Kontekst

Kotlina Hrubieszowska przez długi czas nie była miejscem, które kojarzono z przełomowymi badaniami. Zmieniły to wykopaliska w Masłomęczu i Gródku koło Hrubieszowa. Odkryte tam cmentarzyska i zabytki związane z grupą masłomęcką pokazały, że społeczności gockie nie tylko dotarły na Lubelszczyznę, ale stworzyły tu ważny ośrodek o ponadregionalnym znaczeniu. Opowiada prof. dr hab. Andrzej Kokowski z Instytut Archeologii UMCS w Lublinie.

Czy jedno odkrycie może zmienić nasze myślenie zarówno o życiu jak i śmierci neolitycznych rolników? W Markowicach pod Inowrocławiem, podczas badań poprzedzających budowę obwodnicy, archeolodzy odsłonili rozległe cmentarzysko oraz ślady obozowisk społeczności kultury pucharów lejkowatych. Największe zaskoczenie przyniósł jednak pochówek mężczyzny złożonego na zaprzęgu pogrzebowym wraz z parą bydła. Dlaczego ten grób jest tak wyjątkowy? Opowiada dr Kamil Adamczak z Instytutu Archeologii UMK w Toruniu.

:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::

👉 Prenumeruj i wspieraj AŻ: http://bit.ly/e-prenumerataAZ

Ptolemais w dawnej Cyrenajce, a dzisiejszej Libii, było jednym z najważniejszych miast regionu, portem, ośrodkiem administracyjnym, a przez pewien czas także stolicą rzymskiej prowincji. Od ponad ćwierć wieku z przerwami bada je polski zespół archeologów z Uniwersytetu Warszawskiego. Wyniki? Liczne mozaiki, malowidła, wnętrza budowli uchwycone w momencie opuszczenia w wyniku trzęsienia ziemi, obszerne wrakowisko w pobliżu portu i wiele innych. Opowiada o nich wszystkich dr Piotr Jaworski z Wydziału Archeologii UW.

:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::

👉 Prenumeruj i wspieraj AŻ: http://bit.ly/e-prenumerataAZ

Sanok nie pojawił się nagle i znikąd – jego historia to proces kształtujący się przez kilka stuleci. Położony na pograniczu świata polskiego, ruskiego i węgierskiego, stanowił ważny ośrodek osadniczy i administracyjny, związany z siecią grodów, osad oraz szlaków w dolinie Sanu. Jak wyglądały początki Sanoka? Gdzie znajdowało się jego najstarsze centrum? Na te pytania odpowie dr Piotr Kotowicz z Muzeum Historycznego w Sanoku.

:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::

👉 https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

Majowie to cywilizacja, która przez wieki rozwijała się w tropikalnych lasach Ameryki Środkowej tworząc rozbudowane miasta, własny system pisma i złożone struktury społeczne. A jednocześnie to historia, którą wciąż odkrywamy — także dzięki badaniom prowadzonym w XXI wieku. Co tak naprawdę wiemy o Majach? I co w tę opowieść wnoszą badania prowadzone przez polskich archeologów w Gwatemali? Opowiada dr hab. Jarosław Źrałka, prof. UJ.

:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::

👉 https://ibhik.pl/sklep/prenumerata-archeologia-zywa/

Choć zwierzęce szczątki kostne często trafiają do worków z podpisem „materiał do opracowania”, to właśnie one potrafią powiedzieć najwięcej o codziennym życiu dawnych ludzi. Co jedli? Jaki zwierzęta hodowali? Czy polowali? A może niektóre gatunki odgrywały ważną rolę w rytuałach i wierzeniach? Czym zajmuje się archeozoologia opowiadają dr hab. JOANNA PIĄTKOWSKA-MAŁECKA oraz OLHA SYNKOVSKA z Uniwersytetu Warszawskiego.

:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::

👉 https://ibhik.pl/sklep/prenumerata-archeologia-zywa/

Grodzisko w Grzybowie przez lata pozostawało paradoksem. Ogromne (prawie 4,4 ha), dwuczłonowe, z potężnymi wałami i licznymi luksusowymi znaleziskami, a jednocześnie całkowicie nieobecne w źródłach pisanych? Po co w latach 919–923 zbudowano tak monumentalny gród? Jaką rolę odgrywał w rodzącym się państwie pierwszych Piastów? Opowiadają dr hab. Marcin Danielewski, prof. UAM oraz Jacek Wrzesiński.

:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::

👉 https://ibhik.pl/sklep/prenumerata-archeologia-zywa/

Skąd pochodzą Słowianie? To jedno z najczęściej zadawanych pytań w badaniach nad wczesnym średniowieczem Europy. Problem polega jednak na tym, że samo pytanie nie jest tak oczywiste, jak mogłoby się wydawać. Czym właściwie jest „tożsamość słowiańska”? Jak zmieniało się jej rozumienie w historii badań i jakie metody wykorzystywano, aby próbować na nie odpowiedzieć i zrozumieć proces etnogenezy? Wszystko o teorii autochtonicznej, allochtonicznej, ale i alternatywnych modelach jak np. „Trzecia droga”. Opowiada dr Sylwia Jędrzejewska z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego.

:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::

👉 https://ibhik.pl/sklep/prenume

Złoty Pociąg rzekomo ukryty w Wałbrzychu od lat rozpala wyobraźnię badaczy, eksploratorów i opinii publicznej. Dla jednych to tylko legenda, dla innych wciąż nierozwiązana zagadka historyczna. Gdzie kończy się mit, a zaczyna materiał źródłowy? Co naprawdę wiemy o rzekomym depozycie ukrytym w rejonie Wałbrzycha i czy współczesne badania przybliżają nas do odpowiedzi?

O tym opowiadają Łukasz Orlicki oraz Krzysztof Krzyżanowski z Grupy Eksploracyjnej magazynu „Odkrywca”.

:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::

👉 https://ibhik.pl/sklep/prenumerata-archeologia-zywa/

Ten odcinek poszerza obraz Odyseusza poza Homerem, pokazując różne wersje mitu, jego potomstwo oraz alternatywne opowieści o śmierci. Rozmowa koncentruje się na pytaniu, czy da się narysować historyczną mapę podróży Odyseusz. Wyjaśnia, że trasa ma charakter fantastyczny, ale Grecy często uznawali miejsca z eposu za realne i lokalizowali je w świecie śródziemnomorskim (Italia, Sycylia, Afryka, Korkyra/Korfu), co dokumentują m.in. Herodot, Tukidydes i Strabon; pojawiają się też interpretacje wypłynięcia na Atlantyk (Krates z Mallos) oraz skrajne hipotezy lokujące epos nad Bałtykiem. Pojawiają się również dowody na kult Odysa w Itace. W drugiej...

Jeziorne wyspy przez długi czas uchodziły za peryferie świata okresu wczesnopiastowskiego. Tymczasem badania ostatnich dekad pokazują coś zupełnie innego. To właśnie tam lokowano grody, miejsca centralne jak słynny Ostrów Lednicki, punkty kontroli wymiany i komunikacji, a najpewniej także przestrzenie o znaczeniu symbolicznym i rytualnym. Wyspy nie były ucieczką od władzy, a często były jej narzędziem. Opowiada Bartosz Tietz.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

Ile osób faktycznie słyszało Cycerona? Tym razem prezentujemy wyniki badań nad tym, jak wielu ludzi rzeczywiście mogło usłyszeć i zrozumieć starożytne mowy wygłaszane na Forum Romanum. Dyskusja obejmuje detale związane z rekonstrukcjami wirtualnymi, symulacjami akustycznymi oraz analizą widoczności gestów i mimiki mówców. Poruszone są również kwestie ewolucji przestrzeni publicznych w Rzymie i ich wpływu na przemowy. Odcinek jest szczególnie interesujący dla pasjonatów antyku oraz tych, którzy interesują się technikami retorycznymi starożytnych Rzymian. Opowiada dr Kamil Kopij.

::::: CHCESZ NAM POMÓC...

W tym odcinku przenosimy się do Łośnia, dzielnicy Dąbrowy Górniczej, która kryje w sobie historie jednego z kluczowych punktów średniowiecznego górnictwa i hutnictwa na pograniczu śląsko-małopolskim. Przedstawiamy wyniki wieloletnich badań archeologicznych, omawiamy studia nad średniowieczną techniką wytapiania metali, w tym technologii wysokotemperaturowej i analizie izotopowej. Dodatkowo dowiadujemy się, jak ważne były te surowce dla gospodarki średniowiecznej Polski i jak daleko sięgał ich export. Przedstawione są także przykłady ceramiki szkliwionej oraz odkrycia różnych narzędzi i odważników związanych z górnictwem. Całość związana jest z premierą najnowszej...

