهمترین موضوعات اخیر در اقتصاد ایران یعنی ماجرای بانک آینده صحبت کرده‌ایم.

ادعایی درباره سهم یوان و دلار در تجارت جهانی و ادعاهایی درباره نفت و اقتصاد نفتی گذشته و حال ایران، از دیگر موضوعات اقتصادی این قسمت هستند.

ادعاهای نادرست حامیان حجاب اجباری در ایران تمامی ندارد. در این قسمت یکی دیگر از این ادعاها را درستی‌سنجی کرده‌ایم.

ادعای دیده شدن سوخو-۳۵ روسی در ایران و خبر رسانه‌های ایران درباره رونمایی از بزرگترین شهاب‌سنگ جهان، موضوعات دیگری هستند که به آنها پرداخته‌ایم.

سه ادعای نادرست درباره نقش رازی در واکسیناسیون، مضر بودن مصرف نان و درمان سرطان با سمفونی بتهوون، سوژه‌های حوزه سلامت این اپیزود هستند.

آیا رضاشاه از سازنده پل ورسک خواسته بود تا با خانواده‌اش زیر پل بایستد؟ در این قسمت به این پرسش قدیمی و پرتکرار پاسخ داده‌ایم.

در پایان این قسمت نیز چند فکت‌چک کوتاه از ادعاهای شبکه‌های اجتماعی را مرور کردیم.

 

00:01:02 مقدمه

00:03:53 هویت شاکی پرونده پژمان جمشیدی اعلام نشده است

00:07:18 پاسخ به چند سوال متداول درباره ادغام بانک آینده در بانک ملی

00:18:36 یوان در معادلات جهانی از دلار سبقت نگرفته است

00:23:26 درستی‌سنجی ادعاهای جواد محقق‌نیا درباره نفت ایران و عربستان

00:33:36 دهه هشتادی‌ها و «قانون عفاف و حجاب»

00:39:32 ادعای نادرست دیده‌شدن جنگنده سوخو-۳۵ تازه خریداری‌شده در تهران

00:44:22 ادعای نادرست درباره رونمایی از بزرگ‌ترین شهاب سنگ جهان در گرگان

00:49:11 ادعای نادرست درباره نقش رازی در واکسیناسیون

00:56:25 ادعای نادرست درباره مضر بودن مصرف نان

00:59:49 آیا رضاشاه از سازنده پل ورسک خواست با خانواده‌اش زیر آن بایستد؟

01:06:05 ویدیوی جعلی با عنوان واژگونی شمش‌های طلا در تهران

01:06:50 ادعای شاخ‌دار تولید رب گوجه‌فرنگی از «گوجه‌های گندیده و مواد افزودنی»

01:08:03 ادعای شاخ‌دار درباره فردی که گفته شده نفر اول ریاضی جهان است

01:09:05 ادعای نادرست درباره جایزه گرفتن رانندگان قانونمند در سوئد

01:10:43 سمفونی ۵ بتهوون باعث درمان سرطان نمی‌شود

01:13:42 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را این هفته رضا و رزا اجرا می‌کنند که از اعضای تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی


هزارداستان بودجه؛ قسمت بیستم - «بودجه نظامی ایران چقدر است؟»
#276
10/29/2025

بودجه نظامی ایران واقعا چقدر است؟ از کجا تامین می‌شود؟ در مقایسه با سایر کشورها وضعیت ایران چگونه است؟
در بیستمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» تلاش کرده‌ایم به این پرسش‌ها و سوال‌های دیگری درباره بودجه نظامی جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر پاسخ دهیم.

هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

 

مقاله فکت‌نامه درباره بودجه نظامی در جمهوری اسلامی ایران


هزارداستان بودجه در کست‌باکس


هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا


فایل اسپردشیت پرهام درباره موضوعات پادکست 


قدر و عماد و سجیل
#275
10/24/2025

در قسمت ۲۴۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا سراغ چند سوژه موشکی رفتیم؛ دو موشک قدر و عماد که سپاه می‌گوید نسخه ارتقایافته آنها را رونمایی کرده و همچنین ادعایی درباره سوخت موشک سجیل.

بازنشر گمراه‌کننده دو ویدیو از اعتراضات چند سال قبل، به اسم اعتراضات جدید، موضوع دیگری است که درباره آنها صحبت کرده‌ایم.

انتساب جملاتی به نتانیاهو درباره حمله به ایران و ادعایی درباره وضعیت آتشفشان تفتان در جنوب شرق ایران، موضوعات دو فکت‌چک دیگر این قسمت هستند.

ادعاهایی درباره روغن‌های گیاهی، درمان فوری درد و عفونت دندان و سم‌زدایی رحم با یک جوشانده، سه سوژه حوزه سلامت در این اپیزود محسوب می‌شوند.

در بخش فکت‌چک‌های کوتاه نیز ماجرای یکی ویدیوی خودسوزی در مغولستان و ادعاهایی درباره «تخت بودن زمین»، «اختلال در ماتریکس» و «جهان موازی» را مرور کرده‌ایم.

 

00:00:58 مقدمه

00:04:20 از ارتقای موشک‌های قدر و عماد چه می‌دانیم؟

00:13:29 ادعای پیشران پلاسمایی برای موشک‌های بالستیک، شبه‌علم است

00:18:22 بازنشر دو ویدیوی قدیمی به اسم اعتراضات اخیر

00:21:50 ادعای نادرست منسوب به نتانیاهو درباره کشتن ایرانیان

00:25:08 درباره گزارش جدید از آتشفشان تفتان چه می‌دانیم؟

00:27:57 ادعای نادرست «قاتل بی سرو صدا» بودن روغن‌های گیاهی

00:33:56 ادعای نادرست درباره درمان پنج‌دقیقه‌ای عفونت و درد دندان

00:39:06 ادعای نادرست «پاکسازی رحم» با «جوشانده پیاز» و «شیلاجیت»

00:42:14 ادعای نادرست خودسوزی وزیر مغولستان در پی نارضایتی مردم

00:43:54 ادعاهای شاخ‌دار درباره پی‌بردن کاپیتان ناسا به تخت بودن زمین

00:45:29 غیب شدن آدم‌ها به خاطر اختلال ماتریکس و نیروهای ماورایی

00:47:10 ادعای شاخ‌دار ورود زنی به آمریکا با پاسپورت کشوری ناموجود

00:48:59 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

از ارتقای موشک‌های قدر و عماد چه می‌دانیم؟

ادعای پیشران پلاسمایی برای موشک‌های بالستیک، شبه‌علم است


آقای اینشتین! شما به روح اعتقاد دارید؟
#274
10/17/2025

در قسمت ۲۳۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره جمعیت افغانستانی‌ها در ایران و ادعای وجود عرف بین‌الملل در این رابطه، توضیح دادیم.

