On Tottaama Konngol
Ko taskaram yewtayɗo fii toɓɓe humondirɗe e kabaruuji fewndiiɗi.Faatumata Si Sawaane no toppitanoo on ndii njuɓɓudi, gila altine haa aljuma. Gila njamdi 13 silmaaji 10 haa njamndi 13 silmaaji 30 ; RFI FULFULDE tottan konngol heɗiyankooɓe mum. Ɓe holla miijooji maɓɓe e dow kaabaaruuji Afrik e winndere. Ko wakati mo fensitetee walla laɓintee e nder mum kumpite jaaliiɗe. Hiɗon waawi okkude miijo mon e toɓɓere yewteteende e dow mum. Hiɗon waawi kadi neldude lamndal ngal yiɗuɗon yo men jaabo.Noddee yewtiden e hoore teddungal. Hiɗon waawi kadi accude nulal ka tonngoode ame...
Yewtere udditiinde: wano woowiri non e aljumaare kala, on yewtii fii toɓɓe ɗe faalaɗon artude e mum
On Tottaama Konngol, hannde ko aljuma, e no woowiri non aljuma kala. Ko yeewtere udditiinde. Hiɗon njogii ndimaagu naayoraade ɗo mbelaɗon e no mbeliraɗon e nder toɓɓe ɗe njeɗon ɗon e nder jeewte mon On Tottaama Konngol.
ko holno faamirɗon ngol heɓtugol konu Mali Kiɗal e hoore doy, tawa muurtuɓe FLA dartaaki ngu?
E alkamisa ñannde 8, 10ɓuru, yewtere men no nawra en hannde Mali. Konunkooɓe leydi anndinii wonndema ɓe heɓtii saare Kidal e talaata yawtuɗo ɗoo. Nguu konu e wallidiiɓe maaɓɓe Africa Corps naatii e ngal diiwal Kidal ɓawto ko ɓadii lebbi jeego gila Murtuɓe FLFA e huuwondiraaɓe maɓɓe JNIM yaltiniɓe e maggal. Enee ko holno faamirɗon koo ko konu Mali heɓtiri Kiɗal e hoore doy, tawa muurtuɓe FLA dartaaki ngu? Mbele woodii ko Algerie waɗi e oo alhaali? Taw si nguu poolgu konu Mali e dow muurtuɓe FLA aran e ɓooyude? K...
Ko holno yiiruɗon pehe ɗe ardiiɓe Senegal woni e ɓamude hitaande kala ngam falaade ɗee bone?
Hannde alarbe ñannde 7, 10ɓuru hiɗen yewta fii toɓooli mawɗi wonndude e waameeji saabiiɗi bonondaaji mawɗi Dakar laamorde Senegal. Ko timmi yimɓe 5wo waasii pittaali maɓɓe, buy kadi barmii e nder illaameeji ɗin ɗee ɓalɗe. Enee hara ko honnde ɗii toɓooli accata jibinande ɓiɓɓe Senegal caɗeele tenntinii ɓee jooɗiiɓe ka laamorde? Sabu hitaande kala ko alhaali gooto on woni e fillitaade, ko bonondaaji gooti ɗin tasketee. E kadi hitaande kala ko kaalisi sefa miliyarji keewɗi ardiiɓe ɓen woni e yaltinnde ngam falaɗe walla haɓude ɗee bone, kono pehe ɗen a...
Ko holɗe e caɗeele humondirɗe e udditugol duɗe jannginirɗe taskiɗon hikka e nder leyɗe mon?
Hannde e talaata, ñannde 6, 10ɓuru, hiɗen yewta hannde ko faati e alhaali udditugol duɗe jannginirɗe e nder leyɗe Afrik. Ko holno ngol fuɗɗitagol lekkol fewndorii e nder leyɗeele mon? Hino taskaa duɗe jannginirɗe e nder Afrik ko e maayde lewru 9ɓuru haa e lewru 10ɓuru udditata hitaande kala. Hay si tawii ngol fuɗɗitagol walla udditugol lekkol no newii e nder leyɗe goɗɗe a tawan alhaali oo no wonndani e leyɗe ɓurɗe ɗen caɗeele mawɗe hikka, tenntinii leyɗe hirnaage Afrik. Sabu caɗeele rafi ndeenaagu e kisal, dame duɗe...