Najstarsze, największe i najważniejsze, tym są „Archeologiczne Sensacje 2025”! Z dumą prezentujemy dziesięć najważniejszych odkryć, wydarzeń i projektów polskiej archeologii – zwycięzców w poszczególnych kategoriach, wyłonionych przez kapitułę konkursową oraz głosowanie publiczność. To już szósta edycja dorocznego, ogólnopolskiego podsumowania organizowanego przez czasopismo „Archeologia Żywa” we współpracy z innymi redakcjami i osobami zajmującymi się popularyzacją wiedzy o przeszłości.

:::::: SKŁAD KONKURSOWEJ KAPITUŁY ::::::

⁨@odkrywcagemo2001⁩  – Andrzej Daczkowski

​@Igor_Triglav⁩  – Igor Górewicz

@Wiedzma_od_wiedzy⁩  – dr Anna Jankowiak

​⁨@RadiowaJedynkaPR⁩  – Katarzyna Kobylecka

Gdy mówimy o Celtach na ziemiach dzisiejszej Polski, większość osób myśli o pojedynczych znaleziskach – jakby nasi sąsiedzi z południa tylko przejazdem mijali Karpaty. Tymczasem na południowym skraju Górnego Śląska, w Nowej Cerekwi, rozwijała się jedna z najważniejszych osad celtyckich na północ od gór. Miejsce, gdzie spotykały się szlaki handlowe, gdzie działały warsztaty, a w ziemi do dziś leżą setki spektakularnych artefaktów epoki żelaza. Opowiada dr Przemysław Dulęba.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopis...

Zamek Kolno – strażnica, komora celna i miejsce dramatycznej bitwy 1443 roku – jest już od dłuższego celem badań wrocławskich badaczy. To właśnie stąd pochodzi klejnot z ametystu sprzed około 600 lat, odnaleziony w fosie niczym zguba z książęcej biżuterii. Niesamowite znaleziska nie kończą się jednak na tym! Tysiące fragmentów ceramiki, unikatowe militaria, włącznie z całymi bełtami, uzbrojenie ochronne i monety. To wszystko zamknięte w istnej kapsule czasu. Kim byli jego mieszkańcy i kto zniszczył obiekt w dzień św. Małgorzaty? Opowiada dr hab. Lech Marek, prof. UWr.

Tym razem w cyklu #KONTEKST zajrzymy na samo pogranicze świata Piastów i Rurykowiczów – do Grodów Czerwieńskich, jednego z najbardziej fascynujących obszarów Europy Środkowo-Wschodniej X–XIII wieku. To będzie opowieść o potędze i upadkach, o granicach, które nigdy nie były prostą linią na mapie, a przede wszystkim o grodzisku w Czermnie i Gródku – od wielu lat badanym przez interdyscyplinarne zespoły naukowe. Opowiada dr hab. Marcin Wołoszyn, prof. UR.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenum

Tym razem zanurzymy się w świecie sag islandzkich i średniowiecznych opowieści o kontaktach Skandynawów ze Słowiańszczyzną Zachodnią oraz strefą bałtycką. To nie tylko podróż w głąb literatury staronordyckiej, ale też okazja, by poznać kulisy najnowszych polskojęzycznych wydań trzech kluczowych sag, przygotowanych w ramach projektu „A austrvega”: https://bit.ly/sagi-a-austrvega

Opowiadają: dr hab. Jakub Morawiec, prof. UŚ, dr Remigiusz Gogosz oraz dr Grzegorz Bartusik.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

Tym razem przenosimy się na Pomorze Zachodnie, by zajrzeć w miejsca, do których rzadko dociera światło dzienne – krypt szlachty pomorskiej z XVI–XIX wieku. To będzie opowieść o trudnej historii regionu, o zapomnianych rodach i o pamięci, którą zatarły wojny oraz powojenne „odwety”. Ale też o odkryciach, które pozwalają przywrócić imiona tym, których pochłonęła historia. W skład zespołu badawczego wchodzą dr Joanna Rennwanz z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, dr Monika Ogiewa-Sejnota z Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Stargardzie, kierownik prac dr. hab. Marcin Majewski, prof. US, a dziś opowiadać będzie dr Katarzy...