ادعای ارتباط زلزله بم در سال ۱۳۸۲ با یک انفجار هسته‌ای زیرزمینی، موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

اختلال و مشکلات GPS در ایران، ابهام‌ها و پرسش‌های متعددی را به وجود آورده است. در این قسمت درباره این مساله صحبت کرده‌ایم.

همزمان با مذاکرات و توافق آتش‌بس در غزه، یک ویدیوی قدیمی دستمایه ادعای نادرستی شد و ما آن را درستی‌سنجی کردیم.

«تراپی نور قرمز» از موضوعات پرطرفداری است که ادعاهای متنوعی درباره آن مطرح می‌شود. خلاصه‌ای از مقاله مفصل فکت‌نامه درباره این موضوع را در این قسمت مرور کرده‌ایم.

ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعاهایی را به آلبرت اینشتین نسبت داده است. توضیح داده‌ایم که چرا این ادعاها نشان شاخ‌دار گرفت و جهان‌بینی این دانشمند، چه بوده است.

وصیت‌نامه جعلی منتسب به ثریا همسر دوم محمدرضا شاه، ادعای رائفی‌پور درباره سرود ملی مجارستان و ویدیویی از وجود کِرم در سیگار، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند.

 

00:00:58 مقدمه

00:03:32 ادعای شاخ‌دار درباره جمعیت افغانستانی‌ها در ایران و عرف بین‌المللی

00:15:24 ادعای نادرست ارتباط زلزله بم به یک آزمایش هسته‌ای

00:20:19 ادعای گمراه‌کننده «جایگزینی GPS با ماهواره‌های موقعیت‌یاب چینی»

00:31:49 انتشار ویدیوی قدیمی در سوریه به اسم کشته‌شدگان در غزه

00:35:49 تراپی نور قرمز؛ یک «سرندیپیتی» در لب مرز شبه‌علم و پلاسیبو

00:47:28 مصاحبه جعلی با اینشتین درباره زندگی پس از مرگ

00:54:24 وصیت‌نامه جعلی منتسب به ثریا، همسر سابق محمدرضا شاه

00:56:28 ادعای گمراه‌کننده درباره عبارت ضد ترک در سرود ملی مجارستان

00:58:07 ادعای نادرست وجود کِرم در سیگار

01:00:19 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

ادعای شاخ‌دار درباره جمعیت افغانستانی‌ها در ایران و عرف بین‌المللی

ادعای نادرست ارتباط زلزله بم به یک آزمایش هسته‌ای


هزارداستان بودجه؛ قسمت نوزدهم - «جامعةالمصطفی در ژاپن»
#273
10/15/2025

جامعةالمصطفی العالمیه، موضوع نوزدهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه است؛ نهادی مذهبی که با هدف «تربیت مجتهدان و عالمان و نشر و ترویج اسلام ناب محمدی» در کشورهای خارجی تاسیس شده و در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ حدود ۲ هزار میلیارد تومان بودجه دارد.
در این قسمت، با تمرکز روی نمایندگی جامعه‌المصطفی در ژاپن، سراغ این سوال رفته‌ایم که بودجه این نهاد برای چه کاری هزینه می‌شود؟
هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

هزارداستان بودجه در کست‌باکس

هزارداستان بودجه در سایت رادیو فردا

فایل اسپردشیت پرهام درباره موضوعات پادکست 


باهنر و قانون حجاب
#272
10/10/2025

در قسمت ۲۳۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه کمی مفصل درباره چند موضوع مهم صحبت کرده‌ایم. یکی از آنها، ادعای محمدرضا باهنر درباره قوانین حجاب اجباری در ایران بود که واکنش‌های زیادی داشت.

موضوع بعدی، تکرار چندباره ادعاها درباره تعداد کشته‌شدگان اسرائیلی در جنگ ۱۲ روزه است که درباره نادرست بودن آن توضیح داده‌ایم.

به‌تازگی پست‌های متعددی منتشر شده که مدعی است رهبران سیاسی و صاحبان کسب‌وکارهای بزرگ دنیا درباره ایران پیام‌هایی صادر کرده‌اند. درباره نادرست بودن این ادعاها در این قسمت صحبت کرده‌ایم.

در شبکه‌های اجتماعی بارها تکرار شده که مصرف ماریجوانا می‌تواند بیماری پارکینسون را درمان کند. این ادعا از کجا آمده و چقدر واقعیت دارد؟

در پایان، درباره چند سوژه دیگر به‌طور خلاصه توضیح داده‌ایم؛ دو ادعا درباره پزشکیان و خامنه‌ای و یک ادعای شاخ‌دار درباره جنگ ایران و عراق.

 

00:00:59 مقدمه

00:04:05 ادعای نادرست باهنر درباره نبود الزام قانونی برای حجاب

00:16:55 ادعای کشته‌شدن ۸۰۰ اسرائیلی در جنگ ۱۲ روزه، نادرست است

00:25:30 انتساب اظهارات نادرست به رهبران جهان درباره ایران

00:31:08 ویدئو نادرست «درمان پارکینسون با مصرف ماری‌جوانا»

00:36:01 ادعای نادرست توصیف رسانه‌های چینی از سخنرانی پزشکیان در سازمان ملل

00:37:06 ویدیوی ساختگی سخنرانی خامنه‌ای به زبان انگلیسی

00:37:58 ادعاهای شاخ‌دار درباره نقش «استارگیت» در آغاز جنگ ایران و عراق

00:39:54 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

ادعای نادرست باهنر درباره نبود الزام قانونی برای حجاب

ادعای کشته‌شدن ۸۰۰ اسرائیلی در جنگ ۱۲ روزه، نادرست است

انتساب اظهارات نادرست به رهبران جهان درباره ایران

ویدئو نادرست «درمان پارکینسون با مصرف ماری‌جوانا»


دود عجیب موشک‌
#271
10/03/2025

در قسمت ۲۳۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا سعی کردیم به این پرسش، پاسخ دهیم که آیا مکانیسم ماشه، مقدمه حقوقی برای اقدام نظامی علیه ایران است؟

در ادامه به ادعای گمراه‌کننده محمدحسین راجی درباره توانایی کشورها برای غنی‌سازی ۶۰ درصدی اورانیوم پرداختیم.

مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل ادعا کرد که جمهوری اسلامی هرگز به دنبال بمب اتم نبوده است. این ادعا چقدر با واقعیت همخوانی دارد؟ پس از پاسخ به این سوال، کمی هم درباره خسارت‌های اقتصادی بحران هسته‌ای ایران حرف زدیم.

