Eureka

33 Episodes
Subscribe

By: Polskie Radio S.A.

"Cała nasza nauka, w porównaniu z rzeczywistością, jest prymitywna i dziecinna - ale nadal jest to najcenniejsza rzecz, jaką posiadamy" Podążając za myślą Alberta Einsteina w paśmie audycji popularnonaukowych EUREKA poznajemy i staramy się zrozumieć prawa rządzące światem. Tylko z nami słuchacze są wszędzie tam, gdzie odkrywa się tajemnice przyrody, opracowuje nowe terapie, tworzy wynalazki, które zmieniają świat!

Eureka 19 kwietnia godz. 19:30
Yesterday at 7:30 PM

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Cyfryzacja przyszłością radiofonii? "Powinna przetrwać magia radia"
Yesterday at 7:30 PM

W czasach gwałtownego rozwoju internetu i telefonii mobilnej tradycyjne radio trzyma się nadzwyczaj dobrze, choć coraz częstsze są zmiany technologiczne w nadawaniu programów i cyfryzacja radia. - Ale bez względu na sposób nadawania powinna przetrwać "magia radia" - mówi docent dr inż. Jacek Cichocki.


Miasto z czasów faraona Amenhotepa III. "To nie jest nowa historia"
Last Friday at 8:44 PM

"Odnaleziono Pompeje starożytnego Egiptu!" - tak agencje prasowe pisały przed kilku dniami o odkryciu przez ekipę słynnego egipskiego archeologa dr. Zahi Hawasa zabudowań ukrytych pod piaskami pustyni na terenie Teb Zachodnich. Jaka jest jednak rzeczywista wartość naukowa tych wykopalisk?


Kiedy i gdzie nasi praprzodkowie "wynaleźli" dom?
04/13/2021

Na pewnym etapie rozwoju homo sapiens wynalazł miejsce, w którym osiedlił się i stworzył swój pierwszy dom. - Jeszcze kilkadziesiąt lat temu byliśmy pewni, że pierwszą osadą ludzką typu ośrodka miejskiego było Jerycho - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Andrzej Krasnowolski. A teraz?


Eureka 13 kwietnia godz. 19:30
04/13/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Nauka w walce z koronawirusem. "Związki hamujące jego działanie"
04/12/2021

Polscy uczeni z Politechniki Wrocławskiej rozpracowali i opisali strukturę enzymów koronawirusa SARS-CoV-2, które są kluczowe dla ich funkcjonowania oraz znaleźli substancje, które hamują ich działanie. Publikacje temu poświęcone ukazały się w prestiżowych magazynach naukowych "Science Advances" i "Nature Chemical Biology".


Eureka 12 kwietnia godz. 19:30
04/12/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Nowa odsłona Galerii Sztuki Starożytnej Muzeum Narodowego. Aż 1800 eksponatów
04/09/2021

Po dziesięciu latach remontu Galeria Sztuki Starożytnej Muzeum Narodowego w Warszawie zyskała zupełnie nową aranżację. Choć muzea są jeszcze zamknięte, to koniecznie trzeba wpisać to miejsce na listę "wartych odwiedzenia". Także z powodu około 1800 zabytków starożytnych cywilizacji Egiptu, Bliskiego Wschodu, Grecji i Rzymu.


Władcy nocy - tajemnice sów
04/08/2021

Sowy to jedne z najbardziej tajemniczych i skrytych stworzeń, jakie zamieszkują Ziemię. Są symbolem mądrości, ale i tajemniczych mocy. Mówi się o nich, że są ptakami z pogranicza światów oraz nazywa władcami nocy. Czy słusznie?


Eureka 8 kwietnia godz. 19:30
04/08/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Eureka 7 kwietnia godz. 19:30
04/07/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Niezwykły prekolumbijski manuskrypt z Biblioteki Watykańskiej
04/06/2021

Jak wyglądał kalendarz Azteków? Jakim bogom Aztekowie oddawali cześć? W jaki sposób rozpoznawano, czy dany dzień jest odpowiedni na prace rolnicze lub do zawarcia małżeństwa? Tego można dowiedzieć się z "Kodeksu Watykańskiego B". Czym dokładnie jest ten manuskrypt?


Eureka 6 kwietnia godz. 19:30
04/06/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Eureka 5 kwietnia godz. 19:30
04/05/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Święta - czas oczekiwany i niezwykły. Symbolika Świąt Wielkanocnych
04/05/2021

Wiele chrześcijańskich obrzędów i znaczeń ma przedchrześcijańskie korzenie, czasem słowiańskie, a czasem z innych kultur. - One oczywiście zostały później wchłonięte przez chrześcijaństwo i przetworzone przez kulturę kręgu judeochrześcijańskiego - mówi profesor Anna Malewska-Szałygin z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego.


Eureka 1 kwietnia godz. 19:30
04/01/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Ład przestrzenny ważny dla człowieka. Jego nieprzestrzeganie kosztuje miliardy
03/31/2021

Ład przestrzenny tworzy przestrzenną racjonalność, funkcjonalność, czytelność struktur zharmonizowanych z otoczeniem, a także wysoką użyteczność i efektywność w skali krajowej, regionalnej, lokalnej. Jest to sposób ukształtowania przestrzeni w harmonijną całość, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania miasta.


