Ümit Özaydın ile Dil ve Çeviri

Çeviri sektöründe kariyer hala mümkün, elbette. İngilizce dışındaki dillerde neredeyse tercüman kalmadı. En yeteneki, en çalışkan, en gayretli olanlarımız için kariyer mümkün. Ama çeviri sektörü şekil değiştiriyor. Bu yeni şekle uyum sağlamalı. Almanca, Çince, İtalyanca, Fransızca, Rusça gibi dilleri öğrenmeli. Devlet dil öğrenimini stratejik öncelik olarak görmeli.

Amerikan ILR kriterlerine göre sözlü çeviride kalite seviyeleri beş bölüme ayrılıyor. Üçüncüden itibaren profesyonel çevirmen olarak kabul ediliyor. Beşinci seviye ise ustalık, master seviyesi. Sözlü çeviride kariyer yapmak isteyenler için kaydettim.

Yapay Zeka ve Etik birkaç alt başlıkta irdelenebilir. Verilerin toplanma yöntemi, verilerin sahipliği, modellerde gizli sansür, fake - sahte videolar, yanıltıcı paylaşımlar, çeviri sürecindeki şeffaflık, fiyat kırma aracı olarak YZ, kolay para kazanma aracı olarak YZ ve daha niceleri tartışılabilir. Açık, şeffaf, amacına uygun yapay zeka kullanımını destekliyoruz. YZ teknolojisinin halka açık olmasını, farklı toplumların ve dillerin erişebileceği kapsamda geliştirilmesini diliyoruz.

Finans dünyasında güven; yaratıcı anlatımlarla değil, netlik, tutarlılık ve doğrulanabilirlik ile kurulur. Faaliyet raporları, yatırımcı sunumları, denetim dokümanları ve kamuya açıklanan finansal metinler; yalnızca bilgi aktaran metinler değildir. Bu metinler, kurumun kendisini nasıl yönettiğini, riskleri nasıl ele aldığını ve paydaşlarıyla nasıl iletişim kurduğunu gösterir. Bu nedenle finansal çeviri, çoğu zaman düşünüldüğünün aksine, teknik bir satınalma işi değil; kurumsal itibar yönetiminin bir parçasıdır.

Yapay zeka birkaç katmanlı eşitsizlik doğuruyor. Dil bazında, süper kompütüre erişim açısından, cinsiyet temelli olarak ve yapay zekanın sahipliği bakımından inanılmaz eşitsizlikler var. Devletlerin, derneklerin, yatırımcıların devreye girip bu eşitsizliği gidermesi gerekiyor.

Yapay Zeka hataya açık. Basit, kalıplardan oluşan çevirileri otomatize ediyor. Ama incelikli metinlerde zorlanıyor. İyi çevirmene, profesyonel çeviri bürosuna ihtiyaç var. Yapay zekanın dil, cinsiyet ve mülkiyet bazında doğurduğu eşitsizlikler var. Gizlilik de büyük sorun. Bunların çözülmesi mümkün.

Tekrardan değil, tekrar; kontrol sağlamak değil, kontrol etmek veya kontrol yapmak. Yeni yılda Türkçemizi daha güzel kullanan çevirmenlerle, editörlerle ve habercilerle tanışmak ve çalışmak dileğiyle.

Tekrardan değil tekrar, yeniden
Geri dönüş sağlamak değil, yanıt vermek, bilgi vermek, aramak
Çalışıyor olacağız değil çalışacağız

Çevirmen mi, yoksa yayıncı kuruluşlar mı sansür yapıyor? Yaşanan teknik bir hata mı, mesleki bir talihsizlik mi?

1. Dünya Savaşında 20 milyon insan ölüyor. Yarısı sivil. 20 milyon da sakat ve yaralı var. Savaş dışı nedenlerle dahi milyonlarca kişi hayatını kaybediyor. Salgın hastalıklar her yerde. Ortadoğu, askerler, halklar, Ermeniler, Kürtler ve Müslümanlar bu trajediyi birlikte yaşıyor, birbirlerini öldürüyorlar.

Joe Biden'ın açıklamalarının ardından alevlenen Ermeni meselesiyle ilgili yıllar içerisinde derlediğim İngilizce - Türkçe terimleri önce 1800'lerden başlayarak, Kafkasların Balkanlaşması alt başlığıyla anlatıyorum.

Karantina sözcüğünün anlamı nedir? Tarihte ve günümüzde karantina uygulamaları nasıldır?

Koronadan korunmak icin evlerdeyken ceviri egitimden kopmak istemeyenler icin bu kayitlari hazirliyorum.

Bu podcastte 10 Kasim vesilesiyle taziye mesajlari nasil yazilir anlatmak istedim. Sozcuklerin dogru kullanimlarini, nuanslarini, orneklerle ve kaynaklarla izah etmeye calistim.

Challenge meydan okumanin disinda engel, gucluk, zorluk anlamlarina geldigi gibi, heyecan, atilim, sicrama gibi anlamlar da ifade edebiliyor.