دیده شدن دود عجیب در آسمان چند نقطه ایران، بازار گمانه‌زنی‌ها و ادعاها درباره آزمایش اخیر ایران را داغ کرده بود. در این قسمت درباره این موضوع نیز توضیح داده‌ایم.

دو سوژه مربوط به حوزه سلامت، یکی ادعاهای پرتکرار درباره فلوراید و دیگری ادعایی قدیمی درباره ویروسی بودن ماسک‌های یکبار مصرف، پایان‌بخش فکت‌چک‌های این اپیزود هستند.

 

00:01:43 مقدمه

00:05:32 مکانیزم ماشه، مقدمه حقوقی حمله نظامی به ایران نیست

00:14:30 مغالطه محمدحسین راجی درباره توان غنی‌سازی ۶۰ درصدی

00:19:33 جمهوری اسلامی ایران چقدر واقعا دنبال بمب اتم بوده‌است؟

00:27:34 خسارت بحران هسته‌ای برای اقتصاد ایران چقدر است؟

00:32:29 از آزمایش موشکی ۲۷ شهریور ایران و رد عجیب آن در آسمان چه می‌دانیم؟

00:37:47 ادعای نادرست نماینده مجلس درباره آزمایش موشک قاره‌پیما

00:39:50 ادعای شاخ‌دار فناوری بدون سوخت موشک بالستیک قاره‌پیمای ایرانی

00:43:27 درباره فواید و مضرات فلوراید چه می‌دانیم؟

00:51:25 ادعای وجود ویروس‌های قابل رویت روی ماسک‌های یکبار مصرف

00:54:39 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

لینک سابستک فکت‌نامه

مکانیزم ماشه، مقدمه حقوقی حمله نظامی به ایران نیست

مغالطه محمدحسین راجی درباره توان غنی‌سازی ۶۰ درصدی

جمهوری اسلامی ایران چقدر واقعا دنبال بمب اتم بوده‌است؟


هزارداستان بودجه؛ قسمت هجدهم - «هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور»
#270
10/01/2025

بعد از چند ماه وقفه، قسمت جدید پادکست «هزارداستان بودجه» منتشر شد.

موضوع هجدهمین قسمت این پادکست، هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور است؛ موضوعی که امسال با اظهارات یکی از مسئولان برگزاری این مراسم درباره توزیع ۱۰۰ میلیارد تومان کباب کوبیده، خبرساز شد.

هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

در کست‌باکس بشنوید

در سایت رادیو فردا بشنوید


غنی‌سازهای جهان
#269
09/26/2025

در قسمت ۲۳۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره تحولات مرتبط با پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران صحبت کردیم؛ از دو ادعای علی خامنه‌ای در تازه‌ترین سخنرانی‌اش تا خسارت‌های اقتصادی بحران هسته‌ای و مکانیسم ماشه.

در ادامه، به درستی‌سنجی ادعایی درباره تاثیر جنگ ۱۲ روزه بر فیلترینگ در ایران پرداختیم و توضیح دادیم که چرا با شواهد و فکت‌ها همخوانی ندارد.

ادعای جنجالی و شاخ‌دار روزنامه کیهان درباره نحوه مرگ مهسا امینی موضوع دیگری است که در این قسمت مرور کرده‌ایم.

ماجرای سفر مخفیانه نتانیاهو به روسیه برای جلوگیری از فروش اس-۳۰۰ به ایران، تکرار ادعاها درباره واکسن‌های کرونا و ادعایی نادرست در مورد تغذیه نوزادان از دیگر سوژه‌های این هفته هستند.

انتساب تصاویر جعلی به فرشته حسینی، ادعای نادرست درباره امید جهان و ادعاهای شاخ‌دار درباره ماشین زمان و چند سوژه دیگر را در این اپیزود خواهید شنید.

 

00:01:27 مقدمه

00:04:54 ادعای نادرست خامنه‌ای درباره میزان توانایی غنی‌سازی کشورها

00:11:22 ادعای گمراه‌کننده خامنه‌ای درباره سود بردن مردم از غنی‌سازی اورانیوم

00:14:48 خسارت بحران هسته‌ای برای اقتصاد ایران چقدر است؟

00:19:12 رای‌گیری ۲۸ شهریور شورای امنیت درباره ایران؛ حالا چه می‌شود؟

00:24:03 ادعای گمراه‌کننده اجرای مکانیزم ماشه علی‌رغم توافق ایران با آژانس

00:27:07 ادعای نادرست عدم رفع فیلتر یوتیوب و تلگرام به‌خاطر جنگ

00:35:40 ادعای شاخ‌دار قتل مهسا امینی به‌دست پسرخاله‌اش

00:39:55 سفر مخفیانه نتانیاهو به مسکو در ۲۰۰۹ برای لابی‌گری علیه فروش اس-۳۰۰

00:44:43 واکسن‌های تاییدشده کرونا ضرر ندارند و برای جلوگیری از ابتلا موثرند

00:48:44 ادعای نادرست در مورد تغذیه نوزادان و کودکان زیر دو سال

00:52:39 استفاده از تصاویر جعلی به عنوان عکس‌های جدید فرشته حسینی

00:54:55 ویدیویی که با عنوان آخرین کنسرت امید جهان منتشر شده، قدیمی است

00:55:41 اشاره نتانیاهو به قطعات و فناوری‌های نوین در موبایل‌های امروزی

00:57:20 ادعای نادرست در مورد شیطان نامیدن آمریکا از سوی نخست‌وزیر آلبانی

00:58:22 ادعاهای شاخ‌دار درباره ایلان هاک و ماشین زمان

01:01:47 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه


بوی کباب می‌زند، خربزه (با عسل) در دهان مکن
#268
09/19/2025

در قسمت ۲۳۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا نگاهی انداخته‌ایم به خبر نادرستی که واکنش‌های زیادی داشت: ادعای هشدار جدید آلمان درباره سفر به ایران.

در ادامه، گزارش جدیدمان با موضوع الگوهای پخش اطلاعات نادرست درباره حجاب اجباری را مرور کردیم و سپس ادعای نادرستی درباره مجیدرضا رهنورد را درستی‌سنجی کردیم.

بخشی از صحبت‌های بیژن عبدالکریمی درباره وضعیت معیشتی مردم و بوی کباب در پارک‌ها، واکنش‌های زیادی را برانگیخت. در این قسمت درباره این ادعا صحبت کرده‌ایم.

به‌تازگی روایت جدیدی در جمهوری اسلامی درباره جنگ ۱۲ روزه و جنگ مستقیم جنگنده‌ها (داگ‌فایت) مطرح شده و ما توضیح دادیم که چرا این ادعا با شواهد و فکت‌ها همخوانی ندارد و بی‌اساس است.