Holko woni ji'anɗe mon e darnde eltooɓe hesɓe e yoga e kippuuji fuku-koyngal leyɗe Afrik ?
Holko woni ji'anɗe mon e darnde eltooɓe hesɓe e yoga e kippuuji fuku-koyngal leyɗe Afrik ?
Caggal foolotiro winndere waɗnoongo to Dawlaaji Ndentuɗi Amerik, Canada e Mexique, ko foti no kippuuji 21 mbaylii eeltooɓe mum en.
Holko ɓe kolli e ko yimɓe puɗɗii yiide koo ? Mbele ɗaminaare ina waawi jogeede e maɓɓe, caggal pottite eliminatoires CAN 2027 ? Bocar Tall
Yewtere udditiinde: wano woowiri non e aljumaare kala, on yewtii fii toɓɓe ɗe faalaɗon artude e mun
On Tottaama Konngol, hannde ko aljuma, e no woowiri non aljuma kala. Ko yeewtere udditiinde. Hiɗon njogii ndimaagu naayoraade ɗo mbelaɗon e no mbeliraɗon e nder toɓɓe ɗe njeɗon ɗon e nder jeewte mon On Tottaama Konngol.
Ko holno taskorɗon ɗii ɗuuɓi nayi ɗi Kapiten Ibrahima Traore ardii Burkina Faso?
E alkamisa ñannde 1lewru 10ɓuru, yewte men no nawra en hannde Burkina Faso. Timmii hanki duuɓi 4 gila kapiten Ibrahima Fraore liɓi laamu kolonel Paul-Henri Sandaogo Damiba, ardii leydi ndii, ɗum ko ñannde 30 9ɓuru hitaande 2022. Duuɓi nayi di capitaine Traore holliri annuye makko toppitaade alhaaliiji leydi ndin. O dartini huuwondiral hakkunde leydi makko e Faransi, o semmbini jokkondiral hakkunde Burkina Faso, Mali e Niger caggal nde o sincidi e hooreeɓe leyɗe ɗee ɗiɗi ɗental leyɗe AES, o waɗi gollidal hakkunde leydi makko e Russie ko faatii e haɓugol kuliyankaaku jaaliingu Burkina, e geɗe goɗɗe e goɗ...
Ko holno jaɓɓorɗon ngal pellital hooreejo kiɗɗo Gine Bissau artugol tawtoree e ƴamooɓe lefol laamu?
Alarba ñannde 30, 9ɓuru, yewtere men no nawra en haande Guinee Bissau. Umaro Sissoco Embalo tawtorte e ƴamooɓe lefol laamu e suɓngooji hooreyaaku arooji. Oo hooreejo kiɗɗo leydi mo konunkooɓe liɓi laamu mun e 11ɓuru hitaande faltiinde, oo dogi o mooloyii leydi wonndi, anndinii yiɗi makko ruttaade Guinee Bissau ngam wonde kanndidaajo e woote yuɓɓinteeɗi e 12ɓuru hitaande nde wonuɗe e mun.Kono ngal pellital Umaro Sissoco Embalo artugol Bissau, ngam tawtoreede e alhaali dawro leydi ndin no jibini haalullaaji ɗuuɗuɗi. Hay si tawii jinnganooɓe Umaro Sissoco Embalo no weltori oo kabaar...
Holko waɗi Afrik waawaani haa hannde heɓde jullere walla julle duumiiɗe ender Dental Adunaaru ONU ?