Multi, multiple, leading gibi sozcukleri Turkceye cevirirken nelere dikkat etmeliyiz? Akla ilk gelen dogru kullanim olmayabiliyor. Bu tür durumlarda cevirir gibi degil, Turkce yazar gibi dusunmeli. Siz ayni anlami Turkce nasil ifade ederdiniz? Sozcuklerin yetersiz kaldigi anlarda anlam transferi daha dogal metinler uretmenizi saglar.

Faktor ne demektir? Etmen, etken, bilesen...Peki Ingilizce ne demeli? Sadece factor yeter mi, baska alternatifleri neler olabilir? Dinleyin, dusunun, sozcuk dagarciginizi gelistirin.

Yuk sozcugunu Ingilizceye cevirirken sadece load kullanmak yeterli degil. Burden var, trouble var, baska pek çok esanlam var. Yerine gore o sozcuklerle yazmak, konusmak gerek.

Onemli kelimesi sadece important veya significant ile cevrilirse eksik olur. Baska alternatifleri de dusunmek gerek. Bu ses kaydinda bakin neleri oneriyorum.

Turkcemize gecmis olan bazi sozcuklerin teleaffuzunda zorlaniyor olabilirsiniz. Bu ses kaydinda ingilizcede cok yapilan telaffuz hatalarini siraladim. Ingilizce kayitlarimizda farkli aksanlarla guzel telaffuz orneklerini bulabilirsiniz.

Typically sözcüğü, normal, sıradan, bildiğimiz, alışageldiğimiz gibi anlamlara geliyor. Tipik olarak diye çevirmek pek doğru değil. Detaylarını podcast'te anlattım.

Commitment sözcüğü sadece taahhüt anlamına gelmiyor. Söz, randevu, yatırım gibi farklı anlamları var. Bu ses kaydı commitment sözcüğünü doğru yerde kullanmak ve doğru çevirmek isteyenler için hazırlanmıştır.

Türkçemizde yapmak fiili şaka yapmaktan yatırım yapmaya kadar kullanabiliriz. İngilizcede "make" ile çevirmek mümkün ama profesyoneller eşanlamları bilir ve onları kullanır. Ayrıca fiil varsa, fiili kullanır. Her çevirmen ve İngilizce öğrenen için faydalı bir ses kaydı.

Türkçemize sahip çıkmak, onu en yalın, en çağdaş haliyle kullanmak hepimizin ortak görevidir. Ne eski sözcüklere düşman olmak, ne de modern kavramları dışlamak çare. Türkçesi varken Türkçesini, yakışan ve yerleşenleri dışlamadan ahenkle kullanalım. Boş sözcüklerden, gereksiz kalıplardan sakınalım. Cümlelerimiz çeşitli, dağarcığımız zengin, üslubumuz akıcı olsun.

Kelime ekonomisi hem düz yazıda, hem de çeviride başarı için önemli bir kriter, ayrıca çoğu zaman bir dilbilgisi kuralı. Avrupa Birliği FOG kılavuzlarında da sıkça yer veriliyor. Bu kayıtta, isim cümlesi - fiil cümlesi dönüşümlerinin bir alt başlığı olan yardımcı fiillerden kurtulmayı anlatıyoruz. Konunun devamı diğer kayıtlarda gelecek.

İngilizcede "and" sözcüğü bazen ve anlamına geliyor ama her zaman değil. Anadili İngilizce olmayanlar çeviri yaparken her "and" gördükleri yere "ve" yazmamalı. Ayrıca, Türkçemizde bağfiiller var. İngilizcenin and'i, Türkçenin bağfilli olabiliyor.

Dragoman çevirmenlerinin basit sözcüklerden kurtulmalarını, Türkçemizi daha yalın kullanmalarını bekliyor. Bu beklentiler size ilk bakışta tuhaf gelebilir. Anlaşılır, akıcı ve zengin bir üslup için Dragoman'la çalışın.

Redundancy, fazlalık, fazladan yazılan sözcükleri tanımlıyor ve anlamı cümlenin diğer ögelerinde mevcut olan sözcükleri tanımlamak için kullanılıyor. Kurtulma yollarını bu kayıtta özetledim.

Başlamak sözcüğünü çevirmeye başlamak, bu sözcüğün İngilizcedeki farklı anlamlarını öğrenmek, üst düzey İngilizce kullanmanın da başlangıcı sayılır.

Bağlamak sözcüğünün İngilizceye çevirisinde sık yapılan hataları, kullanım inceliklerini açıklayarak anlatan kaydımız.

5-Junk Words - Gereksiz sözcükler, cümleden çıkarttığınızda anlamı bozmayan sözcüklerdir. Bu sözcüklerden kurtulmak için bazen sadece silmek yeterli olacağı gibi, bazen tekili çoğul, bazen isim - fiil dönüşümü yapmak gerekebilir.

How would you translate "başkan" into English? Listen and learn when to use president, chair, head or other alternatives.

Etkili sozcugunu nasil cevirirdiniz? impressive, influential, effective? Hangisi nerede kullanilir? Dinleyin, ogrenin.

This is about how to translate "uygun" into English.