برخی رسانه‌ها خبر داده بودند که امکان خرید سربازی فراهم شده است. این ادعا بسیار دیده شد، اما از ما نشان شاخ‌دار گرفت.

سه ادعای حوزه سلامت درباره خوردن همزمان خربزه و عسل، نوشیدن آب ناشتا و خطرناک بودن برخی داروهای گوارش، از دیگر فکت‌چک‌های این هفته‌اند.

دو ادعای مرتبط با انقلاب نپل و حمله اخیر اسرائیل در دوحه قطر، ویدیویی از ازدحام افغانستانی‌ها در تهران و یک ادعای شاخ‌دار درباره مارک زاکربرگ، سوژه فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

 

00:01:30 مقدمه

00:02:54 ادعای نادرست هشدار جدید آلمان به شهروندانش برای ترک فوری ایران

00:07:29 الگوهای پخش اطلاعات نادرست درباره حجاب اجباری

00:17:01 ادعای خارج کردن اعضای بدن مجیدرضا رهنورد، بی‌اساس است

00:21:28 ادعای نادرست بیژن عبدالکریمی درباره وضعیت معیشتی مردم ایران

00:28:49 چرا ادعای نبرد ۷۰ دقیقه‌ای جنگنده‌های ایرانی و اسرائیلی بی‌اساس است

00:35:11 ادعای بی‌اساس درباره طرح خرید سربازی در سال ۱۴۰۴

00:40:14 خوردن عسل و خربزه با هم مضر و کشنده نیست

00:45:09 ادعای شاخ‌دار مضر بودن خوردن آب ناشتا

00:49:55 فواید و عوارض داروهای PPI مانند امپرازول و پنتوپرازول

00:53:21 درباره تاثیر سخنرانی یک نوجوان بر اعتراضات نپال

00:55:17 تصویر خلیل الحیه احتمالا ربطی به حمله اخیر اسرائیل به ویلای او ندارد

00:57:38 درباره ازدحام مهاجران افغانستانی در خیابان ستارخان چه می‌دانیم؟

00:59:48 ادعای شاخ‌دار وحشت زاکربرگ از افشای نقش ایلومیناتی روی لباسش

01:01:51 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه


اکسیر‌های اینستاگرامی
#267
09/12/2025

در قسمت ۲۳۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا کمی بیشتر از قسمت قبل درباره ماجراهای بابک زنجانی صحبت کردیم و در ادامه، ادعای برخی رسانه‌های ایران مبنی بر اعتراف آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به جاسوسی بازرسان این نهاد را بررسی کردیم.

نمایش یک سلاح لیزری در رژه اخیر ارتش چین، توجه و واکنش‌های زیادی در پی داشت. در این قسمت توضیح داده‌ایم که این سلاح،‌ چیست و چه اهمیتی دارد.

یک ویدیو از سخنرانی چند سال قبل خامنه‌ای و ویدیویی از رئیسی با ادعای پرتکرارِ اهدای فرش‌های کاخ سعد‌آباد به پوتین، موضوعات دیگر این پادکست هستند.

ادعاهای مختلف درباره کشف اکسیر جوانی با ترکیبی از زیتون و انجیر که در قرآن آمده، سوژه دیگری است که درباره آن صحبت کرده‌ایم.

تصویر منتسب به کاروان کمک به غزه، نامه جعلی سپاه به صداوسیما و ویدیویی منتسب به یک کودک-مادر افغانستانی، سوژه‌های فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

 

00:02:25 مقدمه

00:06:31 ماجرای عجیب بابک زنجانی؛ ابهام‌ها و تناقض‌ها

00:15:37 ادعای نادرست اعتراف آژانس به جاسوسی از اماکن هسته‌ای ایران

00:20:07 تحلیل فنی، تاکتیکی و استراتژیک سلاح لیزری LY-1 چین

00:26:39 ویدیوی قدیمی و تقطیع‌شده از اعتراض بسیجیان به خامنه‌ای

00:31:36 فرش‌های گمشده سعدآباد ربطی به فرش اهدایی به پوتین ندارد

00:38:43 ادعای نادرست درباره ساخت اکسیر جوانی از انجیر و زیتون

00:45:41 خبر درست و عکس جعلی درباره کمک‌های دریایی به مردم غزه

00:47:30 نامه جعلی سپاه به صداوسیما درباره شاهزاده رضا پهلوی

00:50:01 انتساب ویدیوی نادرست به ازدواج کودکان در افغانستان

00:51:56 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

ماجرای عجیب بابک زنجانی؛ ابهام‌ها و تناقض‌ها

ادعای نادرست اعتراف آژانس به جاسوسی از اماکن هسته‌ای ایران

تحلیل فنی، تاکتیکی و استراتژیک سلاح لیزری LY-1 چین

ویدیوی قدیمی و تقطیع‌شده از اعتراض بس


آبی ایرانی، آبی ترکی
#266
09/05/2025

در قسمت ۲۳۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا کمی درباره یکی از سوژه‌های این روزها یعنی بابک زنجانی صحبت کردیم و سپس به بررسی ادعای عجیب جانشین فرمانده سپاه پرداختیم.

تاثیر پنل‌های خورشیدی در حل مشکل ناترازی برق در ایران، موضوع دیگری است که در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم.

نامگذاری رنگ‌ها، بویژه «آبی ایرانی» و «آبی ترکی» چند روز قبل به موضوعی پربحث در ایکس تبدیل شده بود که این هفته درباره آن صحبت می‌کنیم.

ادعای برخی کاربران درباره اینکه جمهوری اسلامی بیش از پهلوی به آرامگاه کوروش اهمیت داده و رسیدگی کرده، از جمله ادعاهای نادرست این اپیزود است.

آسیب‌های ماموگرافی، پاپ اسمیر و بیوپسی و تاثیر اغراق‌آمیز کورتیزول بر تمام بیماری‌ها، ادعاهای نادرست مربوط به حوزه سلامت در پادکست این هفته‌اند.

انتشار عکس منتسب به نوه روح‌الله خمینی، نسبت دادن یک ویدیوی دستکاری‌شده به ویشکا آسایش، ویدیوی جعلی از هیولای سفید اقیانوس و ادعای نادرست درباره بازی فوتبال زنان ایران و فلسطین، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.