Toɓɓere yeewtere men yowitii hannde talaata 29 lewru 9ɓuru hitaande 2026, ko e faale leyɗeele Afrik heɓude julle (jonnde) to salndu tammbiindu kisal ndu Dental Adunaaru. E mbatu 81ɓiiru dental ONU gasngal altine hanki to New York, Dawlaaji Ndentuɗi Amerik, heewii e hooreeɓe leyɗe ummiiɓe e duunde Afrik naamdiiɓe, walla siiftinɓe wonnde yontii Afrik heɓa hankadi jullere walla julle 2 haa 3 duumiiɗe to Dental Adunaaru. Afrik, ko leyɗeele 54 e nder dawlaaji 193 ngonɗi e nder fedde ONU, 28 e nder teemedere kala e rentuɓe e nguu goomu adunaaru. Kaa haala julle Afrik to ba...
Reftinde e laawol walla haɗude gasgol kaŋŋe ngol rewaani laawol, mbele ɗii sariyaaji ene mbaawi dartinde ɗee baɗe?
Toɓɓere yeewtere men yowiti hannde ko e asgol kaŋŋe ngol ɗooftaaki sariya, maa mbiyen ngol rewaani laawol. Ina teskaa ko yaaji e leyɗeele men keewɗe, hay so tawi won jogiiɓe fartaŋŋe e kaayitaaji timmuɗi ngam asde oon kaŋŋe, baŋŋe goɗɗo, won heewɓe e ɓiɓɓe leyɗeele ɗee haa e ummotooɓe leyɗe goɗɗe, ina cuuɗoo ngam asde kaŋŋe tawu ndewaani e laawol. Ɗum waɗi leyɗe keewɗe ina mbaɗi sariyaaji ngam haɗde ngool gasgol kaŋŋe ngol ɗooftaaki sariya. Bocar Tall
Holɗe e pehe haanaa ɓameede hannde haa sariya huutoree, ɓee dooluɓe koy jiwoy fawee junngo ?
Hannde e aljuma, ñannde 25lewru 9ɓuru 2026 ka taskaram On Tottaama Konngol en kaali ko faati e doolugol sukkaaɓe rewɓe ɓe hellifaaka, alhaali on no jaali hannde e nder yoga e leyɗeele Afrik. Sariyaaji goɗɗi a tawan ko musiɗo hiɓɓuɗo, jeyaaɗo e ɓeynguure maɓɓe woni caggal bone on, maaɗum kawtaljo maɓɓe walla ceernooɓe maɓɓe ka duɗe jannginirɗe. Yeru mun waɗii Senegal e lewru 6ɓuru. E nder diiwal Diourbel hirnaange leydi ndin, cernoojo doolii cukaloy jiwoy koy o jannginnta. Alhaali gooto on no taskee ton no heewi. E lewru ndu wonnde...
E miijo mon ko holɗum Afrik haani habbaade e ndee jonnde kuuɓal Dental Adunaaru (ONU) hikka ?
Hannde e alkamisa 24, 9ɓuru, en kaalan ko faati e tummbondiral 81ɓal jonnde kuuɓal Dental Adunaaru (ONU) jokkunde waɗugol New York to Dawlaaji Ndentuɗi. Gila e talaata, ardiiɓe e imminaaɓe ko ɓuri leyɗe 130 jeyaaɗe e dental ngal no hollude caɗeele taskaaɗe fewndo ɗoo e nder adunaaru nduu. Wano ɗii kareeli huɓɓuɗi to «Moyen Orient" walla ɗii wonuɗi e waɗude Ukraine. No jeyaa e innitaaɗe e ndee jonnde, caɗeele politik, faggudu, hawre hakkunde ɓiɓɓe Sudan, oo alhaali fewndiiɗo to funnaage RDC. Walla mbayliigu weeyo haa e alhaali Hakkille Tafa...
Ko holno ñaawirɗon ko ɗee leyɗeele siifidi e Washington aadodal ngam jaɓɓade ɗanniiɓe riiwaaɓe Amerik?