Święty Graal, tajemnicze ruiny, ukryte skarby, klątwa mistrza zakonnego, okultyzm, tajne bractwa i magia – przez wieki templariusze obrastali legendami. Ale kim naprawdę byli? Czym zajmowali się na ziemiach Piastów, gdzie znajdowały się ich komandorie i jaką rolę odgrywali w polityce oraz gospodarce średniowiecznej Polski?

O prawdziwym dziedzictwie templariuszy opowiada dr Kamil Wasilkiewicz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – współredaktor książki „Templariusze. Historia i dziedzictwo”



::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

Neandertalczycy w Zwoleniu? Tak jest! Tym razem w cyklu #KONTEKST opowiadamy o najnowszych wynikach badań w dolinie rzeki Zwoleńki i jednym z najbardziej na północ wysuniętych stanowisk neandertalczyków na ziemiach dzisiejszej Polski! Opowiadają prof. dr hab. Barbara Woronko, dr hab. Katarzyna Pyżewicz oraz dr Witold Grużdź.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

Dziś porozmawiamy o tym, jak przejść od dat względnych do twardych liczb i jak zsynchronizować dzieje Niżu Polskiego z chronologią celtyckiej Europy i świata śródziemnomorskiego. Wszystko po to, by odpowiedzieć na jedno z kluczowych pytań polskiej archeologii: kiedy i jak szybko ukształtowała się kultura przeworska. Opowiada dr hab. Piotr Łuczkiewicz, prof. UMCS.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

Po wakacyjnej przerwie wracamy do Was z prawdziwą archeologiczną petardą w cyklu #KONTEKST! Dzisiejszy temat to jeden z najważniejszych symboli polskiej archeologii – słynna waza z Bronocic, czyli najstarsze znane na świecie przedstawienie pojazdu kołowego. O tym niezwykłym zabytku, kulisach jego odkrycia, ogólnie początkach transportu kołowego i swojej najnowszej książce opowiada prof. dr hab. JANUSZ KRUK.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

Tym razem w cyklu #KONTEKST porozmawiamy o różnych obliczach archeologii wojny — od początków zjawiska wojny w dziejach ludzkości, przez psychologiczne i społeczne aspekty konfliktów, aż po to, jak współczesna archeologia bada ślady dawnych bitew, przemocy i fortyfikacji. Opowiada dr hab. Bartosz Kontny, prof. UW.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

W tym odcinku serii 'Kontekst' prowadzonej przez Radosława Biela, przenosimy się do Gościkowa-Paradyżu, gdzie badania archeologiczne i architektoniczne ujawniają fascynujące historie dawnych zabudowań. Prezentujemy najnowsze odkrycia dotyczące średniowiecznych warstw osadniczych, architektonicznych tajemnic cysterskiego opactwa oraz barokowej przebudowy kompleksu. Odcinek zawiera także zapowiedź nadchodzących Europejskich Dni Archeologii 2025. Gośćmi są dr Arkadiusz Michalak, dyrektor Muzeum Archeologicznego Środkowego na Dodrze, oraz dr hab. inż. arch. Andrzej Legendziewicz profesor Politechniki Wrocławskiej.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-

W tym odcinku opowiadamy o wyjątkowych odkryciach archeologicznych w Kazimierzy Wielkiej. Pod szkolnym boiskiem i trawnikiem Regionalnej Placówki Opiekuńczo-Terapeutycznej archeolodzy odkryli jedno z najciekawszych stanowisk ostatnich lat. Dowiecie się o pozostałościach osadnictwa malickiej kultury neolitu, i spektakularnych grobach z okresu wpływów rzymskich, w tym znalezionej situli z brązu z wyobrażeniem delfinów. Podziwiajcie fascynujące znaleziska i dowiedzcie się, jak wyglądały dawne rytuały pogrzebowe oraz codzienne życie mieszkańców terenów dzisiejszej Kazimierzy Wielkiej od neolitu po okres wpływów rzymskich. Uzyskane wyniki badań przedstawia dr Joanna Zagórska-Tele...