 

00:02:40 مقدمه

00:03:49 بابک زنجانی

00:09:04 ادعای نادرست فدوی درباره شلیک به ایران پیش از جنگ ۱۲روزه

00:15:11 آیا پنل‌های خورشیدی مشکل ناترازی برق در ایران را حل می‌کند؟‌

00:21:55 از رنگ «آبی ترکی»، «آبی ایرانی»، «سبز ایرانی» و «فیروزه‌ای» چه می‌دانیم؟

00:29:36 ادعای نادرست درباره آرامگاه کوروش قبل و بعد از انقلاب

00:39:03 ادعای نادرست درباره مضر بودن ماموگرافی، پاپ اسمیر و بیوپسی

00:45:33 ادعاهای نادرست و اغراق‌آمیز درباره آثار هورمون کورتیزول

00:51:04 ادعای شاخ‌دار درباره نوه خمینی با مایو

00:56:25 ویدیوی منتسب به دعوای ویشکا آسایش، هوش مصنوعی است

00:57:52 ویدیوی کوسه‌ای که قایق را غرق می‌کند ساخته هوش مصنوعی است

00:58:54 بازنشر خبر قدیمی درباره مسابقه فوتبال زنان ایران و فلسطین

01:00:27 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

ادعای نادرست فدوی درباره شلیک به ایران پیش از جنگ ۱۲روزه

آیا پنل‌های خورشیدی مشکل ناترازی برق در ایران را حل می‌کند؟‌


اختراعات شاخ‌دار
#265
08/29/2025

در قسمت ۲۳۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا ادعای رئیس شورای مرکزی موتلفه اسلامی درباره حجاب در ایران را بررسی کردیم.

در ادامه سراغ ماجرای انتقال چند رأس گوزن زرد ایرانی به اسرائیل در روزهای منتهی به انقلاب ۵۷ رفتیم و پس از آن هم به تکرار ادعاهای شاخ‌دار درباره اختراع دستگاه باران‌ساز پرداختیم.

اختراع یا ابداع نحوه عددنویسی با استفاده از تعداد زاویه‌ها، ادعایی است که سال‌هاست به خوارزمی منتسب می‌شود و ما درباره رد آن توضیح داده‌ایم.

نتایج و موفقیت تیم ایران در المپیاد نجوم امسال در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب داشت که درباره آن نیز صحبت می‌کنیم.

تمجید توماس کارلایل از امام حسین و افشاگری ژنرال مک‌کنزی درباره جنگ ۱۲ روزه، دو نقل‌قول جعلی هستند که آنها را درستی‌سنجی کردیم.

خبر رونمایی از ربات حاملگی در چین به طور گسترده‌ای در رسانه‌ها منتشر شد. ادعای چنین اختراعی، شاخ‌دار بود و دلیل آن را توضیح خواهیم داد.

عکس رهبران اروپایی در انتظار دیدار با ترامپ، ویدیوی سگ‌گردانی پرچم جمهوری اسلامی در عراق، تصادف یک خودروی برقی در آمریکا، اظهارنظر منتسب به رئیس‌جمهور سنگال، ادعایی درباره قایق عیسی و ویدیویی از مراسم یادبود سربازان اسرائیلی، از سوژه‌هایی است که در این قسمت به آنها پرداخته‌ایم.

این‌ها و چند فکت‌چک ریز و درشت و دیگر را در این قسمت خواهید شنید.

 

00:01:40 مقدمه

00:03:19 ادعای شاخ‌دار بادامچیان درباره باحجاب بودن ۴۰ میلیون زن ایرانی

00:09:51 درباره پروژه انتقال گوزن زرد ایرانی به اسراییل چه می‌دانیم؟

00:21:44 از «مهندس شهرام پروین» و شبه‌علم «انرژی ارگون» چه می‌دانیم؟

00:29:45 خوارزمی مبدع شکل اعداد نبود و عددنویسی امروزی ربطی به زوایا ندارد

00:34:41 درباره موفقیت تیم المپیاد نجوم و اخترفیزیک ایران چه می‌دانیم؟

00:37:27 نقل قول جعلی منسوب به توماس کارلایل درباره امام حسین

00:42:46 ادعای شاخ‌دار ساخت ربات حاملگی انسان‌نما

00:47:52 انتساب مصاحبه ساختگی به ژنرال مک‌کنزی درباره ائتلاف علیه ایران

00:51:15 تصویر جعلی از انتظار رهبران اروپایی پشت دفتر ترامپ

00:52:54 ویدیوی هوش مصنوعی از سگ‌گردانی با پرچم جمهوری اسلامی در عراق

00:54:09 ادعای نادرست درباره از کنترل خارج شدن خودرو الکتریکی در کالیفرنیا

00:55:19 قایقی از زمان عیسی، اما نه قایق او

00:56:35 نقل‌قول نادرست منتسب به رییس‌جمهور سنگال درباره انحلال پارلمان

00:58:29 ویدئوی یادبود سربازان کشته‌شده اسرائیلی، ربطی به جنگ ۱۲روزه ندارد

01:00:11 ادعای بی‌اساس درباره صدرنشینی ایران در لیست کشورهای چهارفصل

01:02:13 مرور سه فکت‌چک کوتاه

01:04:48 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را این هفته رضا و رزا اجرا می‌کنند که از اعضای تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:


رستاخیز خیالی
#264
08/22/2025

در ابتدای قسمت ۲۳‍۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه به بحث داغ روزهای اخیر کاربران شبکه‌های اجتماعی درباره ارزش پاسپورت ایران در دوران قبل و بعد از انقلاب ۵۷ پرداختیم.

ادعای رونمایی جمهوری اسلامی از موشک جدید خود با نام رستاخیز، ادعایی کاملا بی‌اساس است که هفته قبل زیاد دست به دست شد و ما آن را فکت‌چک کردیم.

برخی با استناد به گزارش موسسه جینسا، ادعاهایی درباره میزان اصابت دقیق موشک‌ها به خاک اسرائیل مطرح کرده بودند که در این اپیزود درباره نادرست بودن آن توضیح داده‌ایم.

پیام نتانیاهو به مردم ایران که مساله این روزهای آب را پیش کشیده بود، با واکنش‌های زیادی روبرو شد و ادعا شد که بحران آب در این کشور بدتر از ایران است؛ ادعایی که از ما نشان نادرست گرفت.

ادای احترام یک خواننده متال به پرچم ایران، موضوع دیگری است که در این قسمت درباره آن صحبت کرده‌ایم.

ویدیوی خروج نیروهای روسی نیروگاه بوشهر، ادعای نصب بیلبورد روزشمار پایان دوران خامنه‌ای در تل‌آویو و ویدیوی پربازدید یک پارتی قایقی که به جزیره کیش نسبت داده شده بود، از دیگر سوژه‌های این اپیزود هستند.