Alarba ñannde 23, 9ɓuru, hiɗen yewta fii ngal pellital politik Donald Trump yaltinngol ɗanniyankooɓe ɓe alaa kaydi jooɗiiɓe Amerik. Tefoore nde RFI e mejaaji goɗɗi waɗi e dow alhaali yimɓe wonaaɓe e riiweede Amerik, no holli wonnde gila Donald Trump arti e laamu, ko ɓuri yimɓe ujune 25 yaltinaama e nder leydi ndii, Heewɓe e maɓɓe nawraama e hoore doole e leyɗe woɗɗitiiɗe leyɗe maɓɓe. Ndee tefoore no anndini no Donald Trump woni e huutorde leyɗe goɗɗe wonndude e pelle adunayankooje ngam yaltingol ɗanniiyankooɓe e nder Etats Un...
Ko holno faamirɗon ngol tiiɗugol e sukkugol toɓooli e waameeji saabiiɗi bonanndaaji mawɗi hikka?
Hannde e talaata ñannde 22, 9ɓuru hiɗen yewta ko faati e toɓooli e waameeji wonndude e bonondaaji ɗi ɗii waameeji saabii e nder leyɗeele keewɗe Afrik ɗii lebbi sakkitiiɗi. Hikka Ndi’e tiiɗuɗe wonndude e henndu e parñitte hulɓiniiɗe taskaama e nder yoga e leyɗe. Gine, Kamerun e Senegal ndiyam saaƴuɗam ɗam yontere yawtunde saabike ɓonondaaji mawɗi. tentinii e ndee ka saare Koyah e nder Gine, galluuge ɗuuɗuɗe haa jooni no e nder ndiyan; barmuɓe e mayɗo gooto taskaama. Koddiwaar kadi ko ɓuri yimɓe 50 waasii pittaalu m...
Mbele ɗee tonngooɗe walla numero vert tottaaɗe Ginenaaɓe aran e battinde e haɓugol rafi ndeenaagu ɓeydiingu Gine?
Altine ñannde 21 lewru 9ɓuru yeewtere men no nawra en hannde Guinee. Laamu ngun fellitii wallondirde e ɓiɓɓe leydi ndii ngam haɓude rafi ndeenaagu e kala geɗe bonɗe e nder leydi ndin. Polisi on anndinii yontere faltiinde tonngooɗe maa mi wi’a “numero vert” ɗe Ginenaaɓe noddata kala to ɓe hikkori si ɓe ari humpitaade fii bonɓe, guyaale e geɗe bonɗe goɗɗe e goɗɗe hay geɗe ngeenaaje bonɗe immorɗe e polisi maa gendarme’en e hoore laaɓi ɗin. Ɗee tonngooɗe no okkaa gila e Conakry ka laamorgo haa e diiwe maw...
Yewtere udditiinde: wano woowiri non e aljumaare kala, on yewtii fii toɓɓe ɗe faalaɗon artude e mun
On Tottaama Konngol, hannde ko aljuma, e no woowiri non aljuma kala. Ko yeewtere udditiinde. Hiɗon njogii ndimaagu naayoraade ɗo mbelaɗon e no mbeliraɗon e nder toɓɓe ɗe njeɗon ɗon e nder jeewte mon On Tottaama Konngol.
Ko holno ɗii kalisiiji ɗi Jaspora Afriknaaɓe artirta e nder leyɗeele maɓɓe wonaa e huutoreede?
E alkamisa ñannde 19 9ɓuru, hiɗen yewta hannde ko faati e kaalisiiji ɗi diaspora Afriknaaɓe artirta e nder leyɗeele maɓɓe. Salndu dental ONU toppitiindu jawle ɓamtirɗe demal noddirteendu FIDA, ni holli e nder cimtol wonndema, ɗii ɓuuɗi immorɗi e diaspora Afriknaaɓe, no wuurni hannde ko ɓuri miliyon gooto yimɓe. Hitaande faltiinde, e nder miliyaar 729 kaalisi Dollard artitaaɗii e nder adunaaru ndun, miliyar 124 ɗin fof ko leyɗeele Afrik artiraa. Ɗii kaalisiiji no sowi laabi ɗiɗi ɗi diaspora Afriknaaɓe artiri e nder leyɗeele maɓɓe heɓii duuɓi sappo. Ngol ɓeydagol kaalisi...
