O co chodzi z tą nauką?

40 Episodes
Subscribe

By: Polskie Radio S.A.

Jak wielkie odkrycia naukowe wpływają na nasze życie? Jak zmieniają naszą codzienność? Jak wyjaśnić naukowo pytania, które nasuwa otaczający nas świat? Odpowiedzi szukamy z ekspertkami i ekspertami z Polskiej Akademii Nauk. Nowe odcinki w każdy poniedziałek. #nauka #odkrycianaukowe

Czy rzeki wyschną?
Today at 6:18 AM

Stacje meteorologiczne raz alarmują o rekordowo niskim stanie wody w polskich rzekach, to o zagrożeniu sytuacją powodziową, w związku z ich wylewaniem. Od czego zależy ile wody płynie w rzekach i czy możliwe, że kiedyś w ogóle jej zabraknie?


Kto jest superbohaterem wśród zwierząt?
03/30/2026

Przypadki ratowania ludziom zdrowia lub życia przez psy wcale nie są takie rzadkie. Krążą opowieści o tym, jak pomogły osobom z demencją znaleźć drogę do domu, ogrzewały własnym ciałem przed wyziębieniem, albo - sygnalizowały ekipom ratunkowym miejsce pobytu swojego opiekuna. Czy takie "bohaterskie" zachowanie zdarzają się tez wśród innych gatunków zwierząt?


Czy jedząc drób jemy to, co je drób?
03/23/2026

Mięso drobiowe jest jednym z najczęściej spożywanych rodzajów mięsa w naszym kraju. Polska jest też jednym z czołowych eksporterów drobiu. Jak jego hodowcy mogą zapewnić konsumentom bezpieczeństwo? Antybiotyki i hormony w mięsie drobiowym - to prawda, czy mit?


Na czym polega społeczna odpowiedzialność naukowców?
03/16/2026

Coraz mniejsze znaczenie mają dzisiaj autorytety i coraz łatwiej o dezinformację. Jak wpływa to na naukowców i ich badania? Czy mogą zbudować społeczne zaufanie do instytucji naukowych?


Czy w archiwum są tylko stare papiery?
03/09/2026

Archiwum to fascynująca podróż w czasie. Tak twierdzą archiwiści. Co w nich znajdziemy? Czy poza tysiącami teczek wypełnionych dokumentami, są w nich inne przedmioty związane z historią?


Co łączy ludzi i mrówki?
03/02/2026

Mrówki potrafią współpracować, mieszkają w wielopiętrowych rodzinnych "budowlach", opiekują się potomstwem. Co jeszcze łączy nas z mrówkami?


Skąd się wzięły w Polsce niepolskie nazwy miejscowości?
02/23/2026

Ejszeryszki, Kiekskiejmy, Olkusz, a nawet polsko brzmiące nazwy Łańcut czy Czorsztyn. Nazwy tych miejscowości mają obcojęzyczne pochodzenie. Skąd się wzięły na mapie Polski?


Gdzie można dziś spotkać dinozaura?
02/16/2026

Wyginęły bezpowrotnie około 66 milionów lat temu. Wskrzeszenie dinozaurów w ich pierwotnej postaci, jest raczej fantazją, niż rzeczywistością. Które zwierzę obecnie żyjące na Ziemi jest bezpośrednim potomkiem dinozaurów i posiada najwięcej ich cech?


Gdzie można dziś spotkać dinozaura?
02/16/2026

Wyginęły bezpowrotnie około 66 milionów lat temu. Wskrzeszenie dinozaurów w ich pierwotnej postaci, jest raczej fantazją, niż rzeczywistością. Które zwierzę obecnie żyjące na Ziemi jest bezpośrednim potomkiem dinozaurów i posiada najwięcej ich cech?


Czy dawna Ruś to dzisiejsza Rosja?
02/09/2026

Historia Rusi Kijowskiej sięga wczesnego średniowiecza. Czy jej tereny są tożsame z terytorium Rosji? I skąd pochodzą ruskie pierogi?


Czy dawna Ruś to dzisiejsza Rosja?
02/09/2026

Historia Rusi Kijowskiej sięga wczesnego średniowiecza. Czy jej tereny są tożsame z terytorium Rosji? I skąd pochodzą ruskie pierogi?


Czy dawna Ruś to dzisiejsza Rosja?
02/09/2026

Historia Rusi Kijowskiej sięga wczesnego średniowiecza. Czy jej tereny są tożsame z terytorium Rosji? I skąd pochodzą ruskie pierogi?


Czym Grenlandia kusi mocarstwa
02/02/2026

Grenlandia to największa wyspa na świecie nie będąca kontynentem. Chociaż jej nazwa w tłumaczeniu brzmi Zielona Wyspa, to teren Grenlandii w 80% pokryty jest kilkumetrową warstwą lodu. Dlaczego wyspa wzbudza tyle emocji?