 

00:02:38 مقدمه

00:04:18 نیم‌قرن با پاسپورت ایرانی؛ از سفر بدون ویزا تا فهرست سیاه

00:10:46 ادعای شاخ‌دار درباره موشک «رستاخیز»

00:17:29 آمار نادرست درباره ۳۷۰ اصابت موفق موشک به اسرائیل

00:22:54 مقایسه نادرست بحران آب در ایران و اسرائیل

00:28:00 ادعای نادرست ادای احترام خواننده‌ متال به پرچم جمهوری اسلامی ایران

00:32:57 ویدیوی قدیمی با ادعای خروج کارکنان روسی از بوشهر در روزهای اخیر

00:34:49 ادعای نادرست نصب تابلو روزشمار پایان دوران خامنه‌ای در تل آویو

00:36:17 انتساب نادرست ویدیوی پارتی در استانبول به جزیره کیش

00:39:21 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را این هفته فرهاد و رزا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

نیم‌قرن با پاسپورت ایرانی؛ از سفر بدون ویزا تا فهرست سیاه

ادعای شاخ‌دار درباره موشک «رستاخیز»

انتساب آمار نادرست به «جینسا» درباره اصابت ۳۷۰ موشک ایران به اسرائیل


گوزن‌ها
#263
08/15/2025

در قسمت ۲۳۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره توافق اخیر ارمنستان و جمهوری آذربایجان با میانجی‌گری آمریکا و ماجرای کریدور زنگزور و ادعاها درباره آن صحبت کرده‌ایم.

ادعاهایی درباره صادرات برق ایران به افغانستان، استفاده از پنل‌های خورشیدی در آلمان و روشی عجیب برای کاهش مصرف برق، از جمله موضوعات مرتبط با بی‌برقی‌های این روزهای ایران است.

ادعای ممنوعیت نامگذاری کوروش و شرایط مادران برای نامگذاری و دریافت شناسنامه نوزادان، دو سوژه مرتبط با یکدیگر هستند که در این قسمت به آنها پرداخته‌ایم.

استفاده از نیش و زهر زنبور در درمان سرطان، ادعایی تکرار شونده در شبکه‌های اجتماعی است که فکت‌چک آن را در این قسمت مرور کردیم.

همزمان با مراسم اربعین در ایران و عراق، تصاویری با ادعای ذبح آهو و گوزن در این مراسم مطرح شده بود که درباره آن توضیح داده‌ایم.

ویدیویی با ادعای کشف یک کفش تاریخی و خاص در لرستان، ادعای کشف مجسمه باستانی کوروش در اعماق خلیج فارس و داستان منتسب به زوج آمریکایی که ۲۵ سال در اقیانوس زندگی کرده‌اند، از جمله سوژه‌های پربازدید شبکه‌های اجتماعی در روزهای اخیر بود که در این قسمت به آنها پرداخته‌ایم.

 

00:01:53 مقدمه

00:03:41 از «دالان زنگزور» یا «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه جهانی» چه می‌دانیم؟

00:10:34 چند ادعای نادرست درباره قرارداد رضاشاه و آتاتورک و ربط آن به «زنگزور»

00:17:26 ادعای نادرست درباره صادرات بی‌وقفه برق ایران به افغانستان

00:21:19 نام کوروش برای پسران در ایران ممنوع نشده است

00:26:15 ادعای گمراه‌کننده درباره حقوق مادر در ایران برای دریافت شناسنامه نوزاد

00:29:51 ادعای نادرست تاثیر فوری و قطعی نیش زنبور بر درمان سرطان

00:35:54 پنل‌های خورشیدی در آلمان و مقایسه هزینه آن با مصالح سنتی

00:39:31 ایده عجیب قرار دادن کلید در جعبه فیوز برای کاهش مصرف برق

00:44:14 گوزن‌های ذبح‌شده اربعین در عراق، گوزن زرد ایرانی نیستند

00:47:27 ادعای نادرست در مورد کشف کفش مفرغی در لرستان

00:49:10 ادعای نادرست کشف مجسمه باستانی کوروش در خلیج‌فارس

00:52:26 قصه شاخ‌دار پیدا شدن یک زوج پس از ۲۵ سال زندگی در اقیانوس

00:56:38 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را این هفته رزا و رضا اجرا می‌کنند که از اعضای تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده است.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکت‌چکینگ

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه


جاسوسی لابوبو
#262
08/08/2025

در قسمت ۲۲۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به ادعای یک عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره نقش «نفوذ» در راه‌اندازی کلاس‌های آموزشی گشت ارشاد پرداختیم؛ ادعایی که البته از ما نشان شاخ‌دار گرفت.

همزمان با بحران آب در ایران، ادعاهایی درباره اجرای یک پروژه آبی از سوی ایران در کربلا شده بود که این هفته آن را فکت‌چک کردیم.

ادعای کشته شدن ۳۰ خلبان اسرائیلی در جنگ با ایران، خبر بی‌اساسی است که برخی رسانه‌های ایران، آن را همراه یک توییت جعلی بازنشر کرده‌اند. در این قسمت درباره این ادعا توضیح داده‌ایم.

عروسک‌های لابوبو این روزها طرفداران زیادی در دنیا دارد. یک ویدیوی پربازدید، ادعا کرده بود که در این اسباب‌بازی‌ها جی‌پی‌اس جاسازی شده و برای جاسوسی استفاده می‌شود. از این عروسک‌ها چه می‌دانیم؟

ادعای سفر یک دختر جوان به مریخ و حمله سفینه فضایی بیگانه به زمین طی ماه‌های آینده، دو ادعای مرتبط به حوزه فضاست که در این اپیزود به آنها پرداخته‌ایم.

در بخش مرور کامنت‌ها نیز درباره فکت‌چک‌های مشترک با مخاطبان و برنامه فکت‌نامه برای فصل جدید پادکست «هزارداستان بودجه» توضیحاتی داده‌ایم.

 

00:01:33 مقدمه

00:06:28 ادعای شاخ‌دار درباره «نفوذ» در راه‌اندازی کلاس‌های آموزشی گشت ارشاد

00:18:45 درباره پروژه آبی شرکت ایرانی در کربلا چه می‌دانیم؟

00:22:47 ادعای شاخ‌دار درباره کشته‌شدن ۳۰ خلبان اسرائیلی در جنگ با ایران

00:27:41 ادعای نادرست درباره جاسازی جی‌پی‌اس در عروسک‌های لابوبو

00:32:47 آلیسا کارسون فضانورد نیست و برنامه‌ای برای سفر او به مریخ وجود ندارد

00:35:04 ادعای شاخ‌دار «حمله سفینه فضایی بیگانه به زمین»

00:40:41 توضیح درباره فکت‌چک‌‌های مخاطبان و پادکست «هزارداستان بودجه»

00:46:05 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

ادعای شاخ‌دار درباره نقش «نفوذ» در راه‌اندازی کلاس‌های آموزشی گشت ارشاد

درباره پروژه آبی شرکت ایرانی در کربلا چه می‌دانیم؟

ادعای شاخ‌دار درباره کشته‌شدن ۳۰ خلبان اسرائیلی در جنگ با ایران

ادعای نادرست در


ممتاز بیگم
#261
08/01/2025

در مقدمه قسمت ۲۲۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه، کمی درباره لایحه پرحاشیه «مقابله با انتشار محتوای خبری خلاف واقع در فضای مجازی» صحبت کردیم؛ لایحه‌ای که فعلا قرار شده از مجلس پس گرفته شود.