Ko holno yiiruɗon ngal pellita happungal coggu jannde e duɗe heeriiɗe Burkina Faso ?
E alarba ñannde 16, 9ɓuru hiɗen yiilora hannde e baŋŋe jannde sukaaɓe e duɗe heeriiɗe e ngol udditugol lekkol e nder leyɗe buy, jannginirɗe goɗɗe e nder fuɗɗotooɗe e lewru arooru udditata. Ardiiɓe Burkina Faso ƴettii hikka pellital kesal anndinngal ko haa honto coggu jannde haani ɓeydaade ka duɗe heeriiɗe. Coggu ngun no happiree sabe nokku ɗo duɗal ngal woni ɗon, kaalisi ko ngal darniraa kon e alaaji ɗii duɗal ngal jogii, wondude e kelɗugol jannde nden. Oo sariya keso Burkina Faso saabike ustagol coggu jannde e nder duɗe hee...
Ko woni nji'anɗe mon e golle ɗe Edouard Mendy waɗani diɗɗal Senegal caggal nde o anndini wonnde o dartinii golle makko e ngal diɗɗal
Hannde e talaata ñannde 15, 9ɓuru, hiɗen yewta hannde ko faati e coftal ɓanli. Ko pellital juhu ngal sanne ngal ɓiɓɓe Senegal haɓɓanooki fewndo ɗoo. Edouard Mendy, anndinii e alat faltiiɗo pellital makko dartinnde fijangol diɗɗal leydi makko. Oo ayna loggiijo barooɗe Senegal mo duuɓi 34 yahii foftere caggal duuɓi jeetati ɗi o fijani leydi makko. E nder ɗum o fijii pottite 59, o dañii deese ɗiɗi foolotiro fuku koyngal Afrik CAN. E hitaale 2021e 2025 to Cameroun e Maroc. Edouard Mendy tawaama kadi laaɓi ɗiɗi e foolotiro fuku koyngal winndere e hitaande 2022 to Qatar...
Ko holno alhaali kuuran on fewndori e nder leyɗeele mon?
Altine ñannde 14 lewru 9ɓuru hiɗen yeewta hannde ko yowiti e alhaali ŋakkere kuuran maa mi wi’a anngal tabitugol kuuran taskaande e nder yoga e leyɗeele teeŋtini e ɗe hirnaange Afrik. Alhaali on jibinii caɗeele keewɗe ɗee jonte cakkitiiɗe. Wano Mauritanie jokkondirgol yaha ara kuuran on ka laamorde Nouakchott saabike ton seppooji keewɗi jonte yawtuɗe, ko wano non kadi Gambie, biɓɓe leydi yaltii yontere faltiinde ngam hollude mettu ɓernde maɓɓe e waasude tabitugol kuuran on ɗen ɓalɗe. Ɗum saabii hooreejo leydi ndin Adama Barro yaltude waɗa yeewtere ngam ñippu alhaali on.
Yewtere udditiinde: wano woowiri non e aljumaare kala, on yewtii fii toɓɓe ɗe faalaɗon artude e mun
On Tottaama Konngol, hannde ko aljuma, e no woowiri non aljuma kala. Ko yeewtere udditiinde. Hiɗon njogii ndimaagu naayoraade ɗo mbelaɗon e no mbeliraɗon e nder toɓɓe ɗe njeɗon ɗon e nder jeewte mon On Tottaama Konngol.
Ko holno yiiruɗon fijooɓe 30to innitaaɓe ko faatii e ndee fukuure kanŋe, e miijo mon ko holmo e maɓɓe dañata nde hikka?