Czym Grenlandia kusi mocarstwa?
02/02/2026

Grenlandia to największa wyspa na świecie nie będąca kontynentem. Chociaż jej nazwa w tłumaczeniu brzmi Zielona Wyspa, to teren Grenlandii w 80% pokryty jest kilkumetrową warstwą lodu. Dlaczego wyspa wzbudza tyle emocji?


Czym Grenlandia kusi mocarstwa
02/02/2026

Grenlandia to największa wyspa na świecie nie będąca kontynentem. Chociaż jej nazwa w tłumaczeniu brzmi Zielona Wyspa, to teren Grenlandii w 80% pokryty jest kilkumetrową warstwą lodu. Dlaczego wyspa wzbudza tyle emocji?


Czy człowiek może wywołać trzęsienie ziemi?
01/26/2026

Średnio, na całym globie, dochodzi dziennie do 8 tysięcy lekkich wstrząsów, nieodczuwalnych przez ludzi i aparaturę pomiarową. Dużych wstrząsów, powodujących realne zniszczenia, zdarza się około stu rocznie. Czy człowiek też jest odpowiedzialny za trzęsienia ziemi?


Czy człowiek może wywołać trzęsienie ziemi?
01/26/2026

Średnio, na całym globie, dochodzi dziennie do 8 tysięcy lekkich wstrząsów, nieodczuwalnych przez ludzi i aparaturę pomiarową. Dużych wstrząsów, powodujących realne zniszczenia, zdarza się około stu rocznie. Czy człowiek też jest odpowiedzialny za trzęsienia ziemi?


Czy człowiek może wywołać trzęsienie ziemi?
01/26/2026

Średnio, na całym globie, dochodzi dziennie do 8 tysięcy lekkich wstrząsów, nieodczuwalnych przez ludzi i aparaturę pomiarową. Dużych wstrząsów, powodujących realne zniszczenia, zdarza się około stu rocznie. Czy człowiek też jest odpowiedzialny za trzęsienia ziemi?


Czy tramwaj może być szybszy niż metro?
01/19/2026

Średnia prędkość tramwajów to 18 - 24 km/h. Pociąg metra osiąga 30 - 40 km/h. Dane mówią jasno, który pojazd wygrywa w teście prędkości. Czy możliwe jest, żeby tramwaj prześcignął metro?


Czy tramwaj może być szybszy niż metro?
01/19/2026

Średnia prędkość tramwajów to 18 - 24 km/h. Pociąg metra osiąga 30 - 40 km/h. Dane mówią jasno, który pojazd wygrywa w teście prędkości. Czy możliwe jest, żeby tramwaj prześcignął metro?


Czy tramwaj może być szybszy niż metro?
01/19/2026

Średnia prędkość tramwajów to 18 - 24 km/h. Pociąg metra osiąga 30 - 40 km/h. Dane mówią jasno, który pojazd wygrywa w teście prędkości. Czy możliwe jest, żeby tramwaj prześcignął metro?


Jak się uzależniamy?
01/12/2026

Cukier, seks, zakupy, internet, treningi - uzależnić można się od wszystkiego. Jaka jest droga do nałogu?


Jak się uzależniamy?
01/12/2026

Cukier, seks, zakupy, internet, treningi - uzależnić można się od wszystkiego. Jaka jest droga do nałogu?


Jak się uzależniamy?
01/12/2026

Cukier, seks, zakupy, internet, treningi - uzależnić można się od wszystkiego. Jaka jest droga do nałogu?


Czy korniki zjadają polskie lasy?
01/05/2026

Dekadę temu media informowały o inwazji korników w Puszczy Białowieskiej. Ich ofiarą miało paść pół miliona świerków. Jakie drzewa atakują te nieduże owady? Czy rzeczywiście zagrażają polskim lasom?


Czy korniki zjadają polskie lasy?
01/05/2026

Dekadę temu media informowały o inwazji korników w Puszczy Białowieskiej. Ich ofiarą miało paść pół miliona świerków. Jakie drzewa atakują te nieduże owady? Czy rzeczywiście zagrażają polskim lasom?


Czy korniki zjadają polskie lasy?
01/05/2026

Dekadę temu media informowały o inwazji korników w Puszczy Białowieskiej. Ich ofiarą miało paść pół miliona świerków. Jakie drzewa atakują te nieduże owady? Czy rzeczywiście zagrażają polskim lasom?


Jaki będzie koniec świata?
12/29/2025

Nie raz już wróżono nam koniec świata. Według filmowych apokaliptycznych wizji nastąpi on na skutek kataklizmu, nuklearnego ataku lub inwazji obcych. Do tych przewidywań dołącza dzisiaj zagrażająca ludzkości sztuczna inteligencja. Jaki będzie koniec naszego świata?