از ابتدای جنگ ایران و اسرائیل، ادعاهایی درباره ساخت یا مونتاژ پهپادهای اسرائیلی در ایران مطرح شد. در مقاله‌ای، به بررسی اخبار و اطلاعات مرتبط با این ادعا پرداخته‌ایم.

دو ادعا از مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف از فکت‌نامه نشان نادرست گرفتند که در این قسمت هر دو را توضیح می‌دهیم.

ادعای بی‌اساس «آزمایش موشک قاره‌پیمای خرمشهر ۵»، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح داده‌ایم.

در ادامه درباره خبر ساختگی شکایت پرستو فروهر از شهرداری مونیخ «به جرم راه دادن شاهزاده رضا پهلوی» صحبت کرده‌ایم.

دو ادعای مرتبط با وضعیت این روزهای غزه، از سوژه‌های دیگر فکت‌چک‌های این هفته‌اند و در ادامه درباره نقل قول نادرست سعید جلیلی از نخست‌وزیر سابق بریتانیا نیز صحبت کرده‌ایم.

این قسمت، فکت‌چک‌های چند سوژه جالب را هم توضیح دادیم؛ از ماجرای «ممتاز بیگم» در پاکستان و ویدیوی جعلی از مجلس بولیوی و ادعایی عجیب درباره زندگی نوعی پرنده در ایران، تا ادعایی درباره سریال «بازی مرکب» و البته یک پرتاب سه‌امتیازیِ شاخ‌دار.

 

00:01:35 مقدمه و توضیح درباره لایحه اخیر دولت

00:06:58 از کارگاه‌های مونتاژ پهپاد اسرائیلی در خاک ایران چه می‌دانیم؟

00:15:58 ادعای نادرست پزشکیان درباره حملات جمهوری اسلامی به اسرائیل

00:18:42 آیا هوافضای سپاه در میان پنج قدرت برتر هوافضای جهان است؟

00:22:59 ادعای نادرست تست موشک بالستیک قاره‌پیمای خرمشهر ۵

00:28:03 ادعای شاخ‌دار درباره وحشت در اسرائیل از رونمایی خرمشهر ۵

00:30:11 شایعه شکایت پرستو فروهر از شهرداری مونیخ بخاطر راه‌دادن رضا پهلوی

00:33:19 ادعای نادرست حرکت ۱۰۰۰ کشتی از ۵۰ ملیت برای شکستن محاصره غزه

00:36:17 ویدیوی دستکاری‌شده خطبه‌های نماز مسجدالحرام درباره مردم غزه

00:37:59 ادعای جلیلی درباره اظهارنظر ریشی سوناک و نقش ایران در نظم جهان

00:40:52 ادعای نادرست درباره وجود موجود عجیب‌الخلقه در باغ وحش کراچی

00:56:44 انتساب ادعای نادرست به وزیر دفاع اسرائیل درباره خیزش مردم

00:58:40 ادعای شاخ‌دار فرو ریختن دیوار مجلس نمایندگان در بولیوی

00:59:50 ادعای شاخ‌دار پرتاب سه‌امتیازی بازیکن ایرانی در لیگ بسکتبال یونان

01:01:30 منبع الهام سریال «بازی مرکب» بازداشتگاه «خانه برادران» نبود

01:05:22 ادعای شاخ‌دار درباره رشد گونه‌ای از پرنده در انار

01:07:34 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را این هفته فرهاد و رزا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:


آب و نت
#260
07/25/2025

در ابتدای قسمت ۲۲۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه به موضوع داغ این روزهای ایران یعنی «اینترنت طبقاتی» پرداخته‌ایم.

در ادامه، به دو سوژه‌ای اشاره کردیم که با بی‌آبی این روزهای برخی شهرهای ایران بی‌ارتباط نیست.

پرتاب آزمایشی سپاه با ماهواره‌بر «قاصد» در روزهای اخیر به موضوع نسبتا پربحثی تبدیل شد. تلاش کردیم به این سوال پاسخ دهیم که آیا این اقدام، تست موشک بالستیک قاره‌پیما بود یا نه؟

میزان یارانه صرف‌شده برای مهاجران در ایران، وضعیت هوای تهران بعد از انفجار دو انبار سوخت در روزهای جنگ اخیر و سطح بسیار خطرناک اشعه فرابنفش در تهران طی روزهای اخیر، از دیگر موضوعات دیگر این قسمت هستند.

دو سوژه درباره نرخ بیکاری و وضعیت گردشگری در ایران، از موضوعات اقتصادی این هفته‌اند که هر دو از ما نشان «گمراه‌کننده» گرفتند.

در این قسمت همچنین هفت فکت‌چک کوتاه را مرور کردیم؛ از ادعاهای عراقچی و غرق شدن یک فرمانده سپاه و داستان ساختگی یک کودک بندرعباسی، تا تونل آخرالزمانی و ویدیوی پربازدید کریستیانو رونالدو با هوش مصنوعی.

 

00:02:27 مقدمه

00:03:24 از کمیته تسهیل اقتصاد دیجیتال و اینترنت طبقاتی چه می‌دانیم؟

00:11:53 ادعای اغراق‌شده درباره مصرف کولرهای آبی

00:23:53 ادعای نادرست رهاسازی آب زاینده‌رود در نتیجه بمباران «نطنز»

00:29:29 آیا پرتاب «قاصد»، تست موشک بالستیک قاره‌پیمای سپاه بود؟

00:37:10 ادعای نادرست درباره یارانه ۴۵۰ همتی مهاجران افغان در ایران

00:40:55 از آلایندگی زیست‌محیطی حمله به انبار نفت کن و ری چه می‌دانیم؟

00:45:12 از وضعیت «بسیار خطرناک» تابش فرابنفش در تهران چه می‌دانیم؟

00:51:00 مقایسه گمراه‌کننده نرخ بیکاری در ایران با کشورهای اروپایی

00:55:07 ادعای نادرستِ حضور ایران در بین ۲۰ مقصد برتر گردشگری جهان

00:59:29 ادعای عراقچی درباره اینکه کشتن ترامپ، موضع رسمی ایران نبود

01:01:01 خبر جعلی و طنز با ادعای غرق‌شدن فرمانده نیروی دریایی سپاه

01:02:12 اتهام بی‌اساس مسموم کردن ۱۱۴ راس گاو، به کارگر افغانستانی

01:04:00 ویدیوی رنگ کردن هلوها در گرجستان

01:05:13 شایعه کودک بندرعباسی که با یک تکه یونولیت به امارات رسید

01:08:00 انبار فوق‌سری آخرالزمانی یا مرکز نگهداری محصولات لبنیاتی؟

01:09:02 ویدیوی ساختگی منتسب به رونالدو در حال صلوات فرستادن

01:10:50 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه


دوباره شکدم
#259
07/18/2025

در قسمت ۲۲۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه کمی مفصل درباره «مکانیزم ماشه» صحبت کرده‌ایم، عبارتی که این روزها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.