W tym odcinku przyjrzymy się pozornie niepozornemu, a jednak niezwykle informacyjnemu elementowi ludzkiego szkieletu – zębom. Co można z nich wyczytać? Bardzo wiele – od diety, przez pochodzenie, aż po wiek czy nawet status społeczny! O znaczeniu zębów w archeologii i antropologii opowiadać będzie prof. dr hab. Jacek Tomczyk.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

Choć często skupiamy się na grodach, ceramice czy uzbrojeniu, czasem warto zapytać: co jedli nasi przodkowie i jak zdobywali pożywienie w otaczającym ich środowisku? Ryby i dzikie zwierzęta były ważnym uzupełnieniem diety, ale też źródłem kości, skór, tłuszczu i wielu innych surowców. Do świata codziennego Słowian sprzed tysiąca lat – by porozmawiać o tym, co łowili i na co polowali, przenosi nas Michał Ostrowski.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-

Czy Wandalowie tworzyli kulturę przeworską? To pytanie od lat dzieli archeologów, historyków i językoznawców. W tym odcinku przyglądamy się najnowszym odkryciom, analizujemy źródła pisane i dowody materialne, by rozwikłać jedną z największych zagadek starożytnych ziem dzisiejszej Polski. Kim naprawdę byli Wandalowie? I co wiemy o ich związku z kulturą przeworską? jakie argumenty przemawiają dziś za i przeciwko jej wandalskości opowie nasz gość – prof. dr hab. Gościwit Malinowski.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumera

Dziś zabieramy Was do serca Wielkopolski, gdzie wśród pól i lasów powiatu śremskiego zespół badaczy od kilku lat przygląda się miejscom, które do niedawna w ogóle nie figurowały jako stanowiska archeologiczne. Niektóre opisywano jako zwykłe osady otwarte – inne nie były rozpoznane wcale. A jednak... mają wały, fosy, zachowane formy terenowe. Tylko że czas działa na ich niekorzyść – intensywna uprawa, erozja, modernizacje. Dlatego właśnie teraz trwa misja ostatniej szansy. O staraniach mających na celu inwentaryzację tych obiektów opowiadać będą Marcin Krzepkowski oraz dr Radosław Franczak.

<...

W tym odcinku przenosimy się do jednej z najbardziej znanych jaskiń w Polsce – Jaskini Raj! Po blisko sześciu dekadach archeolodzy niedawno powrócili tu, by przy pomocy najnowszych metod badawczych odsłonić kolejne tajemnice prehistorii Gór Świętokrzyskich. Co udało się odkryć i co może to zmienić w naszym rozumieniu osadnictwa neandertalczyków i ludzi współczesnych?

Czy setki kości plejstoceńskich zwierząt, m.in. mamuta, lwa jaskiniowego i niedźwiedzia, a także liczne poroża reniferów tworzyły barierę ochronną? Opowiada dr hab. Małgorzata Kot, prof. UW.

::::: CHCESZ N...

W tym odcinku przyjrzymy się nowożytnemu cmentarzysku w Pniu – miejscu, które wzbudziło ogromne zainteresowanie w Polsce i za granicą. Odkrycie jednego z pochówków, zabezpieczonego sierpem i kłódką, stało się tematem licznych artykułów i dyskusji, a zaprezentowana w zeszłym roku rekonstrukcja twarzy tzw. „Zosi” sprawiła, że mogliśmy dosłownie spojrzeć w oczy przeszłości. Opowiadają dr hab. Dariusz Poliński, prof. UMK, dr inż. Maria Cybulska, dr Łukasz Czyżewski.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl...

Chodlik – wielki gród Słowian na Lubelszczyźnie! To jedno z najbardziej zagadkowych stanowisk archeologicznych wczesnego średniowiecza, którego monumentalne wały do dziś budzą podziw. Jaką rolę pełnił ten ogromny ośrodek i dlaczego opustoszał przed powstaniem państwa Piastów? O tajemnicach grodziska opowiada dr Łukasz Miechowicz.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

W surowym krajobrazie północnej Szkocji do dziś można dostrzec pozostałości niezwykłych kamiennych wież sprzed ponad 2000 lat. Wznoszone od Hebrydów, przez Orkady i Szetlandy, aż po Caithness i Sutherland: brochs – monumentalne konstrukcje epoki żelaza – wciąż budzą pytania o swoją funkcję. Czy były fortecami? Rezydencjami elit? A może miały jeszcze inne znaczenie? Opowiada dr Cezary Namirski.