Jaki będzie koniec świata?
12/29/2025

Nie raz już wróżono nam koniec świata. Według filmowych apokaliptycznych wizji nastąpi on na skutek kataklizmu, nuklearnego ataku lub inwazji obcych. Do tych przewidywań dołącza dzisiaj zagrażająca ludzkości sztuczna inteligencja. Jaki będzie koniec naszego świata?


Jaki będzie koniec świata?
12/29/2025

Nie raz już wróżono nam koniec świata. Według filmowych apokaliptycznych wizji nastąpi on na skutek kataklizmu, nuklearnego ataku lub inwazji obcych. Do tych przewidywań dołącza dzisiaj zagrażająca ludzkości sztuczna inteligencja. Jaki będzie koniec naszego świata?


Dlaczego na pokładzie samolotu włączamy tryb samolotowy?
12/22/2025

Włączając na pokładzie samolotu tryb samolotowy w telefonie, odcinamy się od łączności ze światem. Dlaczego linie lotnicze nas do tego zobowiązują? Co mogłoby się stać, gdybyśmy nie zastosowali się do tego przepisu?


Dlaczego na pokładzie samolotu włączamy tryb samolotowy?
12/22/2025

Włączając na pokładzie samolotu tryb samolotowy w telefonie, odcinamy się od łączności ze światem. Dlaczego linie lotnicze nas do tego zobowiązują? Co mogłoby się stać, gdybyśmy nie zastosowali się do tego przepisu?


Dlaczego na pokładzie samolotu włączamy tryb samolotowy?
12/22/2025

Włączając na pokładzie samolotu tryb samolotowy w telefonie, odcinamy się od łączności ze światem. Dlaczego linie lotnicze nas do tego zobowiązują? Co mogłoby się stać, gdybyśmy nie zastosowali się do tego przepisu?


Jakie surowce przywieziemy z kosmosu?
12/15/2025

Plany NASA zakładają, że do 2032 roku rozpoczną się badania dotyczące zasobów, które można wydobyć na Księżycu. Jakie surowce można pozyskać ze Srebrnego Globu? Do kogo należą i czy będziemy sprowadzać je na Ziemię?


Jakie surowce przywieziemy z kosmosu?
12/15/2025

Plany NASA zakładają, że do 2032 roku rozpoczną się badania dotyczące zasobów, które można wydobyć na Księżycu. Jakie surowce można pozyskać ze Srebrnego Globu? Do kogo należą i czy będziemy sprowadzać je na Ziemię?


Jakie surowce przywieziemy z kosmosu?
12/15/2025

Plany NASA zakładają, że do 2032 roku rozpoczną się badania dotyczące zasobów, które można wydobyć na Księżycu. Jakie surowce można pozyskać ze Srebrnego Globu? Do kogo należą i czy będziemy sprowadzać je na Ziemię?


Czy z ADHD się wyrasta?
12/08/2025

Jednym z mitów wokół ADHD jest, że dotyczy wyłącznie dzieci. Tymczasem amerykańscy badacze przeprowadzili ankietę wśród tysiąca dorosłych osób, aby sprawdzić, jak wielu z nich może cierpieć na ADHD. Jak się okazało, aż 1/4 badanych podejrzewała  u siebie to zaburzenie, ale tylko 13 procent rozmawiało na ten temat z fachowcem. Jak przejawia się u dorosłych ADHD?


Czy z ADHD się wyrasta?
12/08/2025

Jednym z mitów wokół ADHD jest, że dotyczy wyłącznie dzieci. Tymczasem amerykańscy badacze przeprowadzili ankietę wśród tysiąca dorosłych osób, aby sprawdzić, jak wielu z nich może cierpieć na ADHD. Jak się okazało, aż 1/4 badanych podejrzewała  u siebie to zaburzenie, ale tylko 13 procent rozmawiało na ten temat z fachowcem. Jak przejawia się u dorosłych ADHD?


Czy z ADHD się wyrasta?
12/08/2025

Jednym z mitów wokół ADHD jest, że dotyczy wyłącznie dzieci. Tymczasem amerykańscy badacze przeprowadzili ankietę wśród tysiąca dorosłych osób, aby sprawdzić, jak wielu z nich może cierpieć na ADHD. Jak się okazało, aż 1/4 badanych podejrzewała  u siebie to zaburzenie, ale tylko 13 procent rozmawiało na ten temat z fachowcem. Jak przejawia się u dorosłych ADHD?


Czy na Antarktydzie rozwija się turystyka?
12/01/2025

Skuty lodem kontynent, położony najdalej na południu naszej planety. Jedyny bez rdzennych mieszkańców, nie licząc pingwinów i ponad 200 innych gatunków zwierząt. Nic dziwnego, że przyciąga naukowców różnych dziedzin. Czego szukają tam turyści?