بعد از حدود چهار سال، باز هم ادعاها درباره کاترین شکدم بالا گرفته است. بخش زیادی از این ادعاها را قبلا بررسی کرده بودیم. در این قسمت به یادآوری برخی از نتایج بررسی‌های قبلی و توضیح ادعاهای جدید پرداخته‌ایم.

هفته قبل گزارش جدید فکت‌نامه با عنوان «الگوهای رایج اخبار جعلی در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل» منتشر شد که در این اپیزود درباره آن صحبت می‌کنیم. در ادامه نیز مقاله فکت‌نامه به زبان انگلیسی درباره جنگ ۱۲ روزه و هوش مصنوعی را کمی شرح می‌دهیم.

ادعای نادرست گم شدن یک بمب‌افکن B2 آمریکا و همچنین ادعاها درباره کشته شدن یک افسر پدافند هوایی ایران بعد از انهدام یک اف۱۶ اسرائيل، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.

پخش یک تصویر دستکاری‌شده از برنامه‌ای تلویزیونی به عنوان یک سند جنگی و توضیح صداوسیما در این رابطه، موضوع بعدی این اپیزود است.

در بخش پایانی مرور فکت‌چک‌ها نیز درباره پرونده سما جهانباز، دختری که از سه سال قبل در شیراز ناپدید شده است، کمی صحبت کرده‌ایم.

 

00:01:27 مقدمه

00:03:25 مکانیسم ماشه چیست و فعال کردنش چه تبعاتی دارد؟

00:14:01 ادعای نادرست رابطه جنسی کاترین شکدم با ۱۲۰ مقام جمهوری اسلامی

00:27:03 انتساب نادرست ویدیوی یک گفتگو به کاترین شکدم

00:30:54 الگوهای رایج اخبار جعلی در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل

00:41:51 مقاله‌ فکت‌نامه به زبان انگلیسی: «اولین جنگ هوش مصنوعی»

00:48:14 ماجرای بمب‌افکن 2-B که در عملیات فریب حمله به ایران شرکت داشت

00:51:51 از سرنگونی اف۱۶ به‌دست سرهنگ محمد علیزاده چه می‌دانیم؟

00:56:39 نمایش یک سند دستکاری‌شده در صداوسیما

01:01:42 ادعاهای نادرست درباره پیدا شدن «سما جهانباز» در افغانستان

01:05:30 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

مکانیسم ماشه چیست و فعال کردنش چه تبعاتی دارد؟

ادعای نادرست رابطه جنسی کاترین شکدم با ۱۲۰ مقام جمهوری اسلامی

انتساب


ویدیوی تجریش
#258
07/11/2025

در قسمت ۲۲۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ویدیوی پربازدید و پرواکنش انفجار تجریش صحبت کردیم.

ادعای مسعود پزشکیان درباره فتوای دو مرجع تقلید علیه دونالد ترامپ، موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم.

سرنگونی جنگنده‌های اف۳۵ اسرائیلی در ایران، یکی از پرتکرارترین ادعاهای نادرست هفته‌های اخیر است. در این قسمت به متن و حواشی این مساله پرداختیم و همچنین به گمانه‌زنی‌ها درباره خرید جنگنده‌های چینی از سوی ایران اشاره کردیم.

تصاویر ماهواره‌ای از برخی پایگاه‌های موشکی و نظامی ایران، سوالاتی را درباره زمین‌های فوتبال کنار این مراکز ایجاد کرده است که درباره آن هم توضیح داده‌ایم.

در هفته‌های اخیر نام رافائل گروسی دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بارها در رسانه‌های ایران تکرار شده است. مشکل جمهوری اسلامی با گروسی چیست؟

موضوع مهاجران افغانستانی در ایران و ادعای جاسوسی گسترده آنها برای اسرائيل، از موضوعات داغ این روزهای رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی است که درباره آن نیز صحبت می‌کنیم.

در پایان، دو فکت‌چک کوتاه را درباره سخنرانی فرمانده جدید سپاه و ویدیویی که ادعا شده از کابین خلبان یک جنگنده اسرائیلی ضبط شده، مرور خواهیم کرد.

 

00:01:27 مقدمه

00:03:27 درباره حمله هوایی اسرائیل به میدان قدس تجریش چه می‌دانیم؟

00:24:53 فتوای محاربه مکارم شیرازی و نوری‌همدانی علیه ترامپ واقعی است

00:30:59 ادعای نادرست سقوط ارزش لاکهید مارتین به‌دنبال سرنگونی اف-۳۵

00:33:15 چرا سرنگونی اف۳۵ اسرائیل از سوی جمهوری اسلامی غیرممکن است؟

00:41:28 خبر جعلی تایید دستگیری خلبان اسرائیلی در ایران، از سوی ترامپ

00:49:05 از زمین‌های چمن فوتبال در پایگاه‌های موشکی چه می‌دانیم؟

00:56:03 ادعای نادرست قطعی‌شدن خرید ۴۰ فروند جت J-10C از چین

00:59:07 ویدیوی قدیمی در چین با عنوان تمرین خلبانان ایرانی

01:00:11 مشکل مقام‌های جمهوری اسلامی با مدیرکل آژانس چیست؟

01:06:30 درباره تعداد افغانستانی‌های متهم به جاسوسی در ایران چه می‌دانیم؟

01:12:59 ادعای منتسب به امام‌جمعه افغانستان درباره اخراج مهاجران از ایران

01:14:47 ویدئوی سخنرانی فرمانده سپاه به زبان عبری، دستکاری شده است

01:15:49 جا زدن کلیپ بازی جنگی به جای ویدیوی حمله هوایی به ایران

01:17:12 کامنت‌ها

 

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته، نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است و آرین و شان نیز در تولید این قسمت به ما کمک کرده‌اند.

پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید.

فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم:

فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه

ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه

درباره حمله هوایی اسرائی