Alkamisa ñannde 11, 9ɓuru, yewtere men no nawra en haande to banŋe coftal ɓanli, kaalen ko faatii e Mbuuñaari ndi Faransi Fuut okkata hitaande kala, latoowo balon ɓurɗo e battinnde e fuku koyngal e nder adunaaru ndun. Ndii buuñaari balonre kaŋŋe 2026, anndiraande "balon door"totteede ñannde 26, 10ɓuru arooru to Londres. Ko fijoowo homɓe dañata mullere kanŋe nden hikka? Doggol fijooɓe 30to innitaaɓe ko faatii e balonre kanŋe nden hikka ɓannginaama e talaata. Hino jeyaa e maɓɓe Ousmane Dembele dañuɗo mbuuñaari ndi rowani, Kylian Mbappé, Lamine Yamal, Harry Kane. En yeg...
Holko woni jiyanɗe mon e ndee eɓɓoore laamu Sebegal nde Ahmad Al Aminou Lo saakti, hanki, to suudu sarɗiiji ɗii?
Alarba ñande 9 lewru 9ɓuru, hiɗen hewta hannde Senegal. Ko yeewtere ɓuranoonde habbeede laatii ndee yontere. Lebbi tati caggal nde o suɓaa, hooreejo jaagorɓe Senegal, Ahmadou Al Aminou Lô hollitii talaata hanki eɓɓoore ɗowornde guwernaman makko, e yeeso sarɗinkooɓe ɓen. Oo hooreejo guwernaman no yeewtii fii toɓɓe keewɗe ɗe ɓiɓɓe leydi ndin habboriiɓe, wano ko faatii e faggudu, ñamaale Senegal, alhaali balle maa mi wi’a subvention. Himo fodi jokkitagol eɓɓoore hooreejo leydi ndin “Senegal 2050”. Kono tawa o waylay jaɓɓal mayre.
Ko holno yiiruɗon oo politik kuuɓal oo guwernaman...
E bi’ol Dental Adunaaru ONU limoore ɗanniyankooɓe naatooɓe Erop no ustii sanne kono limoore dannotooɓe mayɓe e maaje ɗen no ɓeyɗii.
Hannde e talaata ñannde 8, 9ɓuru, hiɗen yewta ko faati e alhaali ɗalle ɗe ɗoftaali sariya. Hino taskaa wonndema limoore ɗannortooɓe ɗii laabi ndiyam alaa e ustaade. E oo saha ɗoo leyɗe keewɗe Afrik ko Gambie, Mauritanie, Senegal woni e yaltirde faade Espaañ. Yontere yawtunde ko fawi ɗanniyankooɓe 80to e nder ɓe 127 immorɓe Gammbiya maayii caggal nde laana maɓɓe ɓooyi yiilaade ko timmata lewru e nder mayo ngon. Kono ko ɓe ko 44 tun aynooɓe maaje Espagne waawi yiitude. Lewru fatiindu kadi ko laana waɗornooka ko ɓuri ɗanniyankooɓe 300to yoolii e port Nouadhibou e nder Mau...
Mbele ngal oorngal wonungal e waɗeede e nder mejaaji renndo ɗii fii ɓeydagol coggu nguura e nder Senegal, maa woodu ko battini?
Altine ñannde 7 lewru 9ɓuru yeewtere men no nawra en hannde Senegal, nokku to teemeɗɗe teemeɗɗe ɓiɓɓe leydi ndii njalti e asat faltiiɗo e noddaandu kawtal pelle sosiyete siwil e infliyenseerɓe ngam hollude mettu ɓernde maɓɓe e ɓeydagol coggeeli e nder denndaangal luumooji leydi ndin. Fuɗɗorde e coggu teewu, ari e liƴƴi, nebbam, sukkar e ñaameteeji goɗɗi e goɗɗi haa yottii e kuuran e joɓndi cuuɗi fof hino ɓeydii hannde Senegal.
Ko holno coggeeli ɗin fewndori e nder leyɗeele men? Mbelle coggu nguure no ɓeydii ɗii ɗuuɓi sakkitiiɗi ka mon? Ko...