Eureka 31 marca godz. 19:29
03/31/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Eureka 30 marca godz. 19:30
03/30/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Eureka 29 marca godz. 19:29
03/29/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Eureka 26 marca godz. 19:29
03/26/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Dlaczego zwierzęta hibernują?
03/25/2021

Temperatura ciała drzemiącego zimą nietoperza, który jest ssakiem, może spaść nawet do zera. Po jego przebudzeniu wraca ona do 38 stopni Celsjusza. Również jeże przesypiają zimę, zagrzebane w stercie liści. Hibernacja to zjawisko znane w świecie zwierząt, ale dla człowieka jest jednak niedostępne. Jeżeli temperatura ciała człowieka spada poniżej 28 stopni Celsjusza, oznacza to zagrożenie jego życia.


Eureka 25 marca godz. 19:30
03/25/2021

Nowa EUREKA – MAGAZYN KULTURALNO-NAUKOWY, to więcej niż audycja radiowa, to prawdziwy uniwersytet dla każdego.


Odyseja wawelskich arrasów
03/24/2021

Są najcenniejszymi polskimi zabytkami, a ich niezwykła historia wiąże się z wieloma podróżami po świecie. Ostatecznie powróciły do Polski w 1961 roku i znajdują się w zbiorach Muzeum Zamku Królewskiego na Wawelu. - Arrasy cały czas były wplecione w życie państwowe - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu.


Odyseja wawelskich arrasów
03/24/2021

Są najcenniejszymi polskimi zabytkami, a ich niezwykła historia wiąże się z wieloma podróżami po świecie. Ostatecznie powróciły do Polski w 1961 roku i znajdują się w zbiorach Muzeum Zamku Królewskiego na Wawelu. - Arrasy cały czas były wplecione w życie państwowe - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu.


Choroby okulistyczne. Czym charakteryzują się wrodzone schorzenia?
03/22/2021

Genetyczne choroby oczu, mimo że należą do schorzeń rzadkich, stanowią poważny problem społeczny. Jedną z takich chorób jest ślepota Lebera. - W tej chwili znanych jest ponad 1500 genetycznie uwarunkowanych chorób narządu wzroku - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Maciej Krawczyński.


Kolejne odkrycia w Pompejach. "Wyścig z czasem i ze złodziejami"
03/19/2021

Niemal 2 tysiące lat temu życie mieszkańców Pompejów zostało zamknięte w kapsule czasu. Miasto zniszczone w wyniku erupcji Wezuwiusza w 79 roku n.e. zostało pokryte ogromną warstwą popiołów. Mimo że prace archeologiczne trwają tam już wieków, to nadal dostarczają unikatowych odkryć. W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy włoscy badacze poinformowali o kolejnych sensacyjnych znaleziskach.


Matematyka - dlaczego niektórzy mają z nią problemy?
03/18/2021

Mózg człowieka ciągle jest najbardziej tajemniczym i najmniej poznanym tworem natury. W "Eurece" porozmawialiśmy o matematycznym mózgu, a dokładniej o mózgowym podłożu umiejętności matematycznych i o dyskalkulii, czyli o zaburzeniach związanych z trudnością w uczeniu się matematyki.


Bociany wracają do Polski. Jak wygląda ich trasa z Afryki?
03/16/2021

Zbyś, Franek, Michael i Traper - cztery bociany z powiatu siedleckiego wracają z Afryki do Polski i prawdopodobnie dotrą do nas 20 marca. Zimę spędziły na pograniczu Czadu i Sudanu. Każdy z nich ma nadajnik, który pozwala obserwować trasę jego lotu. Jak zbieranie informacji o trasach lotów może pomóc w ochronie tych ptaków?


Władysław Jagiełło i cztery królowe
03/15/2021

Na polskim tronie podczas rządów króla Władysława Jagiełły zasiadały cztery królowe. Mariaże króla wpływały na historię Polski, a kolejne żony kształtowały charakter wawelskiego dworu i uczestniczyły w podejmowaniu decyzji politycznych. Monarcha ożenił się z Jadwigą Andegaweńską, późniejszą świętą Kościoła katolickiego, trzykrotnie owdowiał, by ostatecznie poślubić księżniczkę Zofię Holszańską. Zgodnie z przekazem kronikarza Jana Długosza Władysław nie miał łatwego charakteru, ale jednocześnie był człowiekiem szczodrym i pobożnym.


Tajemniczy lud Ajnów. Jedyni, którzy mają prawo do nazwiska Piłsudski
03/12/2021

Mówiono o nich pogardliwie "kosmaci ludzie", ze względu na silne owłosienie ciała. Zdziwienie budził również tatuaż na kobiecych twarzach. Wykonywano go wokół ust, tak by przypominał męski zarost. Ta odmienność była przyczyną wielowiekowej dyskryminacji i dziś potomkowie tej oryginalnej kultury to społeczność zaledwie 20-tysięczna. Ich zwyczaje badał Bronisław Piłsudski.


Bohaterowie drugiego planu w walce o niepodległość
03/10/2021

W książce "Biografie godne pamięci" prof. Jolanta Załęczny przedstawia życiorysy Polaków urodzonych w dobie zaborów, którzy swoją działalność społeczną poświęcili sprawie odzyskania niepodległości. Na wielu polach szukali oni możliwości służby narodowi, reprezentowali różne środowiska i grupy społeczne. Kim byli?


Sztuczna inteligencja w walce z COVID-19
03/09/2021

Jak rozwinie się epidemia COVID-19 w Polsce? Czy prognozy dotyczące rozprzestrzeniania się wirusa są dokładne i wiarygodne? Jaką rolę odgrywa w procesie prognozowania rozwoju epidemii sztuczna inteligencja? W Centrum Cyfrowej Nauki i Technologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie jest realizowany projekt proME. To system stworzony przez naukowców Centrum wspomagający zarządzanie ryzykami wynikającymi z epidemii z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.