Książkę „Pradziejowe wieże północy: brochs i epoka żelaza w Szkocji” możecie zamówić pod tym adresem: https://tyniec.com.pl/homini/2388-pradziejowe-wieze-polnocy-brochs-i-epoka-zelaza-w-szkocji-9788382053210.html

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Od kilku lat zespół badawczy projektu „Bioregion Biebrza. Rzeka i człowiek” eksploruje stanowiska archeologiczne ukryte wśród torfowisk Biebrzańskiego Parku Narodowego. To region, który z perspektywy dotychczasowych podręczników było białą plamą na mapie pradziejowego osadnictwa.

Najnowsze badania ujawniły jednak bogaty materiał zabytkowy – od narzędzi krzemiennych schyłkowego paleolitu, przez ślady pasterskich społeczności epoki żelaza, aż po konstrukcje z epoki kamienia, zapieczętowane przez kolejne warstwy organicznych osadów. Czy najnowsze odkrycia zmienią pogląd na rozwój subneolitu w tej części Europy? Opowiadają Adam Wawrusiewicz, dr Mi...

Jak wyglądały rytuały pogrzebowe w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza? Co możemy powiedzieć o ludziach żyjących na ziemiach dzisiejszej Polski ponad 2500 lat temu? W tym odcinku zagłębiamy się w tajemnice cmentarzyska birytualnego w Opolu-Groszowicach, gdzie odkryto 45 grobów kryjących zarówno pochówki ciałopalne, jak i szkieletowe. Opowiada dr hab. Tomasz Purowski, prof. IAEPAN – archeolog specjalizujący się w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza, autor licznych publikacji naukowych, ekspert w badaniach nad osadnictwem i obrządkiem pogrzebowym.

Nagranie powstało w ramach projektu „Birytualne cmen...

Dlaczego ponad 5000 lat temu Wysoczyzna Kańczucka odgrywała kluczową rolę w rozwoju społeczności rolników młodszej epoki kamienia? Najnowsze badania archeologiczne ujawniają, że ówczesne osadnictwo było znacznie bardziej rozwinięte, niż sądziliśmy do tej pory. Wśród odkryć znalazły się choćby monumentalne cmentarzyska, które stanowią jedne z najbardziej wysuniętych na południowy wschód przejawów monumentalnej architektury grobowej w tamtych czasach! O osadnictwie, cmentarzyskach, a także odkrywanych zabytkach kultury pucharów lejkowatych oraz kultury ceramiki sznurowej opowiadają dr Dariusz Król i dr Michał Głowacz.

::::: CHCE...

Znamy wyniki plebiscytu "Archeologiczne Sensacje 2024", w którym doceniane są najciekawsze odkrycia, publikacje, projekty i wydarzenia związane z pracami polskich archeologów. Zwycięzców wyłoniono w 10 kategoriach, m.in.: za najważniejsze odkrycie archeologiczne w Polsce, odkrycie zagraniczne polskich archeologów, książka i zdjęcie.



::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/

Jakie sekrety skrywa Goschwitz – zanikła wieś odkryta kilkanaście lat temu na Wzgórzach Strzelińskich? Wiemy, że powstała pod koniec XIII w., istniała zaledwie kilkadziesiąt lat, po czym została opuszczona na stulecia. Na jej pozostałości udało się natrafić jednak dzięki danym z lotniczego skanowania laserowego, a w ciągu ostatnich paru lat prowadzono na jej terenie badania wykopaliskowe. O najnowszych wynikach opowiadają dr Maria Legut-Pintal oraz Konrad Burek.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::

Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-arche

Gdy myślimy o nazistowskich obozach, naszą uwagę przykuwają zwykle te najbardziej znane, jak Auschwitz, Majdanek czy Gross-Rosen. Jednak regiony Europy Środkowo-Wschodniej były także świadkami działania setek mniejszych filii i obozów pracy przymusowej, których losy wciąż pozostają w cieniu wielkiej historii. To właśnie w tych miejscach, schowanych w lasach i rozproszonych po wsiach, tysiące więźniów – głównie Żydów, Polaków i Rosjan – zmuszanych było do niewolniczej pracy na potrzeby przemysłu wojennego III Rzeszy. Opowiada dr hab. Paweł Konczewski, prof. UPWr.

::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::